V CZ 36/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-09-13

Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Wojciech Katner, Władysław Pawlak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji, które, mimo nazwania go „oddaleniem apelacji”, w istocie oddala zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające wniosek?
Ratio decidendi
Dopuszczalność skargi kasacyjnej nie zależy od sposobu słownego określenia rozstrzygnięcia przez sąd drugiej instancji, lecz od przedmiotu tego rozstrzygnięcia. Jeżeli z istoty sprawy wynika, że dana kwestia podlega zaskarżeniu zażaleniem, to nawet jeśli sąd drugiej instancji nazwie swoje rozstrzygnięcie „oddaleniem apelacji”, w rzeczywistości chodzi o oddalenie zażalenia, od którego skarga kasacyjna nie przysługuje.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które odrzuciło tę skargę. Sąd Okręgowy uznał, że kwestia objęta skargą kasacyjną dotyczyła odrzucenia wniosku o rozgraniczenie przez sąd pierwszej instancji, co powinno być zaskarżone zażaleniem, a nie skargą kasacyjną. Sąd Okręgowy nazwał swoje rozstrzygnięcie „oddaleniem apelacji”, co wnioskodawcy uznali za podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawców.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 36/12 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak w sprawie z wniosku J. B. i A. B. przy uczestnictwie E. L., Skarbu Państwa - Starostwa Powiatowego w B. i Anny O.-O. o rozgraniczenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 września 2012 r., zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 11 stycznia 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 W sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, postanowieniem z dnia 11 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 18 października 2011 r. w części dotyczącej drugiego punktu. Dotyczył on odrzucenia wniosku o rozgraniczenie nieruchomości, poza zakresem objętym punktem pierwszym postanowienia Sądu, odnoszącym się do merytorycznego rozstrzygnięcia w postaci rozgraniczenia wymienionych w nim działek ewidencyjnych. Przyczyną odrzucenia skargi była jej niedopuszczalność wskutek uznania przez Sąd Okręgowy, że nie stanowi materii podlegającej temu środkowi zaskarżenia kwestia objęta zakresem wniesionej skargi kasacyjnej. Chodziło o żądanie wnioskodawców w przedmiocie, w jakim ich wniosek został odrzucony postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 11 stycznia 2011 r., od tego zaś postanowienia nie służy skarga kasacyjna, lecz zażalenie. Z kolei, istoty orzeczenia Sądu Okręgowego, który stanowi oddalenie zażalenia nie zmienia, zdaniem tego Sądu, nazwanie go apelacją co do części rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, będącej postanowieniem o charakterze formalnym, zaskarżalnym zażaleniem, a nie apelacją, odnoszącą się tylko do rozstrzygnięć merytorycznych. W zażaleniu wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 11 stycznia 2012 r. zarzucono temu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3981 § 1, art. 516 i art. 5191 § 1 k.p.c., wnosząc o uchylenie tego postanowienia w całości z zasądzeniem kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wnioskodawcy w zażaleniu uważają za decydujące o przysługującej im skardze kasacyjnej to, że skoro Sąd Okręgowy formułując rozstrzygnięcie co do całego zakresu objętego apelacją, a więc także do tej części żądania, w którego zakresie wniosek został odrzucony i która powinna być zaskarżona zażaleniem, orzekł o oddaleniu apelacji, to miał na myśli - apelację. Gdyby było inaczej, to powinien rozstrzygnąć oddzielnie - o oddaleniu apelacji w zakresie, która podlegała zaskarżeniu apelacją i o oddaleniu zażalenia, w części zaskarżalnej zażaleniem. 3 Rozumowanie wnioskodawców jest błędne i nie mają oni racji twierdząc, że Sąd Okręgowy zamierzał oddalić apelację, jeśli w zaskarżonym postanowieniu jest mowa o oddaleniu apelacji, a to znaczyło, że od takiego orzeczenia w sprawie z zakresu prawa rzeczowego (o rozgraniczenie) przysługuje skarga kasacyjna. O dopuszczalności skargi kasacyjnej na podstawie art. 5191 § 1 k.p.c. nie decyduje sposób słownego określenia przez Sąd swego rozstrzygnięcia, lecz przedmiot tego rozstrzygnięcia. Mają rację skarżący w tle swojego zażalenia, że gdyby nie posłużenie się niewłaściwym słowem, nie byłoby powodu do kwestionowania odrzucenia skargi kasacyjnej. Taki powód jest jednak tylko pretekstem, żeby z wadliwego posłużenia się słowem „apelacja", zamiast „zażalenie" do tej części orzeczenia, w której chodziło o oddalenie zażalenia uczynić przesłankę dopuszczalności skargi kasacyjnej. Jeżeli z istoty sprawy wynika, że należy ona do materii podlegającej zaskarżeniu zażaleniem, rozpoznawanym w ramach postępowania zażaleniowego, to pomimo nazwania tego w orzeczeniu Sądu drugiej instancji „oddaleniem apelacji" chodzi o oddalenie zażalenia, a od takiego rozstrzygnięcia skarga kasacyjna nie przysługuje. Nie jest racjonalne uzasadnienie, proponowane w zażaleniu wnioskodawców, aby sposób sformułowania rozstrzygnięcia w orzeczeniu decydował o dopuszczalności i rodzaju jego zaskarżenia. Jest to oczywiście sprzeczne z katalogiem przesłanek o dopuszczalności skargi kasacyjnej sformułowanym w kodeksie postępowania cywilnego. Mając to na uwadze należało zażalenie oddalić na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. es

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3981 § 1art. 516art. 5191 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy