V KRN 94/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Wagner (sprawozdawca). Sędziowie: J. Cieślak, dr A. Kafarski. Prokurator Prokuratury Generalnej: L. Borejsza.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Edmunda S., oskarżonego z art. 208 k.k. i art. 145 § 1 i 3 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku jako rewizyjnego z dnia 25 lutego 1975 r., zmieniającego wyrok Sądu Powiatowego w Pucku z dnia 10 grudnia 1974 r.:1) uchylił oba zaskarżone wyroki w orzeczeniu o karze łącznej,2) uchylił wymieniony wyżej wyrok Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku jako rewizyjnego w części dotyczącej przestępstwa określonego w art. 145 § 1 i 3 k.k. i przekazał sprawę w powyższym zakresie temuż Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym,3) zmienił tenże wyrok Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku jako rewizyjnego w części dotyczącej pkt 2 oskarżenia zakwalifikowanego w tym wyroku z art. 214 § 1 k.k. w ten sposób, że co do tego przestępstwa utrzymał w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Pucku z dnia 10 grudnia 1974 r. i zaliczył na poczet kary pozbawienia wolności orzeczonej za ten czyn okres tymczasowego aresztowania od dnia 24 sierpnia 1974 r. (...).Uzasadnienie faktyczne1. Edmund S. oskarżony został o to, że:I) dnia 24 sierpnia 1974 r. w L., będąc w stanie nietrzeźwości, prowadził z nadmierną, nie dostosowaną do ograniczonych ze względu na porę nocną i mgłę warunków widoczności szybkością samochód osobowy marki "Syrena 104", w wyniku czego najechał na idących w tym samym kierunku prawą stroną jezdni Zdzisława W. i Jacka M., powodując nieumyślnie u Zdzisława W. otwarte złamanie podudzia prawego, złamanie strzałki podudzia lewego, ranę głowy w okolicy ciemieniowo-potylicznej oraz ogólne potłuczenie, naruszające czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni, a u Jacka M. stłuczenie lewego uda, lekkie zasinienie oraz otarcie naskórka w okolicy brody, które wywołały rozstrój zdrowia - tj. o czyn określony w art. 145 § 1 i 3 k.k.;II) dnia 24 sierpnia 1974 r. w G. zabrał w celu przywłaszczenia na szkodę Zdzisława K. po otworzeniu zamkniętych na klucz drzwi samochód osobowy marki "Syrena" wartości 50.000 zł - tj. o czyn określony w art. 208 k.k.Wyrokiem Sądu Powiatowego w Pucku z dnia 10 grudnia 1974 r. Edmund S. uznany został za winnego zarzuconych aktem oskarżenia czynów i skazany za czyn określony w pkt I aktu oskarżenia na podstawie art. 145 § 3 k.k. na karę 5 lat pozbawienia wolności wraz z orzeczeniem w stosunku do niego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 10 lat, a za czyn opisany w pkt II aktu oskarżenia na podstawie art. 208 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz na 3.000 zł grzywny (...).Jako karę łączną wymierzono oskarżonemu 6 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 24 sierpnia 1974 r. do dnia 10 grudnia 1974 r.Z powodu rewizji wniesionej od tego wyroku przez obrońcę oskarżonego sprawę rozpoznał Sąd Wojewódzki w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 25 lutego 1975 r. zmienił wyrok sądu pierwszej instancji przez uchylenie orzeczenia o karze łącznej oraz w części skazującej oskarżonego za czyn określony w pkt II aktu oskarżenia, a następnie przez uznanie go za winnego tego, że dnia 24 sierpnia 1974 r. w G. zabrał w celu krótkotrwałego użycia samochód osobowy marki "Syrena" należący do Zbigniewa K., tj. przestępstwa określonego w art. 214 § 1 k.k., i skazanie go na podstawie tego przepisu na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz przez wymierzenie mu za czyn określony w art. 145 § 1 i 3 k.k. kary 2 lat pozbawienia wolności i orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 7 lat i kary łącznej w rozmiarze 3 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 24 sierpnia 1974 r. do dnia 25 lutego 1975 r.1. Rewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, wniesiona z zachowaniem terminu z art. 463 § 2 k.p.k. od obu powyższych