V CZ 24/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-06-14
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Jan Górowski, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania, nie rozpoznając wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i dokonując przedwczesnej oceny merytorycznej podstaw wznowienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Uznał, że zaniechanie rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, mimo że skarżący wskazywał na niego jako środek do prawidłowego wskazania podstawy wznowienia, było nieuzasadnione. Ponadto, sąd apelacyjny dokonał przedwczesnej oceny merytorycznej powołanych przez skarżącego okoliczności, stwierdzając, że nie miałyby one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, co wykraczało poza etap badania dopuszczalności skargi.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania, powołując się na art. 403 § 2 k.p.c. (wykrycie nowych okoliczności faktycznych). Wniósł również o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, nie rozpoznając wcześniej wniosku o ustanowienie pełnomocnika. Skarżący złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 24/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi B. W. o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I C …/09 z powództwa B. W. przeciwko W. S.A. w W. i W. Towarzystwu Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. w W. o stwierdzenie naruszenia prawa, o rozwiązanie umowy i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2013 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 18 grudnia 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie
2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 18 grudnia 2012 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania wniesioną przez B. W. od wyroku z dnia 21 października 2009 r, wydanego w sprawie o sygn. akt I Ca …/09, uznając, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. i wniósł o jego uchylenie. Sąd Najwyższy wskazał, co następuje: W skardze o wznowienie postępowania skarżący wskazał na podstawę wznowienia określoną w art. 403 § 2 k.p.c. (wykrycie nowych okoliczności faktycznych). Składając skargę złożył także wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. Mimo nierozpoznania tego wniosku został wezwany do wskazania podstawy wznowienia. Odpowiadając na to wezwanie skarżący złożył pismo procesowe, w którym powołał się na nielegalne przejęcie majątku W., dokonane z pokrzywdzeniem lokatorów. Zastrzegł jednocześnie ujawnienie dalszych dowodów, gdy zostanie mu przyznany pełnomocnik z urzędu. W tych okolicznościach przystąpienie przez Sąd Apelacyjny do oceny dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania było nieuzasadnione. Zaniechanie rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu doprowadziło w efekcie do niedającego się zaakceptować stwierdzenia, że wobec istnienia podstaw do odrzucenia skargi z przyczyn wskazanych przez Sąd Apelacyjny, ustanowienie pełnomocnika dla skarżącego stało się bezprzedmiotowe, choć występował on o jego ustanowienie miedzy innymi po to, by wskazać prawidłowo podstawę wznowienia. Uzasadniony był także zarzut naruszenia art. 410 § 2 k.p.c., choć skarżący niezasadnie podnosił w zażaleniu, że badanie przez sąd, czy skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie wznowienia nie obejmuje oceny czy podstawa ta rzeczywiście istnieje. Badanie przez sąd czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje nie oznacza jednak, że na tym etapie sąd dokonuje merytorycznej oceny skargi i rozstrzyga, czy powołane w skardze podstawy restytucyjne spowodują uwzględnienie skargi. Takiej oceny dokonał zaś Sąd Apelacyjny stwierdzając, że powołane przez powoda
3 okoliczności „bez wątpienia nie miałyby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy". Zostało to zasadnie zakwestionowane w zażaleniu w ramach zarzutu naruszenia art. 410 § 1 k.p.c. Z tego względu zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- V CZ 27/18 2018-04-24Czy sąd apelacyjny prawidłowo odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania i czy przedwcześnie odrzucił tę skargę?
- III CZ 34/08 2008-11-06Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu, mimo istniejących ku temu podstaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości działania?
- II CZ 30/17 2017-07-28Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania, skutkująca odrzuceniem skargi, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania lub wpływać na prawidłowość rozstrzyg…
- III CZ 92/12 2012-12-20Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania, nie badając wszystkich wskazanych przez skarżącego podstaw wznowienia i nie stosując trybu uzupełnienia skargi?
- III CZ 14/12 2012-03-30Czy nierozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania, przed odrzuceniem skargi, stanowi pozbawienie strony możności obrony praw i skutkuje nieważnością postępowania?
Powołane przepisy
art. 410 § 1 KPCart. 403 § 2 KPCart. 410 § 2 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39815 § 1 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy