V CZ 49/16

Sygn. akt V CZ 49/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Marta Romańska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Z. M. i R. M. przeciwko A. Sp. z o.o. Spółce Komandytowej w S. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 września 2016 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w C. z dnia 28 września 2015 r., uchyla zaskarżone postanowienie. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z 28 września 2015 r. Sąd Okręgowy w C. odrzucił skargi kasacyjne powodów Z. M. i R. M. od wyroku tego Sądu z 27 lutego 2015 r., wniesione w połączonych do wspólnego rozpoznania sprawach o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, bowiem powodowie nie uiścili w terminie opłat sądowych w kwotach po 2 767 zł, od których nie zostali zwolnieni (art. 3986 § 2 k.p.c.). W zażaleniach na postanowienie Sądu Okręgowego z 28 września 2015 r. powodowie zarzucili, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 112 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (dalej: „u.k.s.c."), art. 130 k.p.c. w zw. z art. 102 § 2 u.k.s.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. Powodowie wnieśli o objęcie kontrolą na podstawie art. 380 k.p.c. także postanowienia Sądu Okręgowego w C. z 9 lipca 2015 r. w przedmiocie oddalenia ich wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych oraz zarządzenia przewodniczącego z 19 maja 2015 r. w przedmiocie złożenia osobnego oświadczenia co do posiadanych przez nich pojazdów mechanicznych i ostatecznie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu, celem ponownego rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia ich od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3986 § 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną, która nie została opłacona. Takie postanowienie wydał Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie w składzie jednoosobowym, gdy tymczasem z art. 39810 k.p.c. wynika uprawnienie Sądu Najwyższego do orzekania w postępowaniu kasacyjnym jednoosobowo, za wyjątkiem przypadków, gdy Sąd ten rozpoznaje skargę kasacyjną. Sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną w razie stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki jej dopuszczalności w składzie trzyosobowym, gdyż ustawodawca nie przewidział w tym zakresie uregulowania szczególnego, które byłoby odpowiednikiem art. 367 § 3 zdanie drugie i § 4 k.p.c. 3 Wydanie orzeczenia przez sąd w składzie sprzecznym z przepisami prawa rodzi skutek w postaci nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.) w zakresie, jaki został objęty orzeczeniem wydanym w tym niewłaściwym składzie, a zatem co do istoty sprawy lub co do kwestii wpadkowej (incydentalnej). Nieważność postępowania, w którym zapadło zaskarżone postanowienie, Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu przy rozpoznawaniu zażalenia (art. 378 § 1 w związku z art. 3941 § 3, art. 39821 i art. 397 § 2 zdanie pierwsze k.p.c.), a jej stwierdzenie w rozpoznawanej sprawie musiało prowadzić do orzeczenia jak w sentencji (art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). jw eb