VI KRN 182/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Młynkiewicz. Sędziowie: W. Ochman (sprawozdawca), T. Rybicki.Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Sanecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 1978 r. sprawy Janusza P., oskarżonego z art. 47 § 2 u.k.s., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść oskarżonego od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Bielsku-Białej z dnia 22 grudnia 1977 r.uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Bielsku-Białej do rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym.Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w Cieszynie wyrokiem z dnia 11 marca 1977 r. uznał oskarżonego Janusza P. za winnego tego, że w czasie od lipca do sierpnia 1976 r. kupił od Stanisława O. 3.000 forintów WRL, 1.000 szylingów austriackich i 500 koron CSRS, których łączna wartość nie przekraczała 5.000 zł, i za to na podstawie art. 47 § 2 u.k.s. skazał oskarżonego na 20.000 zł grzywny.Powyższy wyrok zaskarżył obrońca oskarżonego, wosząc o uniewinnienie oskarżonego lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Po przekazaniu rewizji obrońcy wraz z aktami do instancji rewizyjnej Sąd Wojewódzki w Bielsku-Białej postanowieniem z dnia 22 grudnia 1977 r. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) umorzył postępowanie w stosunku do oskarżonego Janusza P.Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone.Postanowienie Sądu Wojewódzkiego zaskarżył w trybie rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości na niekorzyść oskarżonego, zarzucając obrazę prawa materialnego wskutek umorzenia postępowania na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) wobec oskarżonego Janusza P., pomimo wyłączenia w niniejszej sprawie stosowania tego przepisu zgodnie z art. 4 pkt 5 cytowanego dekretu, i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Bielsku-Białej w celu jej rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Sąd Wojewódzki umarzając postępowanie w sprawie o przestępstwo dewizowe na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) nie uwzględnił art. 4 pkt 5 tego dekretu.Zgodnie z art. 4 pkt 5 cytowanego dekretu - amnestii nie stosuje się do przestępstw dewizowych i przestępstw w zakresie ceł i obrotu towarowego z zagranicą, za które orzeczono karę nie podlegającą darowaniu na podstawie art. 1 ust. 1 tego dekretu, albo jeżeli z okoliczności sprawy w szczególności ze względu na wartość przedmiotu przestępstwa lub wysokość uszczuplonego cła, wynika, że należałoby za nie taką karę orzec.Należy dodać, że wyłączenie określone w art. 4 pkt 5 tego dekretu dotyczące przestępstw dewizowych oraz przestępstw w zakresie ceł i obrotu towarowego z zagranicą odnosi się do przestępstw popełnionych zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie.Z treści art. 4 pkt 5 cytowanego dekretu o amnestii wynika więc, że do wymienionych wyżej przestępstw amnestię stosuje się w ograniczonym zakresie, a mianowicie tylko w wypadku, gdy istnieje możliwość darowania kary na podstawie art. 1 ust. 1 tego dekretu albo z okoliczności sprawy, w szczególności ze względu na wartość przedmiotu przestępstwa lub wysokość uszczuplonego cła, wynika, że należałoby za nie orzec karę podlegającą darowaniu (arg. a contrario z art. 4 pkt 5 zdanie drugie).Przepis art. 4 pkt 5 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 2 ust. 1 tego dekretu w zakresie warunków umorzenia postępowania w sprawach o przestępstwa dewizowe oraz o przestępstwa w zakresie ceł i obrotu towarowego z zagranicą, a o możliwości umorzenia postępowania decyduje nie zagrożenie określone w art. 2 ust. 1 tego dekretu, lecz albo orzeczona nieprawomocnie kara w rozmiarze wskazanym w art. 1 ust. 1 tego dekretu, albo takie okoliczności sprawy, z których wynika, w szczególności ze względu na wartość przedmiotu przestępstwa lub wysokość uszczuplonego cła, że należałoby orzec karę w takim rozmiarze (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1975 r. - III KRN 78/74, OSNKW 1975, z. 7, poz. 94).W związku z powyższym należy wyrazić pogląd, że do przestępstw dewizowych i przestępstw w zakresie ceł i obrotu towarowego z zagranicą nie ma zastosowania art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102).Jeżeli więc Sąd Rejonowy wymierzył za przestępstwo dewizowe określone w art. 47 § 2 u.k.s. samoistną karę grzywny w rozmiarze nie podlegającym darowaniu (art. 1 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 4 pkt 5), to brak podstaw do umorzenia postępowania w sprawie o to przestępstwo na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 cytowanego dekretu.Sąd rewizyjny mógłby umorzyć postępowanie w niniejszej sprawie tylko wówczas, gdyby po jej rozpoznaniu uznał, że orzeczona przez sąd pierwszej instancji kara, która nie podlega darowaniu z powodu jej rozmiaru, jest rażąco niewspółmierna (art. 387 pkt 4 k.p.k. w związku z art. 4 pkt 5 zdanie drugie dekretu o amnestii), a współmierną byłaby kara podlegająca darowaniu ze względu na jej rozmiar (art. 1 ust. 1).Sąd Wojewódzki zatem powinien rozpoznać sprawę merytorycznie w związku z rewizją obrońcy oskarżonego i zająć stanowisko w kwestiach podniesionych w rewizji, a w zależności od wyników oceny zasadności rewizji również stanowisko co do możliwości zastosowania do czynu określonego w art. 47 § 2 u.k.s. przepisów dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii, mając na względzie wyłączenia określone w art. 4 pkt 5 tego dekretu (...).