wyroków na niekorzyść oskarżonego, zarzuca tym wyrokom mogącą mieć wpływ na ich treść obrazę art. 3 § 1, art. 176 § 1, art. 313 § 1 i art. 357 k.p.k., polegającą na tym, że w toku przewodu sądowego co do czynu zarzuconego w pkt I aktu oskarżenia nie zasięgnięto opinii biegłego lekarza w kwestii rzeczywistego stopnia uszkodzenia ciała, którego w następstwie wypadku drogowego doznał pokrzywdzony Zdzisław W., pomimo że wydana w śledztwie w tym zakresie opinia wskazywała na konieczność ponownej oceny tej kwestii po zakończeniu leczenia, a także nie zażądano odpisu historii choroby pokrzywdzonego oraz nie uwzględniono należycie tych okoliczności, które wskazywały na nieprzepisową jazdę oskarżonego jako główną przyczynę wypadku, a ponadto wyrokowi Sądu Wojewódzkiego obrazę prawa materialnego, polegającą na przypisaniu oskarżonemu Edmundowi S. przestępstwa określonego w art. 214 § 1 k.k., podczas gdy czyn jego wyczerpywał w świetle trafnych ustaleń faktycznych wyroku sądu pierwszej instancji znamiona zarzuconego aktem oskarżenia przestępstwa określonego w art. 208 k.k.Rewizja nadzwyczajna konkluduje wnioskami o:1) uchylenie zaskarżonych wyroków sądów obydwu instancji w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej oraz skazania za przestępstwo zarzucone w pkt I aktu oskarżenia i przekazanie w tej części sprawy oskarżonego Edmunda S. Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania w instancji rewizyjnej,2) zmianę wyroku Sądu Wojewódzkiego co do czynu określonego w pkt II aktu oskarżenia i utrzymanie w tej części w mocy wyroku sądu pierwszej instancji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Zmiana przez sąd rewizyjny przyjętej w wyroku sądu pierwszej instancji kwalifikacji prawnej z art. 208 k.k. na art. 214 § 1 k.k. czynu przypisanego oskarżonemu w pkt II wyroku nastąpiła z obrazą przepisów prawa materialnego.Przestępstwo określone w art. 214 § 1 k.k. zachodzi tylko wówczas, gdy celem zaboru pojazdu mechanicznego jest chwilowe jego użycie ("w celu krótkotrwałego użycia") przez sprawcę.Chodzi tu o użycie pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem, a więc do przejażdżki czy też do przeniesienia się z jednego miejsca na drugie. W sprawie niniejszej sytuacja jest całkowicie odmienna. Oskarżony zabrał samochód Zdzisławowi K. w celu odniesienia korzyści zupełnie innego rodzaju. Mając uszkodzony samochód po poważnym wypadku będącym przedmiotem pkt I oskarżenia, zmierzał do upozorowania, że samochód jego nie został uszkodzony. Pojechał zatem do miejscowości G., wyszukał samochód "Syrena" o takim samym kolorze, włamał się do niego, następnie zabrał i wymontował tzw. stacyjkę, siedzenia (fotele) oraz numer rejestracyjny, a na miejsce ich wmontował te same części ze swego samochodu. Później udał się kradzionym samochodem do miejsca zamieszkania oraz do miejscowości P. W drodze został zatrzymany przez funkcjonariuszy MO, którzy ujawnili kradzież samochodu przez oskarżonego.Cała ta mistyfikacja została przedsięwzięta z chęci osiągnięcia korzyści osobistych i materialnych w postaci:a) uniknięcia odpowiedzialności karnej za przestępstwo drogowe,b) uniknięcia odpowiedzialności cywilnoprawnej za skutki wypadku, gdyż w związku ze stanem nietrzeźwości oskarżonego w czasie wypadku PZU może dochodzić w drodze regresu należności wypłaconych z ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. Przy tak ustalonym celu zaboru samochodu nie można przyjąć, aby chodziło oskarżonemu o "krótkotrwałe użycie pojazdu mechanicznego" w rozumieniu art. 214 § 1 k.k.Oskarżony przez wprowadzenie zmian w zabranym samochodzie i przedstawienie go przedstawicielom władzy jako swej własności postępował tak, jak gdyby samochód był rzeczywiście jego własnością, co uzasadniało przypisanie mu przestępstwa określonego w art. 208 k.k. Na tę ocenę nie może wpłynąć wyjaśnienie oskarżonego, że zamierzał po naprawieniu swego samochodu odprowadzić w przyszłości zabrany samochód na miejsce, skąd został on wzięty (...).