V CZ 42/20

PostanowienieIzba Cywilna2020-09-24

Skład orzekający: Beata Janiszewska, Marcin Krajewski, Joanna Misztal-Konecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych podlega uzasadnieniu i zaskarżeniu, a jeśli nie, to kiedy rozpoczyna bieg termin na opłacenie skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega uzasadnieniu ani zaskarżeniu, ponieważ nie jest wymienione w zamkniętym katalogu zaskarżalnych postanowień zawartym w art. 394¹ § 1 i 11 k.p.c. oraz art. 394² § 1 i 11 k.p.c. W związku z tym termin na uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej rozpoczyna bieg od daty doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych bez uzasadnienia.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki z powodu nieopłacenia jej w terminie, po wcześniejszym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Powódka zaskarżyła postanowienie Sądu Apelacyjnego, argumentując, że termin na opłatę skargi kasacyjnej powinien rozpocząć bieg od daty doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia wraz z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki w zakresie punktu 1. zaskarżonego postanowienia i oddalił je w pozostałym zakresie, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 42/20 POSTANOWIENIE Dnia 24 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marcin Krajewski SSN Joanna Misztal-Konecka w sprawie z powództwa A. Sp. z o.o. w B. przeciwko Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa w W. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 września 2020 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 8 czerwca 2020 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odrzuca zażalenie w zakresie punktu 1. zaskarżonego postanowienia, 2. oddala zażalenie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od A. Sp. z o. o. w B. na rzecz Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w W. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 czerwca 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił skargę kasacyjną powódki A. sp. z o.o. z siedzibą w B. (pkt 2), a ponadto odrzucił wniosek skarżącej o uzasadnienie postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia powódki od kosztów postępowania (pkt 1). Sąd Apelacyjny wskazał, że rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi kasacyjnej było uzasadnione z tej przyczyny, że 2 skarga kasacyjna nie została opłacona w terminie, po tym jak został oddalony wniosek powódki o zwolnienie jej od kosztów sądowych; doręczenie postanowienia w tym przedmiocie nastąpiło 24 kwietnia 2020 r. Sąd Apelacyjny podniósł również, że postanowienie oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów, jako niezaskarżalne, nie podlega uzasadnieniu, stosownie do art. 357 § 21 k.p.c. Postanowienie Sądu Apelacyjnego z 8 czerwca 2020 r. zostało przez skarżącą zaskarżone zażaleniem w całości. Skarżąca wskazała, że złożenie wniosku o uzasadnienie postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie jej od kosztów procesu było prawidłowe, a orzeczenie tego rodzaju jest zaskarżalne. W ocenie powódki termin na wniesienie opłaty od skargi kasacyjnej mógł rozpocząć bieg dopiero od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącej postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów wraz z uzasadnieniem. Skoro więc uzasadnienie postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów zostało zawarte dopiero w uzasadnieniu orzeczenia z 8 czerwca 2020 r., to należy uznać, że skarga kasacyjna została odrzucona w czasie biegu terminu na uiszczenie opłaty od wskazanego środka zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, a w części odnoszącej się do odrzucenia wniosku skarżącej o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia podlegało odrzuceniu. Nietrafne jest stanowisko skarżącej, że postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych wydane przez Sąd II instancji podlega zaskarżeniu. Katalog zaskarżalnych postanowień Sądu II instancji zawarty jest w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c. (zażalenia dewolutywne) oraz w art. 3942 § 1 i 11 k.p.c. (zażalenia niedewolutywne, zwane również poziomymi). Postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych nie zostało wymienione we wskazanych przepisach, a zatem nie jest zaskarżalne; tym samym, zgodnie z art. 357 § 21 zd. 1 k.p.c., nie podlega ono uzasadnieniu. Doręczając powódce postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych bez uzasadnienia, Sąd Apelacyjny postąpił zatem prawidłowo, a w dacie tego doręczenia rozpoczął bieg tygodniowy termin na uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą – stosownie do art. 112 ust. 2 i 3 u.k.s.c. 3 Termin ten pozostawał jednak zawieszony z uwagi na art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.). Zawieszenie biegu terminu ustało następnie w związku z art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875 z późn. zm.). W dacie wydania zaskarżonego postanowienia termin ten bezskutecznie upłynął, a zatem odrzucenie skargi kasacyjnej było prawidłowe. Z powyższych względów zażalenie powódki podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. W zakresie, w jakim skarżąca zakwestionowała postanowienie z 8 czerwca 2020 r. co do odrzucenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Nie mieści się ono bowiem w zawartym w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c. i art. 3942 § 1 i 11 k.p.c. zamkniętym katalogu zaskarżalnych postanowień Sądu II instancji. O kosztach orzeczono na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 357 § 21 KPCart. 3941 § 1art. 3942 § 1art. 357 § 21art. 112 ust. 2art. 15zart. 68 ust. 7art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 21§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy