Z 18/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: płk Z. Furtak (sprawozdawca). Sędziowie: płk E. Olczak, ppłk W. Morawski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława B., oskarżonego z art. 303 § 3 k.k., po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 1974 r. zażalenia prokuratora na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 23 lipca 1974 r., mocą którego na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 1 i art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) umorzono postępowanie karne przeciwko oskarżonemu o przestępstwo określone w art. 303 § 3 k.k.,uwzględniając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę Stanisława B., oskarżonego o przestępstwo określone w art. 303 § 3 k.k., przekazał sądowi pierwszej instancji do rozpoznania na rozprawie.Uzasadnienie faktyczneZarzucone Stanisławowi B. przestępstwo polega na tym, że oskarżony w dniu 19 maja 1974 r. około godziny 15.00 samowolnie opuścił swą jednostkę wojskową w N. i ukrywał się w różnych miejscowościach na terenie Polski do dnia 24 czerwca 1974 r., w którym to dniu dobrowolnie zgłosił się w delegaturze WSW. Sąd pierwszej instancji stosując wobec oskarżonego powołane na wstępie przepisy ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii miał na względzie okoliczność, że zarzucone oskarżonemu przestępstwo popełnione zostało przed dniem 15 czerwca 1974 r., a oskarżony zgłosił się do organu powołanego do ścigania przestępstw w terminie określonym w art. 5 ust. 2 powołanej ustawy, i wreszcie że zarzucone oskarżonemu przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 5 lat.Prokurator wnosi w zażaleniu o uchylenie powołanego na wstępie postanowienia sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temuż sądowi do dalszego rozpoznania. Żalący się zarzuca obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) przez niezasadne przyjęcie, że zarzucony oskarżonemu czyn został popełniony przed dniem 15 czerwca 1974 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:1. Prokurator zasadnie wywodzi w zażaleniu, że sąd pierwszej instancji nietrafnie przyjął w zaskarżonym postanowieniu, iż czyn oskarżonego został popełniony przed dniem 15 czerwca 1974 r. Stanisław B. został oskarżony o popełnienie występku określonego w art. 303 § 3 k.k., a więc przestępstwa trwałego. Opuszczając samowolnie jednostkę wojskową w dniu 19 maja 1974 r. oskarżony wywołał stan bezprawny, polegający na samowolnym pozostawaniu poza jednostką. Ten bezprawny stan ustał z chwilą dobrowolnego zgłoszenia się oskarżonego do organów WSW w dniu 24 czerwca 1974 r. W tym stanie rzeczy, skoro zarzucone oskarżonemu przestępstwo zostało popełnione po dniu 15 czerwca 1974 r., nie ma podstaw do zastosowania wobec niego art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii.2. Trafny jest również pogląd wyrażony w zażaleniu, że dobrowolne zgłoszenie się oskarżonego do organu powołanego do ścigania przestępstw w dniu 24 czerwca 1974 r. nie uzasadnia zastosowania wobec niego art. 5 ust. 2 i 5 powołanej wyżej ustawy o amnestii. Przepis ten daje możność skorzystania z dobrodziejstwa amnestii m.in. sprawcy przestępstwa trwałego pod warunkiem, że zgłosi się on przed dniem 15 czerwca 1975 r. do organu powołanego do ścigania przestępstw i ujawni istotne okoliczności czynu oraz osoby, które z nim współdziałały w popełnieniu tego przestępstwa. Ustawa ustala jedynie końcową datę, do której najpóźniej warunek ten może być spełniony. Początkową datę, od której sprawca przestępstwa trwałego może zgłosić się do organu powołanego do ścigania przestępstw i dopełnić warunku określonego w art. 5 ust. 5 cytowanej ustawy o amnestii, stanowi data wejścia w życie tej ustawy, tj. dzień 22 lipca 1974 r. Przepisy art. 5 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii zatem nie mają zastosowania do sprawcy przestępstwa, który przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 22 lipca 1974 r., zgłosił się do organu powołanego do ścigania przestępstw i ujawnił istotne okoliczności czynu oraz osoby współdziałające z nim w popełnieniu tego przestępstwa.W tym stanie rzeczy, skoro ujawnienie się oskarżonego nastąpiło w dniu 24 czerwca 1974 r., a więc przed wejściem w życie powołanej wyżej ustawy o amnestii, nie może ono stanowić podstawy do zastosowania wobec niego przepisu art. 5 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Wobec powyższego należało uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę sądowi pierwszej instancji do rozpoznania na rozprawie głównej.3. Zachowanie się oskarżonego, który nie wiedząc o tym, że ma wejść w życie ustawa o amnestii, dopełnił przed dniem wejścia w życie tej ustawy warunku określonego w art. 5 ust. 5 tej ustawy, należy uważać za szczególną okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary.Z tych motywów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.