V CZ 72/13

Sygn. akt V CZ 72/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) w sprawie z powództwa A. S. i B. S. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w C. o uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2013 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 czerwca 2013 r. oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Powodowie A. S. i B. S. wystąpili przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w C. z powództwem o uchylenie uchwały z dnia 6 października 2011 r., nr 114/17/11 Zarządu pozwanej Spółdzielni, mocą której wyodrębniono lokale w budynku pozwanej Spółdzielni, w tym między innymi lokal użytkowy należący do powodów, oznaczając jego powierzchnię na 149,68 m. kw. zamiast na 185,04 m. kw. i zaliczając do pomieszczeń wspólnych część korytarza oraz pomieszczenia sanitariatów należące do tego lokalu. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, natomiast Sąd Apelacyjny w wyniku apelacji powodów wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r. zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i powództwo uwzględnił. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej od powyższego wyroku stwierdzając, iż jest ona niedopuszczalna na podstawie art. 3982 § 1 k.p.c. z uwagi na to, że zaskarżona uchwała ma charakter majątkowy, a wskazana przez strony w pozwie, w apelacji i w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu sporu i zaskarżenia wynosząca 30 575,08 zł nie przekracza określonego w art. 3982 § 1 k.p.c. progu dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona pozwana zarzuciła naruszenie art. 3986 § 2 i art. 3982 § 1 k.p.c. przez uznanie, że rozpoznawana sprawa ma charakter majątkowy i powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w postanowieniu z dnia 5 lutego 2009 r. I CZ 111/08 (niepubl.) stwierdziła, iż sprawy o uchylenie, stwierdzenie nieważności albo ustalenie nieistnienia uchwał organów spółdzielni są sprawami o prawa niemajątkowe, a zatem skarga kasacyjna jest w nich dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. W oparciu o ten zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3982 § 1 zd. pierwsze k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Z przepisu tego wynika a contrario, że w sprawach niemajątkowych skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. 3 Podstawą wyróżnienia kategorii praw majątkowych i niemajątkowych jest typowy interes, jaki prawa te realizują. Do kategorii spraw o prawa majątkowe zalicza się sprawy, które realizują interes majątkowy stron, a więc są bezpośrednio uwarunkowane ich interesem ekonomicznym. Do praw majątkowych zalicza się w szczególności prawa rzeczowe, mające wpływ na zakres własności, a więc majątku stron. W zakresie oceny charakteru spraw o uchylenie, ustalenie nieistnienia oraz o stwierdzenie nieważności uchwał organów spółdzielni w orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowanym na tle przepisów o dopuszczalności skargi kasacyjnej zdecydowanie dominowało stanowisko, że o tym, czy sprawa taka jest sprawą o prawa majątkowe decyduje przedmiot zaskarżonej uchwały, a więc to, czy dotyczy ona praw i obowiązków o charakterze majątkowym czy niemajątkowym. Jedynie w powołanym przez skarżącą postanowieniu z dnia 5 lutego 2009 r., I CZ 111/08, Sąd Najwyższy wyraził przytoczony w zażaleniu pogląd, że sprawy o uchylenie, ustalenie nieistnienia lub stwierdzenie nieważności uchwał organów spółdzielni zawsze są sprawami o prawa niemajątkowe i – ewentualnie – łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe, a zatem skarga kasacyjna w tych sprawach może być wniesiona na podstawie art. 3981 § 1 w zw. z art. 3982 k.p.c. Jednakże w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 maja 2011 r. III CZP 126/10 (OSNC 2011/11/117), której nadana została moc zasady prawnej, Sąd Najwyższy przesądził, że sprawa o uchylenie, ustalenie nieistnienia oraz o stwierdzenie nieważności uchwał organów spółdzielni jest sprawą o prawa niemajątkowe tylko wówczas, gdy przedmiotem zaskarżonej uchwały są prawa lub obowiązki o charakterze niemajątkowym. A zatem gdy przedmiotem zaskarżonej uchwały są prawa lub obowiązki o charakterze majątkowym, sprawa o uchylenie takiej uchwały, ustalenie jej nieistnienia oraz o stwierdzenie jej nieważności jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 zd. 1 k.p.c. i dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia nie niższej niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Przedmiotem uchwały zaskarżonej w rozpoznawanej sprawie są bez wątpienia prawa majątkowe, gdyż prowadzi ona do określenia zakresu prawa własności powodów przysługującego im w odniesieniu do lokalu użytkowego 4 stanowiącego odrębną własność. Dotyczy więc bezpośrednio interesu ekonomicznego powodów. Dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy zatem od wartości przedmiotu zaskarżenia nie niższej niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Bezsporne jest, że zarówno w pozwie jak i w apelacji oraz w skardze kasacyjnej wartość ta została określona na kwotę 30 575,08 zł stanowiącą różnicę między wartością prawa do lokalu nabytego przez powodów a wartością tego prawa według jego zakresu określonego w zaskarżonej uchwale. Wskazanej wartości przedmiotu sporu i zaskarżenia żadna ze stron ani Sądy nie zakwestionowały, nie uczyniła tego również skarżąca w zażaleniu, a zatem jest ona wiążąca. Ponieważ jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, co słusznie stwierdził Sąd Apelacyjny odrzucając skargę na podstawie art. 3986 § 2 w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c. Biorąc wszystko to pod uwagę, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).