V CZ 118/10

PostanowienieIzba Cywilna2011-03-23

Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Jan Górowski, Hubert Wrzeszcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę sytuację osobistą strony, w tym odbywanie kary pozbawienia wolności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego. Stwierdzono, że art. 102 k.p.c. stanowi przepis wyjątkowy, który może być stosowany w wypadkach szczególnie uzasadnionych, a ocena tych sytuacji należy do swobody orzeczniczej sądu. Sąd Apelacyjny wszechstronnie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie o kosztach, uwzględniając okoliczności sprawy, w tym fakt odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności, co nie dawało podstaw do korekty jego stanowiska.
Stan faktyczny
Powód wniósł powództwo o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, obciążając go kosztami postępowania apelacyjnego. Powód złożył zażalenie na orzeczenie o kosztach, powołując się na art. 102 k.p.c. i swoją sytuację jako osoby odbywającej karę pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie w części dotyczącej kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego, a Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie w części dotyczącej kosztów postępowania apelacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 118/10 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa A. Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w L. i Aresztowi Śledczemu w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2011 r., zażalenia powoda na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 14 października 2010 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 14 października 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, zasądzając od niego na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kwotę 2700, zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. W zażaleniu powód zaskarżył powyższe orzeczenie o kosztach procesu. Zaskarżył też orzeczenie o kosztach procesu zamieszczone w wyroku pierwszoinstancyjnym Sądu Okręgowego w O. z dnia 15 czerwca 2010 r. Powód stał na stanowisku, że - jako osoba odbywająca karę pozbawienia wolności - nie powinna być obciążona tymi kosztami (art. 102 k.p.c.). Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił – jako niedopuszczalne - zażalenie w części dotyczącej kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego, skontrolowanych w postępowaniu apelacyjnym. Rozpoznając zażalenie w części orzekającej o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt trzeci wyroku), Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powód przegrał sprawę w postępowaniu apelacyjnym, dlatego Sąd Apelacyjny zasądził od niego na rzecz strony wygrywającej należne koszty procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). Art. 102 k.p.c, na który skarżący się powołuje, jest przepisem wyjątkowym aktualizującym się „w wypadkach szczególnie uzasadnionych”. Te szczególne sytuacje nie są ustawowo definiowane, co oznacza, iż podlegają one ocenie przez sąd w okolicznościach konkretnej sprawy. W tej mierze przypisana jest sądowi duża swoboda orzecznicza, podlegająca ograniczonej kontroli instancyjnej. Szczególnie wówczas, gdy kontroli takiej dokonuje Sąd Najwyższy, działający przede wszystkim w interesie publicznym. Sąd Apelacyjny wszechstronnie uzasadnił orzeczenie o kosztach, zwracając m.in. uwagę na nieodległy koniec kary powoda. Nie było zatem podstaw do korekty tego stanowiska. Należało w konsekwencji oddalić zażalenie (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102 KPCart. 98 § 1 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy