V CZ 5/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-02-25
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Kazimierz Zawada, Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu rejonowego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione przez stronę osobiście (bez profesjonalnego pełnomocnika), podlega odrzuceniu z powodu naruszenia przymusu adwokackiego obowiązującego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na postanowienie sądu rejonowego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione przez stronę osobiście, podlega odrzuceniu. Wynika to z zasady przymusu adwokackiego, która obowiązuje w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym w czynnościach procesowych podejmowanych przed sądem niższej instancji, związanych z tym postępowaniem. Niezachowanie tego wymogu skutkuje odrzuceniem środka odwoławczego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych postanowień sądu rejonowego dotyczących stwierdzenia nabycia spadku i działu spadku. Sąd Rejonowy odrzucił tę skargę z powodu braku podpisu profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, ale również nie zostało ono podpisane przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 5/10 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada SSN Dariusz Dończyk w sprawie ze skargi S. L. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia 1982 r., sygn. akt II Ns (…) w sprawie z wniosku M. K. o stwierdzenie nabycia spadku, oraz prawomocnego postanowienia w/w Sądu z dnia 16 kwietnia 1993 r., sygn. akt II Ns (…) w sprawie z wniosku T. K. przy uczestnictwie S. L. o dział spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 lutego 2010 r., zażalenia S. L. na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II Ns (…), odrzuca zażalenie. Uzasadnienie Uczestniczka postępowania o dział spadku złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych postanowień – Sądu Rejonowego z dnia 17 grudnia 1982 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym w dniu 2 lipca 1980 r. W.
2 K. [sygn. akt II Ns (…)] i Sądu Rejonowego z dnia 16 kwietnia 1993 r. o dziale spadku po W. K. i po M. K. [sygn. akt II Ns (…)]. Postanowieniem z dnia 25 września 2009 r. Sąd Rejonowy w B. odrzucił tę skargę z tego powodu, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zasada zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 871 § 1 k.p.c.). Zastępstwo takie odnosi się także do czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, ale podejmowanych jeszcze przed sądem niższej instancji. Osobiste zatem wniesienie skargi przewidzianej w art. 4241 § 1 k.p.c. (niepodpisanej przez profesjonalnego pełnomocnika) powoduje jej odrzucenie (art. 4246 § 3 k.p.c.). S. L. złożyła zażalenie na to postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 25 września 2009 r. i wnosiła o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z przepisu art. 871 § 1 k.p.c wynika zasada, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje wymóg zastępowania stron przez adwokatów i radców prawnych, a zastępstwo takie odnosi się także do czynności procesowych związanych z postępowaniem przed tym Sądem, podejmowanych już przed sądem niższej instancji. Oznacza to istnienie tzw. przymusu adwokackiego m.in. w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 4241 k.p.c.). Wspomniany w art. 871 k.p.c. przymus adwokacko – radcowski obejmuje także wniesienie zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego odrzucającej skargę o stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia takiego sądu. W związku z tym, że złożone przez skarżącą się zażalenie z dnia 4 października 2009 r. nie zostało podpisane przez profesjonalnego pełnomocnika (a jedynie przez samą skarżącą ) istniały podstawy do odrzucenia tego środka odwoławczego (art. 370 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i w zw. art. 39821 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 20/09 2009-04-03Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu przez Sąd Najwyższy z powodu naruszenia przymusu a…
- V CZ 2/08 2008-03-05Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego?
- II CZ 190/12 2013-03-07Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzone i podpisane osobiście przez stronę, jest dopuszczalne w postępowaniu przed Sądem Najwyższym?
- I CZ 3/09 2009-02-05Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem, sporządzone osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
- II CZ 53/14 2014-10-08Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego w ramach postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, które zostało sporządzone osobiście przez strony, podlega odrzuceniu z powodu naru…
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4246 § 3 KPCart. 4241 KPCart. 871 KPCart. 370 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39821 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy