V CZ 75/08

Sygn. akt V CZ 75/08 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa B. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Izby Skarbowej w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2008 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 lipca 2008 r. odrzucił nieopłaconą skargę kasacyjną powoda z powodu braku w niej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych pomimo załączonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania powoda. W zażaleniu zaskarżającym to postanowienie powód wniósł o jego uchylenie i rozpatrzenie wniosku powoda o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. W obszernym uzasadnieniu zażalenia skarżący wywodzi, że Sąd II instancji kierował się nadmiernym formalizmem, ponieważ o domaganiu się przez żalącego zwolnienia od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej świadczy załączenie do tej skargi oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Złożenie 2 tego pisma wskazywało na to, że strona występuje o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, wywodzi żalący. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Okolicznością bezsporną jest, że skarga kasacyjna powoda nie zawierała wyartykułowanego wniosku o zwolnienie powoda od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, pomimo załączenia do skargi oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania powoda. W orzecznictwie dominuje stanowisko, że brak w skardze kasacyjnej, do której załączono wymienione oświadczenie, wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, stanowi brak nieusuwalny w trybie art. 130 § 1 k.p.c. i skutkuje koniecznością odrzucenia nieopłaconej skargi na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. (postanowienia SN z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt V CZ 92/06, niepubl.; z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt III CZ 80/06 niepubl.). Nie można zgodzić się ze skarżącym, jakoby fakt złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych można było dorozumiewać na podstawie samych oświadczeń o stanie majątkowym. Gdyby tak było, to przepis art. 102 ust. 1 u.k.s.c., zgodnie z którym oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów dołącza się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, byłby pozbawiony istotnego sensu. Nie wiadomo także, na jakiej podstawie sąd byłby wówczas władny ustalić, w jakim zakresie – całkowicie czy częściowo oraz co do jakiej opłaty – strona wnosi o zwolnienie jej od kosztów. Złożone na formularzu oświadczenie powoda o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania nie zastępuje takiego wniosku. Nie zawiera ono bowiem żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Gdy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik wniosek powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom przez niego wnoszonym treści wprost w nich nie wyrażonych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2005 r., II CZ 197/04, niepublikowane). Prowadzi to do konstatacji, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w postaci opłaty od skargi kasacyjnej, musi być przedstawiony w sposób skonkretyzowany albo w tym samym piśmie procesowym co sama skarga, albo w odrębnym piśmie, które zostanie w skardze powołane jako załącznik (zob. postanowienie SN z 11 czerwca 1997 r., l CZ 62/97, niepubl.). 3 Trzeba zatem przyjąć, że brak w skardze kasacyjnej, lub w odrębnym piśmie załączonym do skargi kasacyjnej, wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, mimo złożenia pisemnego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów, stanowi brak nieusuwalny w trybie art. 130 § 1 k.p.c. i skutkuje koniecznością odrzucenia nieopłaconego pisma, sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika i zawierającego skargę kasacyjną, do którego oświadczenie zostało dołączone. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.