V CZ 24/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-05-08
Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Mirosław Bączyk, Antoni Górski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie od kosztów sądowych udzielone stronie przez sąd powszechny rozciąga się na postępowanie kasacyjne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podzielił pogląd, że zwolnienie od kosztów sądowych udzielone stronie przez sąd powszechny rozciąga się na postępowanie kasacyjne. W przypadku nieuiszczenia opłaty podstawowej przez profesjonalnego pełnomocnika, skutkuje to odrzuceniem nieopłaconego pisma procesowego. Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był bezprzedmiotowy, skoro strona była już w całości zwolniona od kosztów.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną, która nie została opłacona. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów i odrzucił skargę kasacyjną, uznając ją za nieopłaconą. Powódka wniosła zażalenie, twierdząc, że zwolnienie od kosztów nie obejmuje postępowania kasacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 24/08 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa M. S. przeciwko E.(...) Koncernowi Energetycznemu S.A. w W. - - Oddziałowi w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2008 r., zażalenia powódki M. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Skarga kasacyjna powódki, wniesiona przez adwokata, nie została opłacona. W skardze tej był zamieszczony wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 11 marca 2008 r. Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odrzucił skargę kasacyjną. Sąd stwierdził, że wniosek powódki o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, ponieważ skarżąca została zwolniona już w całości od kosztów w tym postępowaniu. Istniał natomiast obowiązek uiszczenia przez stronę zwolnioną opłaty podstawowej, który nie został spełniony, ze skutkiem przewidzianym w art. 3986 § 2 k.p.c.
2 W zażaleniu powódka wniosła o uchylenie tego postanowienia, wyrażając w szczególności pogląd, że zwolnienie strony od kosztów sądowych przed sądem powszechnym nie rozciąga się na postępowanie kasacyjne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nowa treść art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej „u.k.s.c.”), ukształtowana przez ustawę zmieniającą z dnia 14 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123), zmarginalizowała znaczenie opłaty podstawowej (po uchyleniu art. 14 ust. 2 u.k.s.c.). Nowelizacja ta ma jednak zastosowanie tylko do spraw wszczętych od dnia 10 marca 2007 r. (zob. art. 2 ustawy nowelizującej), co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Trafnie więc Sąd Apelacyjny stwierdził, że skarga kasacyjna całkowicie zwolnionej od kosztów sądowych powódki podlegała opłacie podstawowej (30 zł), a skutkiem nieuiszczenia opłaty przez profesjonalnego pełnomocnika było odrzucenie nieopłaconego pisma procesowego (art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 3986 § 2 k.p.c.). Zaskarżone postanowienie opiera się na założeniu, iż zwolnienie od kosztów sądowych udzielone stronie przez sąd powszechny rozciąga się na postępowanie kasacyjne. Taki pogląd przeważa w judykaturze i Sąd Najwyższy w składzie orzekającym pogląd ten podziela (por. m.in. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2006 r., I CZ 23/06, niepubl., z dnia 26 lipca 2006 r., IV CZ 59/06, niepubl., z dnia 22 lutego 2007 r., III CZ 9/07, niepubl. oraz z dnia 29 listopada 2007 r., III CZ 52/07, niepubl.). Sąd Apelacyjny zasadnie więc uznał, że ponowny wniosek powódki o zwolnienie od kosztów sądowych był bezprzedmiotowy. Z przedstawionych przyczyn należało oddalić zażalenie (art. 39814 k.p.c. w związku art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 73/08 2008-10-30Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje postępowanie kasacyjne, jeśli sprawa, w której przyznano zwolnienie, została prawomocnie zakończona?
- V CZ 81/07 2007-09-21Czy zwolnienie od kosztów sądowych udzielone przez sąd powszechny rozciąga się na postępowanie kasacyjne, a jeśli nie, czy brak wezwania do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej uzasadnia jej odrzucenie?
- I CZ 84/13 2013-10-11Czy zwolnienie strony od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje koszty postępowania kasacyjnego?
- I CZ 52/13 2013-06-19Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje postępowanie kasacyjne?
- III PZ 5/21 2022-03-09Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane stronie w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje koszty postępowania kasacyjnego?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 100 ust. 2art. 14 ust. 2art. 2art. 1302 § 3 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy