VI KRN 345/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Wieczorek. Sędziowie: H. Kempisty (sprawozdawca), Z. Kwiecień.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Józefa G., skazanego z art. 184 § 1 i art. 156 § 1 k.k. (w związku z art. 10 § 2 i 3 k.k.), z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie (jako rewizyjnego) z dnia 15 kwietnia 1976 r. i od wyroku Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 30 stycznia 1976 r.zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary w ten sposób, że: 1) uchylił orzeczenie o złagodzeniu o połowę kary pozbawienia wolności na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159), 2) na poczet wymierzonej oskarżonemu kary 3 lat pozbawienia wolności zaliczył okres jego tymczasowego aresztowania od dnia 10 czerwca do dnia 25 lipca 1974 r. oraz od dnia 31 grudnia 1975 r. (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Chełmie postanowieniem z dnia 25 lipca 1974 r. - Kp 501/74 umorzył na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) postępowanie karne przeciwko Józefowi G., oskarżonemu o to, że w okresie od czerwca 1973 r. do dnia 11 czerwca 1974 r. w C. znęcał się fizycznie i moralnie nad swoją żoną Stefanią G., bijąc ją i używając w stosunku do niej słów powszechnie uznanych za obelżywe, przy czym w wyniku pobicia w dniu 14 lutego 1974 r. doznała ona obrażeń w postaci pęknięcia podstawy czaszki i wstrząsu mózgu, naruszających czynności organizmu na czas powyżej 7 dni, tj. o czyn określony w art. 184 § 1 i art. 156 § 1 w związku z art. 10 § 2 k.k. Jednocześnie na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii Józef G. zobowiązany został do podjęcia w terminie jednego miesiąca stałej pracy zarobkowej.Prawomocnym wyrokiem Sądu Powiatowego w Chełmie z dnia 18 lutego 1975 r. Józef G. skazany został na podstawie art. 184 § 1 k.k. na 1 rok pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 5 lat za to, że od lipca do grudnia 1974 r. w C. znęcał się fizycznie i moralnie nad swoją żoną Stefanią, bijąc i kopiąc ją po całym ciele oraz ubliżając jej słowami uznanymi powszechnie za obelżywe. Postanowieniem z dnia 3 maja 1975 r. Sąd Powiatowy w Chełmie zarządził wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec Józefa G. wyrokiem z dnia 18 lutego 1975 r.W tej sytuacji Sąd Rejonowy w Chełmie postanowieniem z dnia 21 czerwca 1975 r. - na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii - uchylił postanowienie z dnia 25 lipca 1974 r. umarzające postępowanie karne przeciwko Józefowi G. w sprawie Kp 501/74 i podjął na nowo to postępowanie.W wyniku przeprowadzonej rozprawy Sąd Rejonowy w Chełmie wyrokiem z dnia 30 stycznia 1976 r. uznał Józefa G. za winnego popełnienia czynu, co do którego, postępowanie zostało uprzednio umorzone postanowieniem z dnia 25 lipca 1974 r. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r., i skazał go na podstawie art. 184 § 1 i art. 156 § 1 w związku z art. 10 § 2 i § 3 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności, łagodząc jednocześnie tę karę o połowę, tj. do 1 roku i 6 miesięcy, na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii oraz orzekając - na podstawie art. 102 § 1 k.k. - umieszczenie Józefa G. przed odbyciem kary w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego.Wyrok powyższy zaskarżył rewizją obrońca oskarżonego.Sąd Wojewódzki w Lublinie orzeczeniem z dnia 15 kwietnia 1976 r. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, zaliczając oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania od dnia 10 czerwca 1974 r. do dnia 15 kwietnia 1976 r.Sąd Rejonowy w Chełmie postanowieniem z dnia 31 maja 1976 r. sprostował a podstawie art. 92 § 1 k.p.k. oczywistą omyłkę w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 15 kwietnia 1976 r. w ten sposób, że ustalił, iż na poczet kary pozbawienia wolności zaliczony zostaje okres tymczasowego aresztowania od dnia 10 czerwca 1974 r. do dnia 25 lipca 1974 r. i od dnia 31 grudnia 1975 r. do dnia 15 kwietnia 1976 r., a nie okres od dnia 10 czerwca 1974 r. do dnia 15 kwietnia 1976 r., jak to określił Sąd Wojewódzki.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie jako rewizyjnego z dnia 15 kwietnia 1976 r. i od wyroku Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 30 stycznia 1976 r. rewizję nadzwyczajną na niekorzyść skazanego Józefa G. wniósł Minister Sprawiedliwości, zarzucając tym wyrokom obrazę art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii wskutek zastosowania tego przepisu, mimo braku podstaw do tego, a w konkluzji wnosząc o zmianę zaskarżonych wyroków przez uchylenie orzeczenia o złagodzeniu o połowę kary pozbawienia wolności na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii i zaliczenie na poczet tej kary okresów tymczasowego aresztowania od dnia 10 czerwca do dnia 25 lipca 1974 r. oraz od dnia 31 grudnia 1975 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwżyszy uznał rewizję nadzwyczajną za zasadną z następujących, trafnie w niej przytoczonych, powodów:Uznanie Józefa G. za winnego popełnienia czynu, o który był oskarżony, znajduje pełne oparcie w materiałach zebranych w sprawie.Przyjęta kwalifikacja prawna oraz wymiar kary i orzeczenie środka zabezpieczającego mają pełne podstawy w dokonanych ustaleniach faktycznych i dowodach dotyczących osobowości oskarżonego.Natomiast bezzasadne było złagodzenie o połowę orzeczonej kary 3 lat pozbawienia wolności na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159). W myśl art. 10 ust. 1 tejże ustawy art. 3 ust. 1 nie mógł być zastosowany w postępowaniu podjętym po uchyleniu w dniu 21 czerwca 1975 r. orzeczenia o zastosowaniu amnestii. Uchylenie uprzedniego orzeczenia o zastosowaniu amnestii wobec Józefa G. w omawianej sprawie było więc w pełni uzasadnione i miało charakter obligatoryjny wobec prawomocnego skazania go na karę pozbawienia wolności za nowe przestępstwo umyślne popełnione w okresie od lipca do grudnia 1974 r., a więc w ciągu 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii. Uznać więc należało w świetle art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy o amnestii, że uchylenie orzeczenia o zastosowaniu amnestii z przyczyn wskazanych w tym przepisie stało się przesłanką wyłączającą możliwość ponownego jej zastosowania w stosunku do tego samego czynu w razie podjęcia w trybie art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy umorzonego postępowania.Zauważyć nadto trzeba, że dokonane przez Sąd Rejonowy w Chełmie postanowieniem z dnia 31 maja 1976 r. sprostowanie oczywistej omyłki w wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 15 kwietnia 1976 r. było merytorycznie w pełni zasadne, ale nastąpiło z obrazą art. 92 § 2 k.p.k., gdyż do czynności tej uprawniony był jedynie organ, który popełnił omyłkę, a więc w tym wypadku Sąd Wojewódzki w Lublinie.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w swoim wyroku.