V CZ 83/14
PostanowienieIzba Cywilna2015-01-09
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Agnieszka Piotrowska, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzupełniające postanowienie o podziale majątku wspólnego, wydane na posiedzeniu niejawnym, jest nieważne z powodu naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie uzupełniające postanowienie o podziale majątku wspólnego, które rozstrzygało merytorycznie kwestię rozliczenia nakładów, wydane na posiedzeniu niejawnym, jest nieważne z powodu naruszenia art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. W takiej sytuacji, gdy postanowienie uzupełniające ma charakter merytoryczny, powinno ono zapaść po rozpoznaniu wniosku na rozprawie, a nie na posiedzeniu niejawnym.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał postanowienie o podziale majątku wspólnego. Następnie, na wniosek wnioskodawcy, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. uzupełnił to postanowienie, oddalając wnioski o zaliczenie i rozliczenie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uchylił postanowienie uzupełniające i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając nieważność postępowania w zakresie uzupełnienia. Uczestniczka postępowania wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania jako nieuzasadnione i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do rozstrzygnięcia w orzeczeniu końcowym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 83/14 POSTANOWIENIE .Dnia 9 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku F. M. przy uczestnictwie E. M. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 stycznia 2015 r., zażalenia uczestniczki na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 kwietnia 2014 r., oddala zażalenie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu końcowym.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 7 października 2013 r. i znosząc postępowanie wywołane wnioskiem o uzupełnienie postanowienia z dnia 18 lipca 2013 r., przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wspomniane uzupełnienie nastąpiło na wniosek wnioskodawcy (k. 899, 905 akt). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 kwietnia 2014 r. wyjaśniono, że Sąd pierwszej instancji naruszył postanowienia art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i dokonując uzupełnienia postanowienia w sprawie podziału majątku wspólnego byłych małżonków na posiedzeniu niejawnym, spowodował stan nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. W zażaleniu uczestniczki postępowania wniesionego od postanowienia z dnia 10 kwietnia 2014 r., podnoszono niewłaściwe zastosowania art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 379 pkt 5 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 386 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Podnoszono także zarzut pominięcia treści rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego z dnia 18 lipca 2013 r. i jego uzasadnienia w zakresie ustaleń co do składu majątku wspólnego i oddalenia wniosku wnioskodawcy o rozliczenie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny. Wskazywano także na nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W dniu 18 lipca 2013 r. wydane zostało postanowienie obejmujące podział majątku wspólnego byłych małżonków (k. 891- 896; uzasadnienie: k. 907 i n. akt sprawy). Wnioskodawca złożył wniosek o uzupełnienie tego postanowienia na podstawie art. 351 k.p.c. odnośnie do „zaliczenia nakładu z majątku osobistego wnioskodawcy na majątek wspólny” i „rozliczenia nakładu z majątku osobistego wnioskodawcy na majątek wspólny w postaci spłat rat kredytu hipotecznego” (k. 899 i n. akt). Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. uzupełnił postanowienie tego Sądu z dnia 18 lipca 2013 r. przez dodanie punktów VII i VIII, zawierających oddalenie wspomnianych wniosków wnioskodawcy (k. 405 i n. akt). Rozpatrując apelację wnioskodawcy
3 od rozstrzygnięcia z dnia 7 października 2013 r., Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie i znosząc postępowanie w zakresie uzupełnienia postanowienia z dnia 18 lipca 2013 r., przekazał w tym zakresie sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (k. 990, 988 - 989 akt). Wbrew stanowisku uczestniczki postępowania wyrażonym w zażaleniu (k. 993 akt), nie doszło do naruszenia przepisów k.p.c. wskazanych we wstępnej części zażalenia. Istotnie zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. na posiedzeniu niejawnym, a tymczasem - jako postanowienie obejmujące rozstrzygnięcie merytoryczne (kwestię rozliczenia nakładów) - powinno zapaść po rozpoznaniu wniosku na rozprawie (art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). W tej sytuacji były podstawy do przyjęcia nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. Skoro zatem zaskarżone postanowienie okazało się prawidłowe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3984 k.p.c. oddalił zażalenie uczestniczki postępowania jako nieuzasadnione i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do rozstrzygnięcia w orzeczeniu końcowym w danej sprawie.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 4019/24 2025-03-26Czy w postępowaniu nieprocesowym, w tym w sprawie o podział majątku wspólnego, wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym, bez rozprawy, może stanowić o nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności o…
- IV CZ 62/08 2008-08-21Czy w przypadku, gdy sąd w postanowieniu wstępnym dotyczącym podziału majątku wspólnego nie rozstrzygnął w sentencji o wszystkich spornych składnikach majątkowych, dopuszczalne jest zaskarżenie takiego postanowienia apel…
- III CZ 2/13 2013-01-17Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji o częściowym podziale majątku wspólnego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, z uwagi na brak podstaw do wydania postanowienia c…
- II CZ 129/16 2017-01-26Czy sąd może przyznać uczestnikowi postępowania o podział majątku wspólnego prawo majątkowe wbrew jego woli?
- III CSK 201/16 2016-10-05Czy dopuszczalne jest prowadzenie postępowania o uzupełniający podział majątku wspólnego, gdy strony uprzedniego podziału dokonanego umownie nie określały go jako częściowego ani nie ograniczały, a konsens obejmował ten…
Powołane przepisy
art. 351 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 386 § 2 KPCart. 351 KPCart. 351 § 1 KPCart. 316 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 3984 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy