V CZ 42/20
PostanowienieIzba Cywilna2020-09-24
Skład orzekający: Beata Janiszewska, Marcin Krajewski, Joanna Misztal-Konecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych podlega uzasadnieniu i zaskarżeniu, a jeśli nie, to kiedy rozpoczyna bieg termin na opłacenie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega uzasadnieniu ani zaskarżeniu, ponieważ nie jest wymienione w zamkniętym katalogu zaskarżalnych postanowień zawartym w art. 394¹ § 1 i 11 k.p.c. oraz art. 394² § 1 i 11 k.p.c. W związku z tym termin na uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej rozpoczyna bieg od daty doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych bez uzasadnienia.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki z powodu nieopłacenia jej w terminie, po wcześniejszym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Powódka zaskarżyła postanowienie Sądu Apelacyjnego, argumentując, że termin na opłatę skargi kasacyjnej powinien rozpocząć bieg od daty doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia wraz z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki w zakresie punktu 1. zaskarżonego postanowienia i oddalił je w pozostałym zakresie, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 42/20 POSTANOWIENIE Dnia 24 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marcin Krajewski SSN Joanna Misztal-Konecka w sprawie z powództwa A. Sp. z o.o. w B. przeciwko Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa w W. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 września 2020 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 8 czerwca 2020 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odrzuca zażalenie w zakresie punktu 1. zaskarżonego postanowienia, 2. oddala zażalenie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od A. Sp. z o. o. w B. na rzecz Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w W. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 czerwca 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił skargę kasacyjną powódki A. sp. z o.o. z siedzibą w B. (pkt 2), a ponadto odrzucił wniosek skarżącej o uzasadnienie postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia powódki od kosztów postępowania (pkt 1). Sąd Apelacyjny wskazał, że rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi kasacyjnej było uzasadnione z tej przyczyny, że
2 skarga kasacyjna nie została opłacona w terminie, po tym jak został oddalony wniosek powódki o zwolnienie jej od kosztów sądowych; doręczenie postanowienia w tym przedmiocie nastąpiło 24 kwietnia 2020 r. Sąd Apelacyjny podniósł również, że postanowienie oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów, jako niezaskarżalne, nie podlega uzasadnieniu, stosownie do art. 357 § 21 k.p.c. Postanowienie Sądu Apelacyjnego z 8 czerwca 2020 r. zostało przez skarżącą zaskarżone zażaleniem w całości. Skarżąca wskazała, że złożenie wniosku o uzasadnienie postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie jej od kosztów procesu było prawidłowe, a orzeczenie tego rodzaju jest zaskarżalne. W ocenie powódki termin na wniesienie opłaty od skargi kasacyjnej mógł rozpocząć bieg dopiero od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącej postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów wraz z uzasadnieniem. Skoro więc uzasadnienie postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów zostało zawarte dopiero w uzasadnieniu orzeczenia z 8 czerwca 2020 r., to należy uznać, że skarga kasacyjna została odrzucona w czasie biegu terminu na uiszczenie opłaty od wskazanego środka zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, a w części odnoszącej się do odrzucenia wniosku skarżącej o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia podlegało odrzuceniu. Nietrafne jest stanowisko skarżącej, że postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych wydane przez Sąd II instancji podlega zaskarżeniu. Katalog zaskarżalnych postanowień Sądu II instancji zawarty jest w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c. (zażalenia dewolutywne) oraz w art. 3942 § 1 i 11 k.p.c. (zażalenia niedewolutywne, zwane również poziomymi). Postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych nie zostało wymienione we wskazanych przepisach, a zatem nie jest zaskarżalne; tym samym, zgodnie z art. 357 § 21 zd. 1 k.p.c., nie podlega ono uzasadnieniu. Doręczając powódce postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych bez uzasadnienia, Sąd Apelacyjny postąpił zatem prawidłowo, a w dacie tego doręczenia rozpoczął bieg tygodniowy termin na uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą – stosownie do art. 112 ust. 2 i 3 u.k.s.c.
3 Termin ten pozostawał jednak zawieszony z uwagi na art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.). Zawieszenie biegu terminu ustało następnie w związku z art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875 z późn. zm.). W dacie wydania zaskarżonego postanowienia termin ten bezskutecznie upłynął, a zatem odrzucenie skargi kasacyjnej było prawidłowe. Z powyższych względów zażalenie powódki podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. W zakresie, w jakim skarżąca zakwestionowała postanowienie z 8 czerwca 2020 r. co do odrzucenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Nie mieści się ono bowiem w zawartym w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c. i art. 3942 § 1 i 11 k.p.c. zamkniętym katalogu zaskarżalnych postanowień Sądu II instancji. O kosztach orzeczono na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia. jw
Powiązane orzeczenia
- I CZ 1/19 2019-01-23Czy postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych jest zaskarżalne zażaleniem, gdy nieuiszczenie opłaty stanowi wyłączną przyczynę odrzucenia skargi kasacyjnej?
- V CZ 127/12 2013-04-17Czy postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną jako nieopłaconą, wydane bez należytego uzasadnienia odmowy częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, powinno zostać uchylone?
- I CZ 96/14 2015-01-14Czy postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej może zostać uchylone, jeśli strona złożyła ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych przed upływem terminu do opłacenia skargi…
- V CZ 96/06 2006-12-08Czy po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, strona powinna zostać wezwana do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej, czy też opłata ta staje się wymagalna z chwilą doręczenia postanowienia o odmowie zwolni…
- I CZ 38/11 2011-05-19Czy niewykonanie zarządzenia o opłaceniu skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie został uwzględniony, uzasadnia odrzucenie skargi kasacyjnej?
Powołane przepisy
art. 357 § 21 KPCart. 3941 § 1art. 3942 § 1art. 357 § 21art. 112 ust. 2art. 15zart. 68 ust. 7art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 21§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy