V CZ 76/07

PostanowienieIzba Cywilna2007-09-21

Skład orzekający: Hubert Wrzeszcz, Krzysztof Strzelczyk, Kazimierz Zawada

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie od kosztów sądowych uzyskane przed wejściem w życie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 2005 r. wygasa z mocy prawa z dniem wejścia w życie tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych uzyskane przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie wygasa z mocy prawa z dniem wejścia w życie tej ustawy. Ustawa ta nie przewiduje takiego skutku, a utrata zwolnienia mogłaby nastąpić jedynie na skutek jego cofnięcia. Apelacja wniesiona przez adwokata bez uiszczenia opłaty podstawowej, mimo wcześniejszego zwolnienia od kosztów sądowych, podlegała odrzuceniu.
Stan faktyczny
Powódka uzyskała całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Po wniesieniu apelacji, jej pełnomocnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został uznany za bezprzedmiotowy. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 76/07 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa G. K. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w Warszawie o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 września 2007 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 stycznia 2007 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił wniesioną przez adwokata apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 13 kwietnia 2006 r. z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej (art. 1302 § 3 k.p.c.). Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że powódka w toku procesu – na podstawie postanowienia z dnia 10 kwietnia 2003 r. – uzyskała całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji – zdaniem Sądu Apelacyjnego – zawarty w apelacji bezprzedmiotowy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i postanowienie Sądu pierwszej instancji o zwolnieniu powódki od opłaty od apelacji nie mają znaczenia dla oceny dopełnienia przez adwokata obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej bez wezwania. W zażaleniu pełnomocnik powódki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafnie Sąd Apelacyjny uznał, że zawarty w apelacji wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był bezprzedmiotowy, ponieważ powódka korzystała ze zwolnienia od opłaty od apelacji na podstawie postanowienia z dnia 10 kwietnia 2003 r. Wynikające z tego postawienia zwolnienie od kosztów sądowych nie wygasło – wbrew przekonaniu skarżącej – z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.; dalej: ustawa). Przytoczona ustawa nie przewiduje bowiem takiego skutku. Uzyskane zwolnienie od kosztów sądowych powódka mogłaby utracić – co nie miało jednak miejsca w sprawie – jednie na skutek cofnięcia jej tego zwolnienia (art. 110 ustawy). Słusznie niekwestionowany w zażaleniu obowiązek opłacenia apelacji według ustawy oznaczał natomiast konieczność uiszczenia opłaty podstawowej. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 2 ustawy – w wersji obowiązującej w sprawie – opłatę podstawową należało pobrać od apelacji wnoszonej przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych. Jednakże apelacja, którą w takiej sytuacji wniósł adwokat bez uiszczenia opłaty podstawowej, podlegała odrzuceniu a limine (art. 1302 § 3 3 k.p.c.). Opłata podstawowa – jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 10 stycznia 2007 r., III CZP 134/06 (Lex nr 207 715) – jest opłatą w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c. Nie podważają zaskarżonego postanowienia podnoszone przez skarżąca okoliczności, że ustawa w pierwszym okresie stosowania budziła wątpliwości, stopniowo wyjaśniane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Te okoliczności mogą natomiast nabrać znaczenia w ewentualnym postępowaniu o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej (art. 168 k.p.c.). Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). kg

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1302 § 3 KPCart. 110art. 14 ust. 2art. 1302 § 3art. 168 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy