V K 486/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia E. Merz.Sędziowie: A. Górski, R. Kryże (sprawozdawca).Prokurator: T. Garlicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa S. oskarżonego z art. 246 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 2 maja 1961 r., którym uchylony został wyrok Sądu Powiatowego w Sieradzu z dnia 15 lutego 1961 r., na podstawie art. 394-396-400, 383 pkt 2 i 3 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Łodzi i utrzymał w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Sieradzu z dnia 2 maja 1961 r. (...).Sąd Powiatowy w Sieradzu wyrokiem z dnia 15 lutego 1961 r. skazał oskarżonego Józefa S. na zasadzie art. 246 k.k. za znęcanie się fizyczne i moralne nad pozostającą pod jego opieką bezradną Marianną S. na 6 miesięcy więzienia.Sąd Wojewódzki na skutek rewizji oskarżonego wyrok ten uchylił i Józefa S. uniewinnił od oskarżenia.Od wyroku II instancji wniósł rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości na niekorzyść Józefa S. z zachowaniem okresu przewidzianego w art. 397 k.p.k.Rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i o utrzymanie w mocy wyroku Sądu Powiatowego w Sieradzu z dnia 15 lutego 1961 r., zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest słuszna.Wprawdzie przewód sądowy nie wykazał, jak to zaznaczył Sąd rewizyjny, żeby oskarżony zlecał pokrzywdzonej wykonywanie ciężkich prac lub żeby jej dokuczał, jednakże dla bytu przestępstwa z art. 246 k.k. nie jest konieczne aktywne działanie, gdyż występku tego można się dopuścić również przez zaniedbanie.Zebrany w sprawie materiał dowodowy ujawniony na rozprawie dowodzi właśnie tego, że oskarżony dopuścił się zarzuconego mu czynu przez zaniedbanie kardynalnych swych obowiązków wobec pokrzywdzonej.Jak wynika z pisma Szpitala dla nerwowo i psychicznie chorych w W. z dnia 15 listopada 1960 r., wywiadu MO oraz zeznań świadków Juliana K. i Zenony S., pokrzywdzona znajdowała się w opłakanym stanie pod względem czystości i ubioru. Była tak brudna, że cała pokryta była błotem i nawozem, co doprowadziło do częściowej maceracji skóry. Na głowie zamiast włosów miała brudny, zawszony, zbity w jedną masę kołtun. Odzież jej była niedostateczna, brudna i zawszona, a bielizny w ogóle nie posiadała. Pasąc krowy w polu w chłodne dni, wówczas gdy wszyscy ubrani byli w palta, pokrzywdzona była tylko przyodziana w spódniczkę, fartuch i podarty sweterek. Sypiała na ławce bez pościeli w komórce, przykryta jedynie fufajką. Według zeznań świadka Juliana K. i protokołu oględzin pomieszczeń mieszkalnych oskarżonego pokrzywdzona sypiała nieraz w stodole na sianie, w piwnicy lub stajni.Okoliczności powyższe, nawet przy uwzględnieniu obrony oskarżonego, że pokrzywdzona miała skłonności do nieprzestrzegania higieny osobistej, świadczą o jaskrawym niedopełnieniu przez oskarżonego obowiązku zadbania o warunki bytowe pokrzywdzonej. Czyn ten tym jaskrawiej uwypukla się na tle bezspornych faktów, że pokrzywdzona świadczyła usługi w gospodarstwie oskarżonego, który jej za to nie płacił, że była jego bliską krewną i osobą nieporadną, że oskarżony jest jednym z najbogatszych w wiosce gospodarzy i że dzieci swoje utrzymywał w należytym stanie zewnętrznym.W świetle powyższych okoliczności stanowisko Sądu rewizyjnego stwierdzające niewinność oskarżonego jest błędne, natomiast wyrok skazujący Sądu I instancji jest trafny. Wymierzona przez Sąd I instancji najniższa ustawowa kara za dane przestępstwo uwzględnia w dostatecznym stopniu wszystkie okoliczności łagodzące, a w szczególności środowisko wiejskie, w którym popełniono przestępstwo.Z tych powodów należało orzec jak w sentencji wyroku.