I DPI 10/21

Izba Dyscyplinarna2022-01-28

Skład orzekający: Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi z urzędu, który nie przedłożył opinii prawnej o braku podstaw do sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, mimo wezwania sądu, przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pełnomocnikowi z urzędu, który nie przedłożył wymaganej opinii prawnej o braku podstaw do sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, mimo prawidłowo doręczonego wezwania, nie przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej. Brak możliwości oceny prawidłowości wykonania obowiązków przez pełnomocnika uzasadnia odmowę zasądzenia tych kosztów.
Stan faktyczny
Adwokat G. J. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu dla K. Z. w celu zbadania podstaw do pociągnięcia sędziów do odpowiedzialności karnej. Pełnomocnik poinformował o braku podstaw i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd Najwyższy wezwał pełnomocnika do przedłożenia opinii prawnej, jednak ten tego nie uczynił. W związku z tym wniosek o zasądzenie kosztów został oddalony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku adwokata G. J. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I DPI 10/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie sędziów Sądu Rejonowego w P.: A. T., R. P. i S. B. po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2022 r. wniosku pełnomocnika z urzędu – adw. G. J. w przedmiocie zasądzenia wynagrodzenia za sporządzenie opinii o niestwierdzeniu podstaw do sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z § 17 ust. 4 pkt 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019.18 t.j.) a contrario postanowił: nie uwzględnić wniosku adwokata G. J. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej K. Z. z urzędu. UZASADNIENIE Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej z dnia 13 kwietnia 2021 r., na podstawie art. 78 § 1a k.p.k. w zw. z art. 88 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, K. Z. został wyznaczony pełnomocnik z urzędu w osobie adw. G. J., w celu sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie 2 do odpowiedzialności karnej sędziów Sądu Rejonowego w P.: A. T., R. P. i S. B., lub poinformowania o niestwierdzeniu podstaw do sporządzenia przedmiotowego wniosku (k. 41). Pismem z dnia 21 lipca 2021 r. (data wpływu), adwokat G. J. poinformował o braku podstaw do sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie ww. sędziów do odpowiedzialności karnej, a także wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jednocześnie wskazał, iż pismem z dnia 9 lipca 2021 r. poinformował o powyższym K. Z., załączając sporządzoną przez siebie opinię. Na poparcie swoich twierdzeń dołączył kserokopię pisma z dnia 9 lipca 2021 r. wraz z dowodem nadania (k. 47-49). Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej z dnia 15 września 2021 r., adwokat G. J. został wezwany do przedłożenia opinii o braku podstaw do sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie ww. sędziów do odpowiedzialności karnej, w terminie 7 dni od otrzymania zarządzenia, pod rygorem odmowy uwzględnienia wniosku (k. 58v.). Powyższe zarządzenie – po nieudanej próbie doręczenia i ponownej wysyłce (k. 60 i 69-70) – adwokat G. J. odebrał w dniu 9 listopada 2021 r. (k. 86). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek adwokata G. J. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 84 § 3 k.p.k. w zw. z art. 88 § 1 k.p.k. pełnomocnik wyznaczony z urzędu w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej powinien o powyższym poinformować na piśmie sąd, a stanowisko to wyrazić w formie opinii prawnej, na co wskazuje art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U.2020.1651 t.j.) oraz § 17 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019.18 t.j.). Wprawdzie wyznaczony z urzędu – dla zbadania podstaw do sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów Sądu Rejonowego w P.: A. T., R. P. i S. B. – pełnomocnik w piśmie z dnia 21 lipca 2021 r. poinformował sąd o braku podstaw do sporządzenia i podpisania 3 ww. wniosku oraz wskazał, iż pismem z dnia 9 lipca 2021 r. poinformował o powyższym K. Z., załączając do pisma sporządzoną przez siebie opinię (k. 47-49). Jednak do chwili wydania niniejszego postanowienia – pomimo prawidłowo doręczonego wezwania do przedłożenia opinii prawnej – nie uczynił tego. Jak wskazano w zarządzeniu z dnia 15 września 2021 r., organ procesowy, który wyznaczył pełnomocnika z urzędu, nie ma kompetencji do oceny zasadności stanowiska pełnomocnika w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Jednakże organ ten może i powinien dokonać oceny prawidłowości wykonania przez pełnomocnika obowiązków w celu zapewnienia stronie prawa do skutecznej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (por. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2017 r., V KZ 60/16, postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2016 r., V KZ 58/15, LEX nr 1958513 oraz postanowienie SN z dnia 13 listopada 2015 r., III KZ 67/15, LEX nr 1854106). Stwierdzone zaniechanie, a w konsekwencji brak możliwości dokonania oceny prawidłowości wykonania przez pełnomocnika obowiązków wynikających z zarządzenia z dnia 13 kwietnia 2021 r., nie uzasadnia przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez pełnomocnika. W tym stanie rzeczy należało orzec, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 618 § 1 pkt 11 KPKart. 78 § 1art. 88 § 1 KPKart. 128art. 84 § 3 KPKart. 4 ust. 1§ 1 pkt 11§ 17 ust. 4§ 5§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy