I DO 51/19
Izba Dyscyplinarna2019-12-19
Skład orzekający: Piotr Sławomir
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnienie okoliczności wskazujących na przeszłe pełnienie przez sędziów urzędu prokuratora, w tym na eksponowanych stanowiskach, oraz ewentualne powiązania osobiste lub zawodowe z innymi prokuratorami, uzasadnia wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawanej sprawie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo przeszłe pełnienie przez sędziów urzędu prokuratora, nawet na kierowniczych stanowiskach, nie stanowi podstawy do wyłączenia od udziału w sprawie, jeśli zależność służbowa ustała z dniem powołania na stanowisko sędziego. Podkreślono, że objęcie urzędu sędziego wiąże się z przyznaniem atrybutów niezawisłości i niezależności. Sąd stwierdził również, że powiązania osobiste lub zawodowe z innymi prokuratorami, takie jak członkostwo w stowarzyszeniu, nie implikują automatycznie braku bezstronności w ocenie postronnego obserwatora.Stan faktyczny
Prokurator W. P. wniósł o wyłączenie sędziów M.B. i J.W. od udziału w sprawie, podnosząc wątpliwości co do ich bezstronności z uwagi na ich przeszłe pełnienie urzędu prokuratora na eksponowanych stanowiskach. Wskazał na powiązania awansowe z Prokuratorem Krajowym B. Ś. oraz na bliskie więzi osobiste między sędzią M.B. a B. Ś. wynikające z członkostwa w stowarzyszeniu prokuratorskim. Zarzucił również, że sposób wyznaczenia i zmiana składu orzekającego przez sędzię M.B. budzą wątpliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wyłączenie sędziów M.B. i J.W. od udziału w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I DO 51/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Sławomir Niedzielak w sprawie o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. – W. P. do odpowiedzialności karnej po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. z dnia 19 grudnia 2019 r. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy sędziego SN M.B. oraz sędziego SN J.W. postanawia: nie uwzględnić wniosku o wyłączenie sędziów SN – M.B. i J.W. od udziału w sprawie o sygn. akt I DO 51/19 UZASADNIENIE Prokurator W. P., pismem z dnia 19 grudnia 2019 r., wniósł na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. o wyłączenie sędziów M.B. oraz J.W. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I DO 51/19. Podniósł wątpliwości, co do bezstronności wskazanych sędziów, z uwagi na pełnienie przez nich w przeszłości urzędu prokuratora, na eksponowanych, kierowniczych stanowiskach i w sytuacji, gdy ich drogi awansowe wiązały się chronologicznie z wykonywaniem przez B. Ś. funkcji Prokuratora Krajowego - – I Zastępcy Prokuratora Generalnego, na którego polecenie doszło do wdrożenia postępowania karnego w niniejszej sprawie, jak i postępowania dyscyplinarnego wobec W. P.. Wskazał, że pełnienie w nieodległej przeszłości przez w/w sędziów czynności służbowych w obrębie prokuratury skutkuje tym, że czynności te podlegają i będą podlegać ocenie formalno-prawnej B. Ś., a zatem w/w sędziowie nie mają zatem
2 przywileju i komfortu bezstronności. W odniesieniu do sędziego M. B. podniósł dodatkowo, że łączą ją z B. Ś. bliskie, osobiste doświadczenie i więzi wynikające z uczestnictwa w Niezależnym Stowarzyszeniu prokuratorów „A.”. W ocenie W. P. wątpliwości, co do bezstronności w/w sędziów ma uzasadniać również sposób wyznaczenia i zmiana składu orzekającego przez sędziego M.B., która pełni funkcję Przewodniczącej Wydziału I Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Przytoczył ponadto szereg orzeczeń różnych sądów, w tym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczących pojęcia bezstronności sędziego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest bowiem rzeczywistych podstaw do stwierdzenia, że istnieją okoliczności, tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów M.B. i J.W. w sprawie rozpoznania zażalenia prokuratora na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym. Należy podkreślić, że zależność służbowa pomiędzy w/w sędziami a prokuratorem B. Ś. ustała z dniem, kiedy zostali powołani do pełnienia urzędu sędziego na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego. Objęcie przez nich tego urzędu wiąże się z przyznaniem im z mocy Konstytucji RP wszelkich atrybutów definiujących stanowisko sędziego, w tym w szczególności z atrybutem niezawisłości i niezależności. Gdyby podzielić stanowisko W. P., to przymiotu bezstronności tym bardziej byliby pozbawieni członkowie składu orzekającego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, którzy wydali zaskarżoną uchwałę o odmowie zezwolenia na pociągnięcie prokuratora W. P. do odpowiedzialności karnej. Wszak wszyscy troje są prokuratorami, a co więcej dwoje z nich prokuratorami w służbie czynnej (por. SN II KKN 538/98, OSP 2003, z. 2, poz. 25; glosa, K. Papke-Olszauskas, s. 106-108 za Komentarzem do Kodeksu postępowania karnego, Grajewski Jan, Paprzycki Lech Krzysztof, Płachta Michał, Zakamycze, 2003). Nie ma też innych okoliczności, które mogłyby statuować poważną, obiektywnie istniejącą wątpliwość, co do bezstronności wyżej wymienionych
3 sędziów. Nie tworzy jej, sam fakt działalności M.B. i B. Ś. w jednym stowarzyszeniu prokuratorskim. Jego zaistnienie nie implikuje bowiem oceny u każdego postronnego obserwatora, że nie sposób odrzucić przypuszczenia, że M.B. mogłaby się okazać stronnicza. Jest to wyłącznie subiektywna ocena wnioskującego. Podobnie i okoliczności dotyczące sposobu wyznaczenia, a następnie zmiany składu orzekającego nie tworzą uzasadnionej wątpliwości w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. Wyznaczenie składu nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami, a jego zmiana została podyktowana urlopem sędziego. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- I KK 293/22 2022-11-03Czy fakt, że sędzia Sądu Najwyższego wcześniej wykonywał zawód prokuratora, a sprawa dotyczy postępowania prowadzonego przez jednostkę prokuratury, w której ten sędzia kiedyś pracował, może stanowić podstawę do uzasadnio…
- I DO 1/20 2020-02-25Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, jeśli w przeszłości pełnił funkcję przełożonego prokuratora będącego stroną w postępowaniu dyscyplinarnym, a także jeśli w przeszłości w…
- II DIZ 54/21 2021-07-29Czy okoliczności związane z wcześniejszymi czynnościami prokuratorskimi sędziego Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących wnioskodawcy mogą stanowić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie rozpoznania za…
- IV KK 722/19 2023-03-06Czy istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, który pełnił funkcję Prokuratora Okręgowego w okresie, gdy jednostka ta prowadziła postępowanie przyg…
- II DO 68/21 2022-01-12Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy, jeśli jego przeszłe relacje zawodowe z obwinionym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności w odbiorze społecznym?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy