V CZ 91/17
PostanowienieIzba Cywilna2018-01-18
Skład orzekający: Marta Romańska, Marian Kocon, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty od skargi kasacyjnej, gdy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony częściowo, zastosowanie znajduje art. 1302 § 1 i 2 k.p.c., czy też szczególna regulacja zawarta w art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 3986 § 2 k.p.c. zawiera regulację szczególną w stosunku do art. 1302 k.p.c. W przypadku, gdy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony częściowo, a strona nie uiściła opłaty od skargi kasacyjnej w terminie wynikającym z art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Szczególna regulacja art. 112 ust. 3 u.o.k.s. dotyczy zarówno całkowitego, jak i częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 19 czerwca 2017 r. zwolnił powoda od opłaty od skargi kasacyjnej w części przenoszącej 3 000 zł, a w pozostałej części oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Powód nie uiścił wymaganej kwoty 3 000 zł w terminie tygodniowym. W konsekwencji Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną jako nieopłaconą. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 91/17 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa K. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń (…) na Życie S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2018 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 16 sierpnia 2017 r., sygn. akt I ACa (...), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (...) postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2017 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 15 lutego 2017 r. Wyjaśnił, że opłata od skargi kasacyjnej, stosownie do art. 13 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 623; dalej: „u.o.k.s.”) wynosiła 9 098 zł. Sąd Apelacyjny postanowieniem z 19 czerwca 2017 r. zwolnił powoda od opłaty od skargi kasacyjnej w części przenoszącej 3 000 zł, a w pozostałej części oddalił wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych. Uznał, że chociaż powód znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, może pokryć koszty sądowe do kwoty 3 000 zł z zasądzonego na jego rzecz świadczenia z polisy posagowej (22 725,32
2 zł z odsetkami). Przyjął, że powód, kwestionując oddalenie powództwa ponad kwotę 22 725,32 zł i oddalenie apelacji w tym zakresie, powinien był przynajmniej część otrzymanej sumy zabezpieczyć na pokrycie kosztów dalszego postępowania sądowego, zatem okoliczność, iż aktualnie nie pracuje i leczy się psychiatrycznie, nie przesądzają przyznania mu całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Stwierdził, że za takim rozstrzygnięciem przemawiała też okoliczność, iż w toku procesu powód pracował i ze swych zarobków (1 800 zł netto) utrzymywał siebie, niepracującą żonę i córkę. Podkreślił, że zgodnie z art. 112 ust. 2 u.o.k.s. tygodniowy termin do uiszczenia kwoty 3 000 zł z tytułu opłaty od skargi zaczął biec dnia 10 lipca 2017 r., tj. z chwilą doręczenia pełnomocnikowi powoda odpisu postanowienia oddalającego częściowo wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skoro termin ten upłynął bezskutecznie, przeto wniesiona przez powoda skarga kasacyjna - jako nieopłacona - podlegała odrzuceniu. Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 112 ust. 3 u.k.s.c. w związku z art. 1302 § 1 i 2 k.p.c. Wskazał, że opłata od skargi kasacyjnej nie została przez powoda uiszczona we wskazanym terminie. Jednocześnie jednak podniósł, że z art. 1302 k.p.c. wynika, iż dotyczy on wszystkich pism procesowych i wszystkich okoliczności nieuiszczenia opłaty w terminie, nie ma więc podstaw, aby z zakresu jego stosowania wyłączyć przypadek nieuiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w terminie wynikającym z art. 112 ust. 3 u.k.s.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2016 r., II CZ 121/15 (nie publ.), szczególna regulacja zawarta w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. dotyczy zarówno oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, jak i w części. Użyte w przytoczonym przepisie pojęcie „oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych” nie różnicuje wypadków całkowitego bądź częściowego zwolnienia od nich. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2017 r., III CZP 82/16 (OSNC 2017, nr 7-8, poz. 75), w razie wniesienia przez stronę zastępowaną przez radcę prawnego (adwokata, rzecznika patentowego) skargi kasacyjnej, od której - stosownie do wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia - pobiera się opłatę stałą lub stosunkową, sąd
3 drugiej instancji, po doręczeniu postanowienia oddalającego w całości lub w części wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych oraz bezskutecznym upływie terminu przewidzianego w art. 112 ust. 3 u.k.s.c., odrzuca skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Należy w związku z tym przyjąć, że art. 3986 § 2 k.p.c. zawiera regulację szczególną w stosunku do art. 1302 k.p.c. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 1 i § 3 k.p.c.). jw r.g.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 75/19 2019-11-08Czy skarga kasacyjna powinna zostać odrzucona z powodu nieuiszczenia w terminie części opłaty od skargi, gdy strona została częściowo zwolniona od kosztów sądowych?
- IV CZ 104/14 2015-02-25Czy uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej jest wymagane w sytuacji, gdy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został prawomocnie oddalony, a jeśli tak, jakie są konsekwencje nieuiszczenia tej opłaty?
- V CZ 41/16 2016-08-25Czy opłata od skargi kasacyjnej uiszczona po terminie określonym w art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, mimo złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, może skutkować odrzuceniem skarg…
- I CZ 38/11 2011-05-19Czy niewykonanie zarządzenia o opłaceniu skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie został uwzględniony, uzasadnia odrzucenie skargi kasacyjnej?
- V CZ 23/19 2019-05-17Czy zwolnienie od kosztów sądowych uzyskane w postępowaniu rozpoznawczym obejmuje opłatę od skargi kasacyjnej wniesionej od prawomocnego orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 13 ust. 1art. 18 ust. 2art. 112 ust. 2art. 112 ust. 3art. 1302 § 1art. 1302 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 1§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy