V KRN 7/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dziowgo. Sędziowie: S. Kotowski, Z. Nyczaj (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Feliksy M., oskarżonej z art. 188 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL od prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego w Biłgoraju z dnia 13 lutego 1970 r.,1. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił: a) pkt III tegoż wyroku, nakazujący oskarżonej Feliksie M. wydanie Bronisławowi M. dziecka Marii M.,b) pkt IV tegoż wyroku, zasądzający od oskarżonej Feliksy M. na rzecz powoda cywilnego Bronisława M. koszty procesu;2. powództwo cywilne pozostawił bez rozpoznania (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Biłgoraju wyrokiem z dnia 13 lutego 1970 r. uznał oskarżoną Feliksę M. za winną tego, że w dniu 29 sierpnia 1969 r. w Ł. wbrew woli swego byłego męża Bronisława M., sprawującego władzę rodzicielską z mocy wyroku Sądu Powiatowego - Wydział Cywilny w Zamościu z dnia 28 marca 1968 r. nad nieletnią córką Marią, podstępnie ją uprowadziła i wywiozła do K., i skazał ją na zasadzie art. 188 k.k. na 1 rok pozbawienia wolności, przy czym na podstawie art. 73 § 1 k.k. wykonanie kary zawiesił na okres 3 lat, oraz na zasadzie art. 75 § 1 k.k. wymierzył jej 1.500 zł grzywny; ponadto Sąd nakazał oskarżonej Feliksie M. wydanie powodowi cywilnemu Bronisławowi M. córki Marii M.Od wyroku tego wniósł rewizję tylko prokurator.Na rozprawie rewizyjnej prokurator cofnął rewizję i wobec tego Sąd Wojewódzki pozostawił rewizję prokuratora bez rozpoznania. W ten sposób wyrok Sądu Powiatowego uprawomocnił się.Od powyższego wyroku Sądu Powiatowego wniósł rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL.Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazę art. 52 k.p.k. polegającą na przyjęciu, a następnie na uwzględnieniu w wyroku powództwa cywilnego, mimo że pokrzywdzony dochodził w nim roszczeń niemajątkowych.W konkluzji rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie pkt III wyroku, orzekającego nakazanie oskarżonej Feliksie M. wydania Marii M. powodowi Bronisławowi M., i o pozostawienie powództwa cywilnego Bronisława M. bez rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Zgodnie z art. 52 k.p.k. pokrzywdzony może wytoczyć przeciwko oskarżonemu powództwo cywilne w celu dochodzenia w procesie karnym jedynie roszczeń majątkowych.Dochodzenie roszczeń niemajątkowych w powództwie cywilnym w procesie karnym nie jest dopuszczalne.Pokrzywdzony Bronisław M. wnosił w pozwie o nakazanie oskarżonej Feliksie M. wydania dziecka, Marii M., powodowi cywilnemu, a więc dochodził roszczenia niemajątkowego. Z tego względu Sąd Powiatowy powinien był odmówić przyjęcia powództwa cywilnego, a skoro przeprowadził już rozprawę to powinien był w wyroku pozostawić powództwo cywilne bez rozpoznania.Dlatego też należało uchylić orzeczenie dotyczące zarówno powództwa cywilnego (pkt III), jak i zasądzenia od oskarżonej na rzecz powoda cywilnego kosztów procesu (pkt IV).