V CZ 145/05

PostanowienieIzba Cywilna2006-01-26

Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Teresa Bielska-Sobkowicz, Maria Grzelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy data złożenia polecenia przelewu opłaty sądowej w agencji obsługi finansowej, która nie jest bankiem, może być uznana za datę uiszczenia tej opłaty na rzecz sądu, jeśli rachunek bankowy sądu nie został uznany kwotą opłaty w ustawowym terminie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku dokonywania wpłat opłat sądowych za pośrednictwem podmiotu niebędącego bankiem, dniem dokonania opłaty nie jest dzień powierzenia mu funduszy, lecz dzień uznania rachunku bankowego sądu. Ryzyko związane z korzystaniem z usług takiego pośrednika ponosi wpłacający, a zasady realizacji poleceń przelewu przez te podmioty nie są ujednolicone i mogą prowadzić do niedochowania ustawowego terminu.
Stan faktyczny
Pozwana wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jej skargę kasacyjną z powodu uiszczenia opłaty sądowej po terminie. Pozwana twierdziła, że opłata została uiszczona w terminie, ponieważ złożyła polecenie przelewu w agencji obsługi finansowej przed upływem terminu. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie, a Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jej zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 145/05 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Maria Grzelka w sprawie z powództwa Gminy W. - Zarządu Cmentarzy Komunalnych przeciwko M. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2006 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 16 sierpnia 2005 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie pozwanej M. S. od postanowienia tego Sądu z dnia 5 lipca 2005 r., odrzucającego wniesioną przez pozwaną skargę kasacyjną. Przyczyną odrzucenia zażalenia było ustalenie, że opłata sądowa od tego środka wniesiona została po upływie ustawowego terminu. W zażaleniu pozwana wnosiła o uchylenie powyższego postanowienia zarzucając, że opłata sądowa została uiszczona w terminie. Skarżąca bowiem przed upływem terminu złożyła polecenie przelewu kwoty odpowiadającej wysokości wpisu w licencjonowanej agencji obsługi finansowej ludności, uprawnionej do przyjmowania wpłat, w tym opłat sądowych, na równi z placówkami pocztowymi, bankami i kasami sądowymi. W ocenie skarżącej, data złożenia polecenia przelewu decyduje o dacie wykonania zarządzenia w przedmiocie uiszczenia opłat sądowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Problem uiszczania opłat sądowych za pośrednictwem banków czy innych instytucji finansowych był już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, oczywiste jest bowiem, że uiszczanie ich bezpośrednio w kasie sądu nie jest jedynym sposobem wykonywania przez strony tego obowiązku. Uiszczenie opłaty sądowej może zatem nastąpić za pośrednictwem jednostki organizacyjnej „Poczty Polskiej”, banku, pojawiają się także różne placówki, agencje czy inne podmioty świadczące usługi finansowe polegające na pośredniczeniu w przeprowadzaniu operacji finansowych. W przypadku, gdy wpłata następuje w drodze przelewu, datą uiszczenia opłaty sądowej jest dzień przyjęcia przez bank polecenia przelewu od zleceniodawcy dysponującego rachunkiem zapewniającym pokrycie (por. postanowienia SN z dnia 9 sierpnia 2000 r., I CKN 820/00, z dnia 30 listopada 2000 r., I CZ 111/00). Inaczej jest jednak, gdy wpłata dokonywana jest za pośrednictwem podmiotu nie będącego bankiem. Ryzyko korzystania z usług takiego pośrednika, który nie jest elementem struktury organizacyjnej banku prowadzącego rachunek sądu, na rzecz którego wpłata jest dokonywana, ponosi wpłacający. Pośrednik taki określa z reguły własne zasady dotyczące tego, w jakim terminie polecenie zapłaty 3 zostanie zrealizowane, a zasady te regulują treść porozumienia zawartego pomiędzy tym pośrednikiem i wpłacającym. Zasady te nie są ujednolicone i mogą być zróżnicowane, w zależności od tego, z usług jakiego pośrednika korzysta wpłacający. W rezultacie, data wpływu opłaty sądowej na rachunek bankowy sądu uzależniona jest w istocie od woli stron umowy pośrednictwa, a często termin określony w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1867 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz. U. 2002 r., Nr 9, poz. 88 ze zm.) nie może być dochowany. Należy zatem uznać, że dniem dokonania opłaty sądowej, płaconej za pośrednictwem podmiotu nie będącego bankiem i w wykonaniu umowy zawartej z tym podmiotem, nie jest dzień powierzenia mu funduszy niezbędnych do uiszczenia opłaty sądowej, ale dzień, w którym uznany został rachunek bankowy prowadzony dla właściwego sądu (por. post. SN z dnia 10 czerwca 2005 r., II CZ 49/05). W sprawie bezsporne jest, że w ustawowym terminie rachunek bankowy Sądu nie został uznany kwotą opłaty sądowej, a wpłata ta została dokonana za pośrednictwem Agencji „S.”, nie będącej bankiem. Okoliczność, że podmiot ten posiada uprawnienie do obsługi finansowej ludności nie oznacza, że data złożenie mu polecenia przelewu opłaty sądowej może być uznana za datę uiszczenia opłaty na rzecz sądu. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3941 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. jc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 16 ust. 1art. 3941 KPCart. 39814 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy