V KR 189/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN M. Regent-Lechowicz.Sędziowie SN: J. Cieślak (spr.), M. Szczepański.Protokolant: U. Brzezińska.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Olborski.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna po rozpoznaniu sprawy Anieli M. oskarżonej z art. 215 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 7 września 1977 r., sygn. akt K. 84/77,1)zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,2)zwalnia oskarżoną od ponoszenia kosztów postępowania i uiszczenia opłaty sądowej za drugą instancję oraz zapłaty opłat na rzecz zespołu adwokackiego z tytułu udziału w sprawie obrońcy z urzędu.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 7 września 1977 r., sygn. akt III K 84/77, Aniela M. została skazana na podstawie art. 215 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k. na karę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, a na zasadzie art. 36 § 3 k.k. na 5.000 zł grzywny, za to, że w okresie od sierpnia 1976 r. do marca 1977 r. w Ł., działając w warunkach określonych w art. 60 § 1 k.k., nabyła od Stanisława P. co najmniej dwukrotnie przędzę o łącznej wadze 9,3 kg i wartości co najmniej 4.919 zł.Na podstawie art. 62 § 1 k.k., Sąd Wojewódzki orzekł w stosunku do oskarżonej A.M. nadzór ochronny na okres trzech lat.Nadto Sąd Wojewódzki zwolnił oskarżoną od opłat, kosztów postępowania oraz kosztów obrony z urzędu.Powyższy wyrok został zaskarżony przez obrońcę oskarżonej "w części dotyczącej wymiaru kary z powodu pominięcia szeregu istotnych okoliczności, a to motywów działania, pobudek działania, stanu zdrowia, oraz faktu, że dobrowolnie odstąpiła od dalszego działania przestępczego".W konkluzji rewizja zawiera wniosek:"o zmianę zaskarżonego wyroku przez zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary na zasadzie art. 57 § 2 k.k. i wymierzenie jej kary grzywny".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.Na wstępie należy zaznaczyć, że rewizja twierdzi niezgodnie z ustaleniami faktycznymi Sądu Wojewódzkiego, że oskarżona nabyła przędzę "jednorazowo". Ustalenia Sądu pierwszej instancji oparte na dowodach wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie budzą wątpliwości i nie zostały w postępowaniu odwoławczym w ogóle zakwestionowane przez tych oskarżonych, którzy kradzioną przędzę zbywali oskarżonej A.M.Nie ulega wątpliwości fakt, że oskarżona poza tymi dwoma wypadkami, nie nabywała dalszych ilości skradzionej przędzy, a więc po drugim przypadku nabycia przędzy w 1977 r. zaprzestała dalszej działalności przestępnej.Nie można jednak tej okoliczności nadawać - jak to czyni rewizja - szczególnie istotnego znaczenia przy wymiarze kary, bowiem należy mieć na uwadze, że systematyczne nabywanie na przestrzeni dłuższego czasu rzeczy pochodzących z przestępstwa mogłoby dawać podstawę do przyjęcia, że oskarżona uczyniła sobie z tego procederu stałe źródło dochodu, co stwarzałoby warunki do ewentualnego zastosowania przepisu zagrożonego karą surowszą.Wbrew odmiennym twierdzeniom rewizji nie można w żadnym wypadku przyjąć, że motywy i pobudki działania oskarżonej stanowią okoliczności łagodzące, bowiem nie ulega wątpliwości fakt, że oskarżona działała z chęci zysku. Nie zachodzi więc potrzeba wykazywania, iż błędne są powyższe twierdzenia rewizji, ponieważ działanie z chęci zysku jest działaniem z niskich pobudek, a więc stanowi okoliczność wpływającą na zaostrzenie wymiaru kary.Nie stanowi również okoliczności łagodzącej fakt, że oskarżona nabyła kradzioną przędzę w następstwie propozycji ze strony Stanisława P. prawomocnie skazanego w niniejszej sprawie za czyn polegający na udzieleniu pomocy do