V KRN 207/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch. Sędziowie: J. Pustelnik (sprawozdawca), Z. Ziemba.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 20 września 1977 r. sprawy Czesława H., oskarżonego z art. 156 § 1 i art. 59 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Rejoowego w Toruniu z dnia 24 stycznia 1977 r.zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary w ten sposób, że uchylił orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania wymierzonej oskarżonemu Czesławowi H. kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz o nałożonych na niego na postawie art. 75 § 2 pkt 4, 5 i 6 obowiązkach, jak też oddaniu go pod dozór kuratora (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w Toruniu wyrokiem z dnia 24 stycznia 1977 r. skazał Czesława H. na podstawie art. 156 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. za to, że w dniu 10 września 1976 r. w T. bez powodu, publicznie i w stanie nietrzeźwości uderzył kilkakrotnie pięścią w twarz Zbigniewa K., powodując u niego złamanie kości nosa i naderwanie małżowiny środkowej lewej, co naruszyło sprawność organizmu na czas powyżej 7 dni, na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat, zobowiązując go do wykonania 20 godzin pracy na cele społeczne nieodpłatnie i podjęcia stałej pracy zarobkowej po odbyciu zasadniczej służby wojskowej oraz do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, a ponadto na okres próby oddał go pod dozór kuratora; tymże wyrokiem Sąd ten zasądził od oskarżonego na rzecz Zbigniewa K. kwotę 2.000 zł tytułem odszkodowania za spowodowane uszkodzenie ciała i krzywdę moralną Wobec niezaskarżenia przez strony wyrok ten uprawomocnił się w pierwszej instancji. Uzasadnienia - z braku wniosku - nie sporządzono.Od tego wyroku Prokurator Generalny PRL wniósł rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Czesława H., skarżąc wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze.Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazę art. 59 § 2 k.k., polegająca na niesłusznym warunkowym zawieszeniu wykonania kary wymierzonej oskarżonemu Czesławowi H., mimo że nie zachodziły żadne szczególne okoliczności, które by w sposób pozytywny określały osobowość i zachowanie się tego oskarżonego, i wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej za przypisany oskarżonemu Czesławowi H. czyn, oraz wiążących się z tym zobowiązań.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Brak uzasadnienia wyroku utrudnia kontrolę prawidłowości ustaleń sądu. W świetle okoliczności ujawnionych na przewodzie sądowym nie budzi jednak zastrzeżeń zarówno przypisanie oskarżonemu Czesławowi H. zarzucanego mu czynu, jak też jego kwalifikacja prawna oraz przyjęcie chuligańskiego charakteru.Skoro jednak sąd zastosował wobec oskarżonego Czesława H. art. 59 § 1 k.k., powinien był wziąć pod uwagę art. 59 § 2 k.k, zgodnie z którym do sprawcy czynu o charakterze chuligańskim nie stosuje się warunkowego zawieszenia wykonania kary - "chyba że za tym przemawiają szczególne okoliczności".Przez "szczególne okoliczności" - o których mowa w powołanym wyżej przepisie - należy rozumieć zarówno charakteryzujące osobowość sprawcy, jak i inne, wymienione w art. 50 § 2 k.k., jeżeli przemawiają zdecydowanie na korzyść sprawcy i wskazują, że nie jest ani konieczne, ani celowe wymierzenie mu kary bezwzględnego pozbawienia wolności, zwłaszcza gdy czyn sprawcy jest zdarzeniem w jego życiu zupełnie wyjątkowym i rażąco odbiegającym od jego dotychczasowego postępowania.W odniesieniu do Czesława H. poza jego młodocianym wiekiem (w chwili dokonania czynu nie miał jeszcze ukończonych 19 lat) trudno jest się dopatrzyć tego rodzaju "szczególnych okoliczności". Oskarżony w miejscu swego zamieszkania miał negatywną opinię, prowadził bowiem pasożytniczy tryb życia, miał skłonności do nadużywania alkoholu, był uważany za awanturnika, utrzymywał kontakty z elementem podejrzanym i zdemoralizowanym. Sądownie nie był karany, natomiast odpowiadał przed kolegium do spraw wykroczeń. W jednostce wojskowej, gdzie od października 1976 r. odbywa zasadniczą służbę wojskową, również ma ujemną opinię, uważany jest za żołnierza wyjątkowo niezdyscyplinowanego, mało koleżeńskiego i niesumiennego. Wielokrotnie zwracane uwagi, a nawet kary wymierzone za samowolne oddalenie się z jednostki, żadnego pozytywnego wpływu nie wywierały. Opieka kolektywu żołnierskiego także nie przyniosła pożądanego efektu.Omawiane wyżej opinie - mimo młodocianego wieku oskarżonego Czesława H. i jego uprzedniej niekaralności - powinny były doprowadzić sąd do wniosku, że osobowość i zachowanie się sprawcy nie dają gwarancji, aby w przyszłości - mimo niewykonania kary pozbawienia wolności - nie popełnił owego przestępstwa. Z braku zatem owych wymaganych przepisem art. 59 § 2 k.k. "szczególnych okoliczności" sąd orzekł warunkowe zawieszenie wykonania kary z obrazą tegoż przepisu.W tych warunkach, skoro materiał dowodowy sprawy nie wymagał uzupełnienia, Sąd Najwyższy, uznając rewizję nadzwyczajną za słuszną, orzekł zgodnie z jej wnioskiem (...).