V CZ 11/10

PostanowienieIzba Cywilna2010-03-18

Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Krzysztof Pietrzykowski, Antoni Górski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeśli strona powołuje się na ustawową podstawę wznowienia, ale nie przedstawia dowodów na jej istnienie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeśli strona nie przedstawi dowodów na istnienie wskazanej przez siebie ustawowej podstawy wznowienia. Samo powołanie się na przesłankę uzasadniającą wznowienie nie jest wystarczające; strona musi wykazać jej istnienie zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu. Jeśli wskazana podstawa faktycznie nie występuje, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Uczestnik L. B. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o stwierdzenie zasiedzenia służebności. Jako podstawy skargi wskazał nieważność postępowania z powodu braku należytej reprezentacji oraz ujawnienie nowego dowodu w postaci fałszywych zeznań wnioskodawców. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że nie została ona oparta na ustawowej podstawie i nie wskazano dowodów na jej istnienie, a także, że minął termin do żądania wznowienia. L. B. wniósł zażalenie, podnosząc m.in. swoją niezdolność do działania z powodu opieki psychiatrycznej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika L. B. na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 11/10 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Antoni Górski w sprawie z wniosku K. C., B. W., E. B., Z. B. i M. C. przy uczestnictwie L. B., I. H., G. W., J. H. i E. M. o stwierdzenie zasiedzenia służebności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 marca 2010 r., zażalenia uczestnika L. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 20 października 2009 r. odrzucił skargę L.-B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 26 stycznia 2001 r. w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia służebności. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że podstawą skargi jest nieważność postępowania na skutek braku należytej reprezentacji L.-B. oraz ujawnienie nowego dowodu wcześniej nieznanego w sprawie. Co do pierwszej podstawy, Sąd Okręgowy stwierdził, że uzasadnienie skargi nie zawiera wskazania żadnych okoliczności faktycznych. Druga podstawa wiąże się z tym, że, zdaniem skarżącego, wyrok został wydany za pomocą 2 przestępstwa, ponieważ wnioskodawcy złożyli fałszywe zeznania (art. 403 pkt 2 k.p.c.). Sąd Okręgowy podkreślił, że według art. 408 k.p.c., po upływie 5 lat od uprawomocnienia się wyroku nie można żądać wznowienia postępowania, chyba że strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie postanowienia, o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania, wyjaśniając, że skarżący od wielu lat pozostaje pod stałą opieką psychiatryczną, co było widoczne dla Sądu i uczestników postępowania. Stan ten pozbawiał go możliwości działania w postępowaniu, w którym powinien być reprezentowany przez ustanowionego przez sąd kuratora. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia wskazano wyraźnie, że przyczyna odrzucenia skargi o wznowienie nie polegała na tym, że Sąd merytorycznie rozważał, czy rzeczywiście strona była pozbawiona reprezentacji. Sąd Okręgowy uznał, że skarga nie była oparta na ustawowej podstawie, co spowodowało jej odrzucenie. Skarżący bowiem jedynie odwołał się do podstawy wznowienia określonej w art. 401 pkt 2 k.p.c., jednakże nie wskazał żadnych dowodów świadczących o istnieniu tej podstawy. Takie stanowisko Sądu Okręgowego jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z rozkładem ciężaru dowodu uregulowanym w art. 6 k.c., skarżący musi udowodnić istnienie wskazywanych przez siebie okoliczności. Nie jest zatem wystarczające jedynie powołanie się na występowanie w sprawie przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania, lecz wnoszący skargę o wznowienie postępowania musi wykazać istnienie takiej przesłanki. Z jednolitego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że sąd bada, czy twierdzenia zamieszczone w skardze stanowią ustawową podstawę wznowienia postępowania, jeżeli bowiem wskazana podstawa w rzeczywistości nie występuje, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. Podobnie podlega odrzuceniu skarga o wznowienie postępowania, jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy sprecyzowana przez stronę podstawa nie zostanie przez sąd stwierdzona. Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania nie może natomiast nastąpić w wypadku, gdy podstawa wznowienia istnieje, ale jest merytorycznie nieuzasadniona. Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 pkt 2 KPCart. 408 KPCart. 401 pkt 2 KPCart. 6 KCart. 410 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy