V KRN 258/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Bratoszewski. Sędziowie: A. Deptuła (sprawozdawca), L. Paprzycki.Prokurator w Ministerstwie Sprawiedliwości: W. Flatt-Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 1990 r. sprawy Józefa G., oskarżonego z art. 203 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonego, od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 11 lipca 1989 r.u c h y l i łzaskarżony wyrok i na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii (Dz. U. Nr 64, poz. 390) umorzył postępowanie karne w stosunku do Józefa G. (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 11 lipca 1989 r. uznał Józefa G. za winnego przestępstwa określonego w art. 203 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 2 k.k., polegającego na tym, że w dniu 20 marca 1989 r. w G. zabrał w celu przywłaszczenia 8.000 zł i 140 marek NRD o wartości 16.859 zł na szkodę Tadeusza K., przy czym był już uprzednio skazany:- wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 20 lutego 1978 r. za czyny określone w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 220 § 1 k.k. i art. 208 k.k. na karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbywał od dnia 23 grudnia 1978 r. do dnia 23 czerwca 1981 r.,- wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 sierpnia 1984 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności za czyny określone w art. 208 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. i art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. i 3 lat pozbawienia wolności za czyny określone w art. 208 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. i art. 203 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k., które podlegały odrębnemu wykonaniu od dnia 16 listopada 1983 r. do dnia 28 marca 1987 r. - i za to na podstawie powołanych przepisów oraz art. 36 § 3 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności i 50.000 zł grzywny.Jednocześnie powołanym wyżej wyrokiem Sąd Rejonowy na podstawie art. 62 i art. 63 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego nadzór ochronny na 3 lata.Wyrok ten wobec niezaskarżenia uprawomocnił się w pierwszej instancji.Od tego wyroku wniósł rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny, zarzucając obrazę art. 60 § 2 k.k., polegającą na błędnym uznaniu, że Józef G. przypisanego mu przestępstwa przewidzianego w art. 203 § 1 k.k. dopuścił się w warunkach wskazanych w tym przepisie, podczas gdy jeden z tych warunków, a mianowicie "odbycie łącznie co najmniej roku pozbawienia wolności" w odniesieniu do dwukrotnego skazania oskarżonego za przestępstwa popełnione w zw. z art. 60 § 1 k.k, nie wchodził w grę (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Istotnie wyrok Sądu Rejonowego w G. wydany został z obrazą art. 60 § 2 k.k. wskutek błędnego zastosowania tego przepisu (...).Z treści powołanego przepisu wynika, że sprawca przestępstwa dopuszcza się go jako recydywista wielokrotny tylko wtedy, gdy był dwukrotnie skazany w warunkach określonych w art. 60 § 1 k.k., odbył łącznie co najmniej rok pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat od odbycia ostatniej kary popełnił ponownie umyślne przestępstwo z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej albo o charakterze chuligańskim, podobne chociażby do jednego z poprzednio popełnionych przestępstw.Warunek dwukrotnego skazania sprawcy z zastosowaniem art. 60 § 1 k.k. jest spełniony tylko wtedy, gdy owe skazania następowały każdorazowo po odbyciu przez sprawcę kolejnych kar (co najmniej 6 miesięcy - łącznie co najmniej roku), co oznacza, że wielokrotność powrotu do przestępstwa w rozumieniu art. 60 § 2 k.k. wyraża się w tym, że sprawca powraca do przestępstwa po raz czwarty, po trzykrotnym odbyciu kary pozbawienia wolności - w tym dwukrotnie jako przestępca powrotny, jeśli oczywiście zaistniały pozostałe warunki recydywy wielokrotnej.Innymi słowy mówiąc - warunkiem przyjęcia recydywy wielokrotnej jest popełnienie przestępstwa po raz czwarty, po trzykrotnym odbyciu kary pozbawienia wolności, w tym dwukrotnie jako sprawca powrotny. Istota recydywy nie sprowadza się do wielości popełnionych przestępstw, lecz do braku postępów resocjalizacyjnych u sprawcy, czego dowodem są kolejne przestępstwa, po kolejnym odbywaniu kary, przy czy istotą recydywy z art. 60 § 2 k.k. jest nieskuteczność reedukacyjna trzykrotnego kolejnego odbywania kar pozbawienia wolności w wymiarze co najmniej 6 miesięcy.Przenosząc te wskazania interpretacyjne na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że brak podstaw do przyjęcia, że Józef G. odbywał dwukrotnie karę pozbawienia wolności jako przestępca powrotny, mimo czterokrotnego skazania go za przestępstwa przeciwko mieniu.Z akt sprawy bowiem wynika, że Józef G. odbywał jedynie:a) karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności m.in. za przestępstwo określone w art. 208 k.k., orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 20 lutego 1979 r., w okresie od dnia 23 grudnia 1978 r. do dnia 23 czerwca 1981 r.,b) nieprzerwanie dwie kary łączne 2 i 3 lat pozbawienia wolności, orzeczone wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 sierpnia 1984 r., obejmującym skazania wyrokami Sądu Rejonowego w G. z dnia 13 maja 1983 r. i z dnia 13 grudnia 1983 r. - za przestępstwa określone w art. 208 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k., oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 7 marca 1984 r. i wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 8 czerwca 1984 r. - za przestępstwa określone w art. 208 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. i w art. 203 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. Wspomniane kary łączne pozbawienia wolności Józef G. odbywał w okresie od dnia 16 listopada 1983 r. do dnia 28 marca 1987 r., kiedy to został warunkowo przedterminowo zwolniony od odbycia reszty kary.Jak z ustaleń tych wynika, Sąd Rejonowy w G., skazując Józefa G. wyrokiem z dnia 11 lipca 1989 r. za przestępstwo określone w art. 203 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 2 k.k., dopuścił się obrazy prawa materialnego wskutek błędnego zastosowania art. 60 § 2 k.k., gdyż oskarżony przypisanego mu przestępstwa dopuścił się w warunkach uzasadniających zastosowanie jedynie art. 60 § 1 k.k.Wyeliminowanie tego błędu otwiera konieczność zastosowania wobec Józefa G. przepisów ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii (Dz. U. Nr 64, poz. 390), skoro oskarżony przypisanego mu czynu dopuścił się przed dniem 12 września 1989 r. i w sytuacji braku wyłączenia stosowania przepisów wspomnianej ustawy (art. 7 ust. 1) (...).