zbycia przędzy oskarżonej.W sytuacji, gdyby propozycja dostarczania skradzionej przędzy pochodziła od oskarżonej i oskarżona z góry wyrażałaby gotowość nabycia takiej przędzy, to zgodnie z poglądami doktryny i ustaloną linią orzecznictwa sądowego, mogłaby wchodzić w grę możliwość zastosowania innej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonej.Wprawdzie Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wymienił wśród okoliczności łagodzących w odniesieniu do osk. A.M. jej podeszłego wieku (urodzona w 1909 r.) i złego stanu zdrowia, jednakże niewątpliwie te okoliczności miał na uwadze przy wymiarze kary, o czym świadczy całokształt rozważanych w wyroku okoliczności i fakt zwolnienia tej oskarżonej od ponoszenia kosztów sądowych i opłat.Należy zgodzić się z twierdzeniami rewizji, iż zarówno wiek oskarżonej A.M., jak i zły stan jej zdrowia przedstawiony w zaświadczeniach lekarskich, stanowią istotne okoliczności łagodzące, które jednak przy uwzględnieniu przytoczonych przez Sąd Wojewódzki okoliczności obciążających nie dają podstaw do uwzględnienia wniosków rewizji.Należy bowiem brać pod uwagę względy związane z zachowaniem tzw. wewnętrznej sprawiedliwości wyroku, a zwłaszcza uwzględnić okoliczność, że współoskarżonemu w tej sprawie Stanisławowi P., który wyroku nie zaskarżył, a którego czyn polegał tylko na pośredniczeniu między sprawcami kradzieży a oskarżoną A.M. - została wymierzona kara pozbawienia wolności w tej samej wysokości jak i oskarżonej A.M.Ponadto nie można tracić z pola widzenia uprzedniej karalności oskarżonej A.M. na surowe kary za przestępstwa tego samego rodzaju, względnie popełnione z tych samych pobudek, jak również nie można pomijać faktu, że przypisany jej czyn oskarżona A.M. popełniła po upływie krótkiego okresu od daty skazania jej w 1976 r. na karę pozbawienia wolności w sprawie nr (...) Sądu Rejonowego w Łodzi za przestępstwo popełnione z tych samych pobudek.Przy rozpatrywaniu kwestii ewentualnego stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary nie można pomijać wymogów ustawowych, do jakich należy istnienie szczególnie uzasadnionego wypadku wyrażającego się zwłaszcza w postawie sprawcy. Wprawdzie zachowanie się oskarżonej, jak wynika z wywiadu MO, po popełnieniu czynu objętego niniejszą sprawą nie nasuwa zastrzeżeń, jednakże fakt ten nie może stanowić obok poprzednio omawianych okoliczności łagodzących wystarczającej przesłanki do złagodzenia kary poprzez zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary pozbawienia wolności.Przy występowaniu omawianego poprzednio zespołu okoliczności obciążających, nie można uznać, aby wyjątkowo zły stan zdrowia oskarżonej, związany z jej wiekiem i szeregiem schorzeń, dawał podstawę do nieorzekania bezwzględnej kary pozbawienia wolności.Przepis art. 17 § 2 k.k.w. stwarza możliwość zawieszenia postępowania wykonawczego m.in. w zakresie orzeczonej kary pozbawienia wolności, jeżeli tej kary nie można wykonać z powodu przewlekłej ciężkiej choroby, a do takiej kategorii należą niewątpliwie schorzenia, na które cierpi oskarżona.Nie można uznać, aby powyższy przepis Kodeksu karnego wykonawczego odnosił się jedynie do sytuacji powstałych po uprawomocnieniu się orzeczenia skazującego. Konieczność uwzględnienia wszystkich dyrektyw wymiaru kary, wynikających z art. 50 k.k. powoduje, że w przypadkach, w których występuje nagromadzenie szeregu okoliczności obciążających, to zły stan zdrowia oskarżonego nie może stanowić przeciwwskazania do orzeczenia bezwzględnej kary pozbawienia wolności, bowiem poprzednio powołany przepis Kodeksu karnego wykonawczego pozwala na uwzględnienie wszystkich trudności związanych z kwestią wykonywania tej kary.