V KRN 339/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Szczepański (sprawozdawca). Sędziowie: M. Budzianowski, F. Karolus, Z. Kubec (współsprawozdawca), A. Pyszkowski, W. Żebrowski, J. Żurawski. Prokurtor Prokuratury Generalnej: M. Kraft.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Stanisława M., oskarżonego z art. 200 § 1 i art. 202 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 13 maja 1972 r. i wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 1972 r.zmienił powyższe wyroki w części dotyczącej kary dodatkowej konfiskaty mienia, orzeczonej za przestępstwo określone w art. 200 § 1 i art. 202 § 2 k.k., w ten sposób, że orzekł konfiskatę całości mienia Stanisława M. (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego w Warszawie wyrokiem z dnia 13 maja 1971 r. skazał oskarżonego Stanisława M. między innymi na podstawie art. 200 § 1 i art. 202 § 2 k.k., art. 36 § 3, art. 40 § 1 pkt 3 i art. 46 § 1 pkt 2 k.k. na karę 7 lat pozbawienia wolności, 50.000 zł grzywny, konfiskaty części mienia w postaci 1 telewizora marki "Astra", radia marki "Syrena" i dwóch książeczek PKO z wkładami pieniężnymi na kwoty 3.500 zł i 1.670 zł oraz pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat za to, że: w okresie od 1960 r. do końca 1967 r. w P., jako zastępca dyrektora do spraw produkcji Zakładów Mięsnych w P., działając w porozumieniu z Ignacym C. i innymi pracownikami tych Zakładów oraz wykorzystując działalność gospodarczą tych Zakładów, wziął udział w zagarnięciu mienia na szkodę wymienionych Zakładów w kwocie nie niższej niż 265.250 zł, biorąc systematycznie z poszczególnych działów produkcyjnych za pośrednictwem pracowników tam zatrudnionych różne gatunki mięsa, przetworów i konserw oraz pieniądze za pośrednictwem Ignacego C., pochodzące od magazynierów za zagarnięte przez nich mięso, tłuszcze i podroby.Po rozpoznaniu rewizji oskarżonego Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 14 lutego 1972 r. zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego utrzymał w mocy zarówno w części dotyczącej skazania oskarżonego za to przestępstwo, przewidziane w art. 200 § 1 i art. 202 § 2 k.k., jak i w części dotyczącej skazania oskarżonego za inne przestępstwa oraz kary łącznej 10 lat pozbawienia wolności i 60.000 zł grzywny, pozbawienia go praw publicznych i orzeczenia konfiskaty części mienia.Od tych wyroków rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego, w części dotyczącej orzeczenia o karze konfiskaty mienia (za przestępstwo określone w art. 200 § 1 i art. 202 § 2 k.k.), wniósł Prokurator Generalny PRL.Rewizja ta, zarzucając rażącą niewspółmierność kary wymierzonej temu oskarżonemu za przypisane mu przestępstwo określone w art. 200 § 1 i art. 202 § 2 k.k., wynikającą z orzeczenia konfiskaty części mienia oskarżonego, mimo że ustalone przez sąd okoliczności dotyczące pobudek działania oskarżonego, sposobu popełnienia tego czynu przestępnego, wartości zagarniętego mienia społecznego oraz wysokości odniesionych przez oskarżonego korzyści majątkowych wskazują na wysoki stopień społecznego niebezpieczeństwa przypisanego mu przestępstwa, co wymaga zwiększenia wobec oskarżonego dolegliwości tej kary dodatkowej przez orzeczenie konfiskaty całości mienia oskarżonego, w konkluzji wniosła o zmianę obu zaskarżonych wyroków w części dotyczącej kary przez orzeczenie wobec oskarżonego Stanisława M. za przypisane mu przestępstwo określone w art. 200 § 1 i art. 202 k.k. obok wymierzonych kar pozbawienia wolności, grzywny i pozbawienia praw publicznych oraz kary łącznej także konfiskaty całości mienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Stanisławowi M. karę konfiskaty części jego mienia orzeczono w związku ze skazaniem go za zbrodnię określoną w art. 202 § 2 k.k., popełnioną z chęci zysku.Kara ta orzeczona została obok łagodnej w istocie kary pozbawienia wolności i grzywny w wysokości znacznie odbiegającej od wartości zagarniętego przez oskarżonego mienia społecznego.Oskarżony Stanisław M. bowiem zagarnął mienie społeczne o wielkiej wartości (nie mniej niż 265.000 zł), przy czym podkreślenia wymaga okoliczność mająca istotne znaczenie dla wymiaru kary, a mianowicie że odniesiona przez oskarżonego korzyść z tego przestępstwa równa jest przytoczonej wyżej kwocie.Dodać ponadto należy, że oskarżony nie wyrównał szkody wyrządzonej omawianym przestępstwem nawet w części.Na tle bezbłędnych ustaleń faktycznych, dokonanych w sprawie, należy także wskazać, że na wymiar kary za omawiane przestępstwo nie mogło bez wpływu pozostać także i to, iż oskarżony Stanisław M. był jednym z inicjatorów oraz organizatorów działalności przestępnej w Zakładach Mięsnych w P., a ponadto iż dopuścił się zagarnięcia mienia, za którego ochronę i zabezpiecz enie był szczególnie odpowiedzialny z racji jego kierowniczego stanowiska. Określając rozmiary kary konfiskaty mienia, orzeczonej na podstawie art. 46 § 1 pkt 2 k.k. za zagarnięcie orzeczonej na podtawie art. 46 § 1 pkt 2 k.k. za zagarnięcie mienia społecznego, sądy powinny kierować się takze kryterium wykazywania nieopłacalności zamachów na mienie społeczne, dążyć do pełnego pozbawienia sprawców korzyści majątkowej wynikającej z przestępstwa, a także uwzględniać fakt, że sprawca skazany zostaje także na karę pozbawienia wolności i karę grzywny (zasada integracji kary).Konfiskata mienia w całości powinna być orzekana w tych wypadkach skazań za najpoważniejsze przestępstwo, gdy z okoliczności sprawy można zasadnie wnosić, że znaczna część mienia sprawcy uzyskana została z przestępstwa, lub gdy pozostawienie części mienia do dyspozycji sprawcy przestępstwa godzącego w interesy gospodarcze społeczeństwa i wyrządzającego tym poważną szkodę w tym zakresie oznaczałoby dla sprawcy powrót po odbyciu kary do dobrych warunków materialnych. Kierując się tymi przesłankami natury faktycznej i prawnej, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że obok kary 7 lat pozbawienia wolności i 50.000 zł grzywny oskarżonemu Stanisławowi M. należy wymierzyć karę konfiskaty mienia w całości, wymierzona bowiem kara częściowej konfiskaty mienia musi być uznana za razaco niewspółmierną (art. 387 pkt 4 k.p.k.). Zauważenia wymaga jeszcze okoliczność, że ogólna wartość mienia, co do którego orzeczono przepadek, wynosiła około 13.000 zł i pozostawała w rażącej dysproporcji do wartości zagarniętego mienia.Z tych względów oraz kierując się wyżej przytoczonymi przepisami, a ponadto treścią art. 547 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.