II DK 34/21
Izba Dyscyplinarna2021-01-26
Skład orzekający: Jan Majchrowski, Mariusz Łodko, Piotr Sławomir
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, oparty na zarzutach braku niezależności i niezawisłości, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał się niewłaściwym do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Izby Dyscyplinarnej, opierając się na zarzutach braku niezależności i niezawisłości. Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, takie wnioski należą do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Treść wniosku, w tym jego uzasadnienie, decyduje o kwalifikacji wniosku jako podlegającego rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie tego przepisu.Stan faktyczny
Obwiniony radca prawny złożył wniosek o wyłączenie członków składu orzekającego Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego oraz innych sędziów tej Izby. Jako podstawę wniosku podniósł zarzuty braku niezależności i niezawisłości sędziów, wynikające z ustrojowego kształtu Izby Dyscyplinarnej i sposobu wyboru jej sędziów. Wniosek powoływał się na orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz uchwałę Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił uznać się niewłaściwym i przekazać wniosek do rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II DK 34/21 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Majchrowski (przewodniczący) SSN Mariusz Łodko (sprawozdawca) SSN Piotr Sławomir Niedzielak w sprawie radcy prawnego S. W. po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu w dniu 26 stycznia 2021 r. wniosku obwinionego radcy prawnego z dnia 11 stycznia 2021 r. o wyłączenie członków składu orzekającego Sędziego Sądu Najwyższego J.M., Sędziego Sądu Najwyższego M.Ł., Sędziego Sądu Najwyższego P.S.N. i innych sędziów orzekających w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, a nie będących członkami składu orzekającego w sprawie o sygn. akt II DK 34/21, od rozpoznania wniosku i sprawy, na podstawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 825 ze zm.) postanowił: uznać się niewłaściwym i przekazać wniosek do rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 11 stycznia 2021 r., obwiniony radca prawny S. W. wniósł o wyłączenie członków składu orzekającego Sędziego Sądu Najwyższego J.M., Sędziego Sądu Najwyższego M.Ł., Sędziego Sądu Najwyższego P.S.N. i innych sędziów orzekających w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, a nie będących członkami składu orzekającego w sprawie o sygn. akt II DK 34/21, od rozpoznania
2 wniosku i sprawy. Ponadto, wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 8 kwietnia 2020 r., sygn. C - 791/19 R w sprawie zawieszenia stosowania przepisów dotyczących właściwości Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu obwiniony podniósł, że „wnioskowane do wyłączenia osoby nie posiadają przymiotu i statusu niezawisłych sędziów orzekających w ramach niezależnego sądu w rozumieniu Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a także w rozumieniu zasady skutecznej ochrony sądowej wynikającej z art. 19 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej”. Zgłosił „bardzo daleko idące, uzasadnione” zastrzeżenia co do niezależności i bezstronności Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, a także niezawisłości wszystkich jej sędziów, w jakimkolwiek składzie, z uwagi na ustrojowy kształt Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego wynikający ze sprzecznych z Konstytucją RP: ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 5 ze zm.) oraz nowelizacji ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3 ze zm.), w tym w szczególności z uwagi na wybór całości składu Izby (osób wymienionych we wniosku) przez nową Krajową Radę Sądownictwa (ukonstytuowaną w 2018). Żaden z sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, w jakimkolwiek składzie – w ocenie obwinionego – nie może w sposób bezstronny i niezależny rozpoznać przedmiotowego wniosku i sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 825 ze zm., dalej: „u.SN”) do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
3 Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. „O kwalifikacji wniosku, jako należącego do właściwości Sądu Najwyższego, przesądza zatem to, jakie zarzuty są podnoszone wobec sędziego lub sądu. W konsekwencji o tym, czy wniosek podlega rozpoznawaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN decyduje treść wniosku, w tym w szczególności jego uzasadnienie. Zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego musi mieć wobec tego uzasadnienie w treści wniosku (…)” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2020 r., I NWW 96/20). Dokonując analizy treści uzasadnienia wniosku obwinionego radcy prawnego S. W. z dnia 11 stycznia 2021 r., należało stwierdzić, że podnoszone wobec członków składu orzekającego w niniejszej sprawie: Sędziego Sądu Najwyższego J.M., Sędziego Sądu Najwyższego M.Ł., Sędziego Sądu Najwyższego P.S.N. i innych, pozostałych sędziów orzekających w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, a nie będących członkami składu orzekającego, zarzuty dotyczą braku niezawisłości sędziów wyłonionych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw oraz braku niezależności sądu, ukształtowanego przepisami, będącymi przedmiotem postępowań przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, tj. postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 19 listopada 2019 r. w połączonych sprawach C-(…), C-(…) i C-(…), A.K. i in. przeciwko Sądowi Najwyższemu czy postępowania w sprawie C-(…), zainicjowanego skargą złożoną 25 października 2019 r. przez Komisję Europejską przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Co prawda Autor wniosku jako podstawę prawną wniosku o wyłączenie wskazał przepis art. 41 § 1 k.p.k., jednakże za podstawę swych twierdzeń przyjął tezy wynikające z uzasadnienia wyżej wskazanego wyroku TSUE z dnia 19 listopada 2019 r., postanowienia TSUE z dnia 8 kwietnia 2020 r. w przedmiocie środków tymczasowych (C-(…)), a także uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA-I-4114-1/20, o braku niezawisłości i bezstronności sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Dyscyplinarnej, a także o braku cech niezawisłego sądu,
4 sformułowane w odniesieniu do Izby Dyscyplinarnej. Przesądza to o kwalifikacji wniosku obwinionego radcy prawnego z dnia 11 stycznia 2021 r. o wyłączenie, jako należącego do właściwości Sądu Najwyższego. Tym stanie rzecz Sąd Najwyższy postanowił przekazać niezwłocznie przedmiotowy wniosek w oparciu o art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, celem rozpoznania. Nadmienić przy tym należy, iż zgodnie z przywołanym przepisem przekazanie wniosku nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II DIZ 50/21 2021-09-29Czy wniosek o wyłączenie sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie braku niezależności sądu i niezawisłości sędziów, powinien zostać przekazany Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicz…
- II DO 57/21 2022-04-27Czy wniosek o wyłączenie sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie braku niezależności tej izby w związku z orzeczeniem TSUE, powinien zostać przekazany do rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej…
- I NWW 74/23 2023-04-04Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na zarzutach dotyczących sposobu powołania sędziów i funkcjonowania Krajowej Rady Sądownictwa, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publi…
- III KO 6/22 2022-01-24Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych?
- I NWW 90/25 2025-06-13Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie, w której podniesiono zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego?
Powołane przepisy
art. 26 § 2art. 19art. 47art. 41 § 1 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy