I DI 29/21
Izba Dyscyplinarna2022-02-25
Skład orzekający: Piotr Sławomir, Adama Rocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie sędziego o powstrzymaniu się od rozpoznania sprawy, powołujące się na orzeczenia TSUE i TK, stanowi podstawę do wyłączenia sędziego lub żądania wyłączenia w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Oświadczenie sędziego Sądu Najwyższego o powstrzymaniu się od rozpoznania sprawy, motywowane potrzebą uwzględnienia przepisów Konstytucji, prawa krajowego i międzynarodowego oraz orzeczeń TSUE i TK, nie stanowi oświadczenia o zaistnieniu przesłanek wyłączenia sędziego ani żądania wyłączenia w trybie art. 40 i 41 § 1 k.p.k. Brak jest podstaw do rozpoznania takiego oświadczenia w trybie przepisów dotyczących wyłączenia sędziego.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Adam Roch złożył oświadczenie o powstrzymaniu się od rozpoznania sprawy dotyczącej zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Jako podstawę wskazał potrzebę uwzględnienia przepisów Konstytucji, prawa krajowego i międzynarodowego, a także orzeczeń TSUE (sygn. C–204/21 R) i TK (sygn. P 7/20). Prezes kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej skierował sprawę na posiedzenie w przedmiocie rozważenia wyłączenia sędziego Rocha.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić pismo sędziego Adama Rocha bez rozpoznania, uznając je za niebędące podstawą do wyłączenia sędziego w trybie k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I DI 29/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Sławomir Niedzielak w sprawie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w W. J. P. L., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Dyscyplinarnej, w związku z pismem sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha z dnia 23.02.2022 r. o powstrzymaniu się od rozpoznania wyżej wskazanej sprawy, na podstawie stosowanego a contrario art. 40 i 41 § 1 k.p.k postanawia: pozostawić pismo bez rozpoznania. UZASADNIENIE Prezes kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2021 r. w sprawie DI 29/21 wyznaczył sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha do rozpoznania wniosku o zezwolenie na pociągniecie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w W. J. P. L. Sędzia Adam Roch podjął czynności w w/w sprawie, wydając w dniu 17 czerwca 2021 r. zarządzenie o wezwaniu pełnomocnika wnioskodawcy do nadesłania oryginałów lub uwierzytelnionych kopii dokumentów potwierdzających, że subsydiarny akt oskarżenia został złożony w terminie wskazanym w art. 55 § 1 k.p.k. Następnie w dniu 23 lutego 2022 r. sędzia Adam Roch złożył oświadczenie następującej treści: „Za zasadne i konieczne uważam powstrzymanie się od rozpoznawania spraw dotyczących wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów, na co wskazuje potrzeba uwzględnienia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa krajowego i międzynarodowego, a także orzeczeń mających wpływ na obowiązywanie i stosowanie ww. norm, w tym postanowienia
2 Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 lipca 2021 roku, sygn. C–204/21 R oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2021 roku, sygn. P 7/20. Podkreślam, że niezależnie od mojej jednoznacznie negatywnej oceny decyzji Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 lipca 2021 roku, sygn. C–204/21 R, opartej w moim przekonaniu na oczywiście błędnych przesłankach, to jednak w punkcie 1 lit. a tego orzeczenia Rzeczpospolita Polska została zobowiązana, natychmiast i do czasu wydania wyroku kończącego postępowanie w sprawie C-204/21, m. in. do zawieszenia stosowania art. 27 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, na podstawie którego Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego jest właściwa do orzekania w pierwszej i w drugiej instancji w sprawach o zezwolenie na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej. Niniejsze postępowanie jest sprawą, o której mowa w art. 27 § 1 pkt 1a ustawy o Sądzie Najwyższym, którego stosowanie winno zostać zawieszone. Okoliczności tej nie zmienia wydany w dniu 14 lipca 2021 roku (po wydaniu ww. postanowienia przez Wiceprezes TSUE) wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sygn. P 7/20, w którym uznano, że art. 4 ust. 3 zdanie drugie Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30, ze zm.) w związku z art. 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2, ze zm.) w zakresie, w jakim Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nakłada ultra vires zobowiązania na Rzeczpospolitą Polską jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, wydając środki tymczasowe odnoszące się do ustroju i właściwości polskich sądów oraz trybu postępowania przed polskimi sądami, jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i w tym zakresie nie jest objęty zasadami pierwszeństwa oraz bezpośredniego stosowania określonymi w art. 91 ust. 1-3 Konstytucji. Mające bowiem konstytutywny charakter orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie powoduje z mocy prawa utraty mocy wiążącej wydanych wcześniej na zakwestionowanej podstawie orzeczeń sądowych, a umożliwia jedynie ich wzruszenie w przewidzianym do tego w Konstytucji lub innych przepisach trybie (por. Z. Czeszejko-Sochacki, Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego: pojęcie, klasyfikacja i skutki prawne, Państwo i Prawo 2000, nr 12, s. 20, 29). Orzeczenie o niekonstytucyjności normy wywołuje skutki na przyszłość i nie wpływa automatycznie na wcześniejsze stosowanie niekonstytucyjnych norm (tak M. Ziółkowski, Skutki czasowe wyroków Trybunału Konstytucyjnego (w świetle orzecznictwa SN i TK), EPS 2012, nr 4, s. 12). Jasno wskazuje na to treść art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.
