V CZ 78/11

Sygn. akt V CZ 78/11 POSTANOWIENIE Dnia 13 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) SSA Roman Dziczek w sprawie z powództwa Jadwigi K. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "D." w W. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 października 2011 r., zażalenia powódki na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt. II postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 6 stycznia 2011 r., 1) zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, 2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. Uzasadnienie 2 Powódka wystąpiła wobec Spółdzielni Mieszkaniowej „D.” w W. z żądaniem ustanowienia i przeniesienia na nią odrębnej własności zajmowanego lokalu. Powództwo to zostało uwzględnione wyrokiem zaocznym. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 8 października 2010 r. uchylił wyrok zaoczny uwzględniający powództwo i umorzył postępowanie. W punkcie III wyroku z dnia 8 października 2010 r., powołując się na art. 102 k.p.c., nie obciążył pozwanej kosztami na rzecz powódki, chociaż bowiem pozwana po wniesieniu pozwu zawarła z powódką żądaną umowę, to jednak w chwili wniesienia pozwu nie miała możliwości realizacji roszczenia powódki ze względu na brak - mimo podejmowanych od 2003 r. starań o jego uzyskanie - prawa do gruntu pod budynkiem. Powódka wniosła zażalenie na zawarte w wyroku z dnia 8 października 2010 r. rozstrzygnięcie o kosztach. Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki i zasądził od niej na rzecz pozwanej 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że nie zaistniała bezczynność pozwanej, uzasadniająca obciążenie jej kosztami postępowania. W chwili wniesienia pozwu nie istniała zawiniona przez pozwaną niemożność przeniesienia prawa własności lokalu na powódkę, a gdy stan ten minął, doszło do niezwłocznego uwłaszczenia. Uzasadniając orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy powołał się na art. 98 k.p.c. i wynikającą z niego zasadę odpowiedzialności strony przegrywającej za wynik procesu oraz na przepisy § 6 pkt 3 i § 12 ust. 2 pkt 1 rozrządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). W zażaleniu do Sądu Najwyższego powódka zakwestionowała zasadność rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem Okręgowym. W szczególności podniosła, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił rodzaju sprawy, którą wszczęła powódka, pozywając Spółdzielnię. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak wyjaśniono w orzecznictwie (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2010 r., II CZ 90/09, OSNC-ZD 2010, nr D, poz. 122, i z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK 51/10, LEX nr 654030), nałożenie na spółdzielnię w art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst: Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1116 ze zm. - dalej: „u.s.m.”) obowiązku pokrycia kosztów procesu oznacza istotne odejście od ogólnych reguł obowiązujących w dziedzinie ponoszenia kosztów procesu. Omawiana regulacja zrywa z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). W rezultacie w sprawie z powództwa osoby wymienionej w art. 491 u.s.m. koszty procesu ponosi zawsze spółdzielnia - choćby więc osoba, która wytoczyła powództwo, sprawę przegrała; nie ma przy tym znaczenia przyczyna jej przegranej. Dlatego zaskarżone postanowienie należało zmienić i kosztami postępowania zażaleniowego przed Sądem Okręgowym obciążyć pozwaną. Pozwana powinna ponieść także koszty postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.