V CZ 43/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-10-19

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski, Mirosław Bączyk, Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo obciążył powódkę kosztami postępowania zażaleniowego, mimo że charakter sprawy uzasadniał zastosowanie art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego, uznając, że obciążenie powódki tymi kosztami było niezrozumiałe w kontekście charakteru sprawy, który uzasadniał zastosowanie art. 102 k.p.c. (zasada szczególnego przypadku). Skoro Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania pozwanego kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c., a charakter sprawy się nie zmienił, Sąd Apelacyjny nie powinien był obciążać powódki kosztami postępowania zażaleniowego.
Stan faktyczny
Powódka wniosła o wyłączenie praw majątkowych z zakresu domniemania z art. 45 § 3 k.k. i zwolnienie ich od zabezpieczenia. Sąd Okręgowy wyłączył prawa majątkowe, zwolnił je od zabezpieczenia, a w pozostałej części oddalił powództwo. Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania pozwanego kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki na postanowienie o kosztach i zasądził od niej koszty postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego i nie obciążył powódki tymi kosztami.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 43/12 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa D. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w G. o wyłączenie praw majątkowych z zakresu domniemania określonego w art. 45 § 3 k.k. i zwolnienie ich od dokonanego zabezpieczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2012 r., zażalenia powódki na orzeczenie o kosztach, zawarte w postanowieniu Sądu Apelacyjnego z dnia 18 stycznia 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie i nie obciąża powódki kosztami postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 18 stycznia 2012 r. oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w G. o kosztach procesu zawarte w punkcie 3 wyroku tego Sądu z dnia 27 października 2011 r. oraz zasądził od powódki na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 600 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Powódka wniosła zażalenie na wymienione rozstrzygnięcie o kosztach, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. przez jego niezastosowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem z dnia 27 października 2011 r. Sąd Okręgowy w G. wyłączył z zakresu domniemania wynikającego z art. 45 § 3 k.k. należące do powódki prawa majątkowe (wierzytelności na rachunkach bankowych), zwolnił je od zabezpieczenia dokonanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C., oddalił powództwo w pozostałej części oraz odstąpił od obciążania pozwanego kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd Apelacyjny, oddalając zażalenie powódki na rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego o kosztach, podkreślił, że do wypadków szczególnie uzasadnionych w rozumieniu art. 102 k.p.c. można zaliczyć także sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu sądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 września 1973 r., I CZ 122/73, OSNCP 1974, nr 5, poz. 98). Taki zaś szczególny charakter ma – zdaniem Sądu Apelacyjnego – niewątpliwie powództwo i wyrok uwzględniający powództwo w sprawie o obalenie domniemania z art. 45 § 3 k.k. Należy w związku z tym podkreślić, że przy takim ujęciu kwestii zastosowania w sprawie art. 102 k.p.c. zupełnie niezrozumiałe jest obciążenie powódki kosztami postępowania zażaleniowego przez Sąd Apelacyjny, skoro charakter sprawy jest ciągle taki sam. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 § 3 KKart. 102 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy