V CZ 116/06
PostanowienieIzba Cywilna2007-01-25
Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Teresa Bielska-Sobkowicz, Zbigniew Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności dotyczące braku wiedzy o dacie powstania pozwanej spółki oraz braku możliwości przeniesienia roszczenia z tytułu szkód górniczych mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być stosowany jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Okoliczności powoływane przez skarżących, takie jak brak wiedzy o dacie powstania pozwanej spółki, nie mają charakteru "faktu obiektywnie dla strony nieujawnialnego", lecz wynikają z braku należytej staranności w ustaleniu właściwego pozwanego. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zasadnie odrzucił skargę o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Powodowie złożyli skargę o wznowienie postępowania po prawomocnym wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającym ich powództwo o naprawienie szkody przeciwko Kompanii Węglowej S.A. Jako podstawę wznowienia wskazali art. 403 § 2 k.p.c., podnosząc nieznany im fakt niemożności przeniesienia na nich roszczenia z tytułu szkód górniczych oraz brak wiedzy o dacie powstania pozwanej spółki. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że podniesione okoliczności nie spełniają wymogów art. 403 § 2 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 116/06 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie ze skargi I. B. i D. B. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa I. B. i D. B. przeciwko Kompanii Węglowej Spółce Akcyjnej w K. o naprawienie szkody, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 20 lipca 2005 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 stycznia 2007 r., zażalenia I. B. i D. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 2 czerwca 2006 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powodów o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa przeciwko Kompanii Węglowej Spółce Akcyjnej, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 lipca 2005 r., w uzasadnieniu podając, iż powołując jako podstawę skargi art. 403 § 2 k.p.c., powodowie podnieśli okoliczności, które w rzeczywistości nie istniały w dacie postępowania. W przedmiotowym przepisie chodzi o takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały do daty orzekania w poprzedniej sprawie, a które zostały wykryte po prawomocności orzeczenia, którego wznowienia strona żąda. Korespondencja między uczestnikami umowy sprzedaży prawa wieczystego użytkowania, zawierająca w istocie ocenę prawną stosunku łączącego strony umowy, w znaczeniu dokumentu, nie istniała w terminie zakreślonym w art. 403 § 2 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powodów zarzucił „naruszenie prawa materialnego” w postaci art. 403 § 2 k.p.c., wywodząc, iż skarżący podali w skardze o wznowienie nieznany im fakt niemożności przeniesienia na powodów roszczenia z tytułu szkód górniczych, zaś właśnie brak przeniesienia był przyczyną niekorzystnego dla nich wyroku. Skoro powodowie nie mogli domagać się przeniesienia roszczenia, to tym samym, w ustalonym stanie faktycznym, sąd powinien był prawidłowo zastosować wykładnię wynikającą z uchwały SN z 20 czerwca 1984 r., III CZP 26/84 (OSPiKA 1985/10 poz. 195), zgodnie z którą roszczenie odszkodowawcze z tytułu szkód górniczych przechodzi na użytkownika wieczystego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, prowadzącym — z natury rzeczy jedynie w wyjątkowych sytuacjach — do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Uzasadnienie podstawy musi zatem zmierzać do wykazania, że powołane okoliczności istotnie spełniają określone podstawy wznowienia (postanowienie SN z 7 listopada 1973 r., I CO 5/73, BISN 1974 nr 2, poz. 24). Co więcej, zarówno określenie podstawy zgodnej z treścią art. 403 k.p.c., jak i jej
3 należyte uzasadnienie, stanowią konstrukcyjne wymaganie skargi. Oparcie skargi na podstawie nieprzewidzianej w ustawie, a także oparcie jej na podstawie, która w danej sprawie nie wystąpiła, prowadzi zatem do braku nieusuwalnego, który uprawnia sąd do odrzucenia skargi już na etapie badania jej dopuszczalności (por. postanowienie SN z 7 lipca 2005 r., IV CO 6/05, BSN 2005 nr 9, s. 14). Odnosząc powyższe stwierdzenia do okoliczności danej sprawy należy podnieść, iż strona żaląca, powołując się na podstawę wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c., powinna była wskazać takie fakty lub dowody, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których w poprzednim postępowaniu strona nie mogła skorzystać. Powinny one być obiektywnie „nieujawnialne” dla strony, a więc mieć taki charakter, że ich ujawnienie podczas toczącego się postępowania nie było możliwe przy zachowaniu należytej staranności (postanowienie SN z 4 marca 2005 r., III CZ 134/04, LEX nr 151652). Skarżący takich okoliczności nie przedstawili; powoływane przez nich okoliczności braku wiedzy o tym, kiedy powstała pozwana Kompania Węglowa S.A., nie mają charakteru „faktu obiektywnie dla strony nieujawnialnego”, lecz opierają się raczej na braku osobistej zapobiegliwości w ustaleniu, kto i na jakiej podstawie mógł być w sprawie prawomocnie zakończonej pozwany. Należało zatem uznać, że skarga została zasadnie odrzucona. Jedynie ubocznie należy zwrócić pełnomocnikowi skarżącego uwagę, iż art. 403 § 2 k.p.c., w oparciu o który sformułowano zarzut, nie stanowi przepisu prawa materialnego, lecz przepis postępowania. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie. jc
Powiązane orzeczenia
- II CZ 81/13 2013-12-04Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na rzekomo nowych okolicznościach faktycznych i środkach dowodowych, może być skutecznie wniesiona, jeśli strona miała obiektywną możliwość powołania tych okoliczności i dowod…
- II PZ 22/14 2014-12-02Czy okoliczności faktyczne i dowody, które strona mogła powołać w poprzednim postępowaniu, ale zaniechała tego z powodu zaniedbania lub błędnej oceny, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 4…
- II CZ 200/11 2012-03-02Czy okoliczności faktyczne, które strona mogła ujawnić w poprzednim postępowaniu, ale z których nie skorzystała z powodu błędnej strategii procesowej, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 4…
- V CZ 48/17 2017-08-31Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c., może zostać odrzucona, jeśli powołane w niej środki dowodowe nie stanowią nowych dowodów w rozumieniu tego przepisu, a strona miała możliwo…
- IV CZ 66/14 2014-10-09Czy okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które strona mogła przedstawić w zakończonym postępowaniu, ale świadomie pominęła lub niezauważyła, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 §…
Powołane przepisy
art. 403 § 2 KPCart. 403 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy