V K 403/61
WyrokIzba Cywilna1961-08-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może orzec przepadek przedmiotów zajętych u oskarżonego, jeśli nie stanowiły one dowodów rzeczowych w sprawie, a wyrok skazujący nie zawierał orzeczenia o karze grzywny lub przepadku majątku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o przepadku przedmiotów, ponieważ nie stanowiły one dowodów rzeczowych w sprawie. Przepis art. 330¹ k.p.k. upoważnia sąd do orzeczenia przepadku wyłącznie dowodów rzeczowych, jeśli sentencja wyroku nie zawiera rozstrzygnięcia w tej kwestii. W sytuacji, gdy zajęte przedmioty miały stanowić zabezpieczenie roszczeń, a nie dowody rzeczowe, i nie orzeczono kary grzywny, brak było podstaw do orzekania przepadku.Stan faktyczny
Krystyna C. została skazana za przestępstwo polegające na niedopełnieniu obowiązków kierowniczki sklepu, co doprowadziło do powstania niedoboru towarowo-kasowego. W toku śledztwa zajęto u niej szereg przedmiotów. Sąd Powiatowy, na wniosek urzędu komorniczego, orzekł przepadek tych przedmiotów na rzecz Skarbu Państwa, mimo że nie stanowiły one dowodów rzeczowych. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę przepisów k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego w Lublińcu z dnia 13 lutego 1961 r.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Górski.Sędziowie: Z. Nyczaj, M. Budzianowski (sprawozdawca).Prokurator: H. Szydłowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Krystyny C. oskarżonej z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od postanowienia Sądu Powiatowego w Lublińcu z dnia 13 lutego 1961 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżone postanowienie.Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 czerwca 1960 r. Sąd Powiatowy w Lublińcu skazał oskarżoną Krystynę C. na 9 miesięcy więzienia z art. 286 § 1 k.k. za to, że jako kierowniczka sklepu Nr 15 Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w K., nie dopełniając ze szkodą dla interesu publicznego obowiązku sprawdzenia zgodności towarów z dowodami przesyłkowymi, przyjmowała je bez przeliczenia i przemierzenia oraz sprawdzenia ich jakości, a nadto nie odprowadzając bieżąco utargów dziennych sklepu do Gminnej Kasy Spółdzielczej, doprowadziła do powstania niedoboru towarowo-kasowego w wysokości 26.141,35 zł.Ponieważ w toku śledztwa zajęto u oskarżonej szereg przedmiotów, a wyrok co do nich nie zawierał żadnego orzeczenia, Rejonowy Urząd Komorniczy przy Prezydium PRN w L. zwrócił się do Sądu o wyjaśnienie co do powziętej w tym przedmiocie decyzji.W związku z tym Sąd Powiatowy postanowieniem z dnia 13 lutego 1961 r. orzekł przepadek tych przedmiotów na rzecz Skarbu Państwa.Od tego postanowienia założył rewizję nadzwyczajną na korzyść Krystyny C. Minister Sprawiedliwości.Zarzucając na podstawie przepisu art. 371 pkt 2 k.p.k. obrazą art. 330 i 3301 k.p.k. na skutek orzeczenia przepadku przedmiotów majątkowych Krystyny C., mimo że przedmioty te nie stanowiły dowodów rzeczowych w sprawie - rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest słuszna.Jak wynika z treści postanowienia Prokuratury Powiatowej w Lublińcu, zajęte u Krystyny C. przedmioty stanowić miały zabezpieczenie roszczeń i kar pieniężnych, a nie dowody rzeczowe w sprawie.W tej sytuacji, skoro Sąd Powiatowy, rozstrzygając sprawą i wydając wyrok skazujący, nie orzekł kary grzywny, nie przewidzianej zresztą w świetle obowiązujących w chwili wyrokowania przepisów ustawy (ustawa zmieniająca przepis art. 42 k.k. uchwalona została w dniu 16 listopada 1960 r., a weszła w życie z dniem 24 listopada 1960 r.) za tego rodzaju przestępstwa (art. 286 § 1 k.k.), przepis zaś art. 3301 k.p.k. upoważnia sąd do orzeczenia oddzielnym postanowieniem przepadku wyłącznie dowodów rzeczowych, jeżeli sentencja wyroku nie zawiera w tej kwestii rozstrzygnięcia - brak było w ogóle jakichkolwiek podstaw do orzekania przepadku przedmiotów zajętych u wspomnianej wyżej Krystyny C.Z tych względów należało zgodnie z wnioskiem rewizji nadzwyczajnej zaskarżone postanowienie uchylić.Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 5 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) zabezpieczenie upada, jeżeli nie będzie prawomocnie orzeczony przepadek majątku skazanego lub kara grzywny albo jeżeli powództwo o naprawienie szkody wyrządzonej w mieniu społecznym nie będzie wytoczone przed upływem 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku skazującego.Z tych przeto względów należało orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V K 595/60 1960-07-28Czy orzeczenie o przepadku przedmiotów stanowiących dowód rzeczowy i jednocześnie przedmiot przestępstwa, wydane w formie postanowienia na posiedzeniu niejawnym po uprawomocnieniu się wyroku, jest dopuszczalne na podstaw…
- V KK 95/23 2023-03-28Czy orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych jest dopuszczalne, gdy te dowody nie zostały wyłączone z innego postępowania i nadal stanowią materiał dowodowy w tamtej sprawie?
- II KK 388/20 2021-09-23Czy utrzymanie w mocy orzeczenia o przepadku dowodów rzeczowych jest dopuszczalne, gdy oskarżeni zostali uniewinnieni od czynów, z którymi te dowody są związane?
- III KRn 587/58 1958-03-05Czy sąd może orzec przepadek dowodów rzeczowych, które stanowią własność pokrzywdzonego lub zostały nabyte za pieniądze pochodzące z przestępstwa, w sytuacji gdy brak jest wystarczających danych do rozstrzygnięcia o ich…
- II KZ 69/64 1964-07-18Czy sąd pierwszej instancji może orzec przepadek przedmiotów związanych z przestępstwem w drodze postanowienia, jeśli wyrok skazujący nie zawierał rozstrzygnięcia w tym zakresie?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 394art. 371 pkt 2 KPKart. 330art. 42 KKart. 3301 KPKart. 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.