V KRN 461/70
WyrokIzba Cywilna1970-12-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara ograniczenia wolności może być wymierzona za przestępstwo zagrożone alternatywnie karą aresztu lub grzywny albo obiema tymi karami łącznie, jeśli przepis przewiduje również samoistną karę grzywny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara ograniczenia wolności może być wymierzona wyłącznie wtedy, gdy przestępstwo zagrożone jest tylko karą pozbawienia wolności. Alternatywnie ujęta sankcja, zezwalająca na wymierzenie samoistnie kary grzywny, wyłącza możliwość zastosowania kary ograniczenia wolności. Wymierzenie kary ograniczenia wolności za przestępstwo z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. stanowiło obrazę prawa materialnego.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy skazał Mariana K. na karę ograniczenia wolności za przestępstwo z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. Sąd Wojewódzki utrzymał ten wyrok w mocy, mimo zarzutów rewizji prokuratora dotyczących obrazy prawa materialnego. Rewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego podniosła, że kara ograniczenia wolności została wymierzona z naruszeniem art. 54 § 1 k.k., gdyż przepis przewiduje również samoistną karę grzywny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania z powodu obrazy prawa materialnego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Czajkowski (sprawozdawca). Sędziowie: E. Binkiewicz, J. Szamrej. Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Mariana K., oskarżonego z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), z powodu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 21 maja 1970 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Zamościu z dnia 17 marca 1970 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Zamościu z dnia 17 marca 1970 r. oskarżony Marian K. został skazany z mocy art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) w związku z art. 33 § 1 i 2 pkt 2, 54 § 1 i 121 k.k. na karę ograniczenia wolności w rozmiarze 1 roku w postaci nieodpłatnej, dozorowanej pracy na cele publiczne w rozmiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, z jednoczesnym orzeczeniem - z mocy art. 38 pkt 4 k.k. - zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat.Od wyroku tego wniósł rewizję prokurator, formułując w niej wniosek o zmianę wyroku w części dotyczącej kary zasadniczej przez wymierzenie kary pozbawienia wolności i grzywny, poparty zarzutem obrazy art. 54 § 1 k.k. w związku z art. 28 § 1 cytowanej ustawy, polegającej na wymierzeniu kary zasadniczej w postaci ograniczenia wolności, mimo że sankcja art. 28 cytowanej ustawy obok zagrożenia karą pozbawienia wolności lub karą pozbawienia wolności i karą grzywny zawiera również alternatywne zagrożenie samoistną karą grzywny.Sąd Wojewódzki w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy w dniu 21 maja 1970 r., zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że Sąd Wojewódzki uznał wymierzoną karę za słuszną, odpowiednią pod względem wychowawczym, ale pominął zupełnie zagadnienie objęte zarzutem rewizji prokuratora.Od tego wyroku wniósł rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Mariana K. Prokurator Generalny PRL.Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazę prawa materialnego przez wymierzenie oskarżonemu Marianowi K. za przestępstwo z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), zagrożone alternatywnie karą aresztu lub grzywny albo obu tymi karami łącznie - na podstawie art. 54 § 1 k.k. - kary ograniczenia wolności, mimo że w myśl tego przepisu karę w tej postaci można wymierzyć za przestępstwa zagrożone tylko karą pozbawienia wolności, i wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego jako rewizyjnego w Lublinie i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Sąd Wojewódzki, utrzymując w mocy wyrok Sądu Powiatowego, popełnił ten sam błąd co Sąd Powiatowy, albowiem wymierzył karę nieprzepisaną w ustawie za przestępstwo określone w art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434).Kara ograniczenia wolności może być wymierzona w myśl przepisu art. 54 § 1 k.k. wyłącznie wówczas, gdy przestępstwo zagrożone jest tylko karą pozbawienia wolności. Alternatywnie zatem ujęta sankcja art. 28 cytowanej ustawy, zezwalająca także na wymierzenie samoistnie za to przestępstwo kary grzywny, wyłącza możliwość zastosowania kary ograniczenia wolności.Sprawa wymierzenia odpowiedniej kary oskarżonemu Marianowi K. wymaga jednak uzupełnienia materiałów dowodowych, gdyż obecny stan sprawy nie daje możności powzięcia decyzji w tej kwestii z odpowiednim dostosowaniem kary do wymagań określonych z art. 50 k.k. Uzupełnienie to może obejmować również przeprowadzenie dowodów bezpośrednio przez Sąd rewizyjny, dlatego też sprawę należy przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Lublinie.W sprawie brak jest aktualnej opinii oskarżonego z miejsca pracy, jak również brak jest danych o wysokości obecnych jego zarobków, dane zaś te są niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii kary w stosunku do oskarżonego Mariana K.Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 556/18 2018-12-12Czy kara ograniczenia wolności może zostać orzeczona w wyroku nakazowym za wykroczenia, które w przepisach materialnych przewidują jedynie karę grzywny lub nagany?
- I KK 103/19 2020-03-16Czy wyrok skazujący, w którym orzeczono karę ograniczenia wolności bez określenia jej postaci (praca na cele społeczne lub potrącenie z wynagrodzenia) oraz sposobu i czasu jej wykonywania, może zostać wykonany?
- II KK 39/14 2014-10-01Czy w postępowaniu nakazowym można orzec karę ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 87 § 1a k.w., jeśli ustawa przewiduje za nie karę aresztu albo grzywny?
- IV KK 412/18 2019-09-04Czy kara ograniczenia wolności może być orzeczona na podstawie art. 97 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. za wykroczenia z art. 97 k.w. i art. 96 § 1 k.w., jeśli żaden z tych przepisów nie przewiduje takiej kary?
- IV KK 397/21 2021-09-15Czy wyrok nakazowy, w którym orzeczono karę ograniczenia wolności oraz karę grzywny, a także środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody, mimo istnienia wcześniejszego prawomocnego orzeczenia w przedmiocie tej sa…
Powołane przepisy
art. 28 § 1art. 33 § 1art. 38 pkt 4 KKart. 54 § 1 KKart. 28art. 50 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.