3 Analogiczny pogląd przedstawił Sąd Najwyższy przykładowo w postanowieniu z dnia 14 października 2021 roku, sygn. I DO 10/21. Dodatkowo wskazuję, iż oświadczenia niniejszego nie należy odczytywać jako składanego w trybie art. 41-42 k.p.k. Brak jest wedle mojej oceny jakichkolwiek podstaw do rozważania istnienia okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do mojej bezstronności”. W następstwie w/w oświadczenia, Prezes kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego wydał w dniu 23 lutego 2022 r. zarządzenie, między innymi, następującej treści – „1. W związku z oświadczeniem SSN Adama Rocha z dnia 23 lutego 2022 r., mając na względzie niejasności co do treści tego oświadczenia, patrząc przez pryzmat powoływanej przez Sędziego decyzji Wiceprezesa TSUE, w związku z niezawisłością sędziego oraz niezależnością sądu (…), sprawę skierować na posiedzenie w przedmiocie rozważenia wyłączenia SSN Adama Rocha od rozpoznania sprawy (…)”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Oświadczenie sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha, zważywszy na jego treść, w oczywisty sposób nie stanowi - oświadczenia o zaistnieniu przesłanek wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 40 k.p.k., ani też żądania, o którym mowa w art. 41 § 1 k.p.k. Nie ma zatem żadnych podstaw do rozpoznania go w trybie przepisów Działu II, Rozdziału 2 Kodeksu postępowania karnego. Natomiast z uwagi na to, że stanowi oczywisty wyraz odmowy wykonywania podstawowych konstytucyjnych obowiązków sędziego może ewentualnie być podstawą do działań służbowych właściwych organów Sądu Najwyższego wobec sędziego.
Powiązane orzeczenia
- II DIZ 40/21 2022-02-09Czy oświadczenie sędziego Sądu Najwyższego o powstrzymaniu się od rozpoznawania sprawy, motywowane treścią przepisów prawa krajowego i międzynarodowego oraz orzeczeniami trybunałów, może być traktowane jako żądanie wyłąc…
- V KK 149/25 2026-02-25Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach związanych z jego powołaniem na urząd przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z 2017 r., podlega rozpoznani…
- I DI 53/21 2022-02-15Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od udziału w sprawie sygn. akt I DI 53/21, biorąc pod uwagę jego oświadczenie o powstrzymaniu się od rozpoznawania spraw dotyczących wyrażenia zgo…
- I DI 37/21 2022-03-15Czy sędzia Sądu Najwyższego, który złożył oświadczenie o powstrzymaniu się od rozpoznania sprawy w kontekście orzeczeń TSUE i TK, powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości co do jego bezst…
- I ZO 174/23 2023-12-19Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, które mogłyby stanowić podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy, biorąc pod uwagę okoliczności jego powołania oraz ewentualne z…
Powołane przepisy
art. 40art. 55 § 1 KPKart. 27 § 1 pkt 1art. 4 ust. 3art. 279art. 2art. 7art. 8 ust. 1art. 90 ust. 1art. 4 ust. 1art. 91 ust. 1art. 190 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy