II DO 20/20
Izba Dyscyplinarna2020-09-21
Skład orzekający: Jarosław Sobutka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udział sędziego w poprzednim postępowaniu dotyczącym tej samej strony, ale w innej sprawie, uzasadnia wątpliwości co do jego bezstronności w obecnej sprawie?Ratio decidendi
Udział sędziego w rozpoznawaniu innej sprawy dotyczącej tej samej strony nie stanowi automatycznie podstawy do wyłączenia go z urzędu od rozpoznania obecnej sprawy, ani nie może być podstawą do uznania, że sędzia nie zachowa wymaganej bezstronności i obiektywizmu. Wątpliwość co do bezstronności musi być uzasadniona, obiektywna i oparta na konkretnych okolicznościach, a nie tylko na ogólnych stwierdzeniach lub subiektywnym przeświadczeniu strony.Stan faktyczny
Prokurator złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie, wskazując, że sędzia brał udział w poprzednim postępowaniu dotyczącym tej samej wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni zarzuciła, że istnieją okoliczności mogące mieć istotne znaczenie dla obiektywizmu i bezstronności sędziego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II DO 20/20 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Sobutka po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej w dniu 21 września 2020r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. A. K. z dnia 17 września 2020r. o wyłączenie od udziału w sprawie SSN T.P. na podstawie art. 42 § 1 i §4 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016r. Prawo o prokuraturze (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 740 ze zm.) postanowił: oddalić wniosek UZASADNIENIE Pismem z dnia 17 września 2020r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w C. A. K. złożyła wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie SSN T.P.. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w sprawie istnieją okoliczności, które mogą mieć istotne znaczenie dla obiektywizmu i bezstronności Sędziego orzekającego w sprawie – SSN T.P. jako przewodniczący i sprawozdawca brał bowiem udział w posiedzeniu Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt II DO 13/19, dotyczącej odwołania wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 1 marca 2019r., w sprawie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Wniosek z dnia 17 września 2020r. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 §1 k.p.k., mającym odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze, sędzia podlega wyłączeniu od udziału w sprawie jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Ze sformułowania "że istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności" wynika, że wątpliwość ta musi być "uzasadniona", a więc musi być poważna i istniejąca obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym przeświadczeniu strony, a nadto, że mogą ją stwarzać okoliczności wynikające nie tylko ze sfery życia prywatnego, jak przyjaźń, sympatia czy niechęć do strony, lecz mogą to być także okoliczności wynikające ze sfery urzędowej (Komentarz do k.p.k. Drajewicz 2020 Legalis, J. Bratoszewski, w: Stefański, Zabłocki, KPK. Komentarz, t. 1, 2003, s. 398). Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji oraz ocenie (post. SN z 11.1.2012 r., III KK 214/11, OSNKW 2012, Nr 4, poz. 40). Istnienia tego rodzaju stosunku nie można domniemywać, ograniczając swe wywody wyłącznie do rozważań teoretycznych (wyr. SN z 11.4.1980 r., IV KR 55/80, OSPiKA 1982, Nr 1–2, poz. 11). Bezstronność sędziego w rozumieniu art. 41 k.p.k. należy rozumieć jako jego obiektywną bezstronność, w czym mieści się zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i odbiór zewnętrzny, oparty na zobiektywizowanych przesłankach, wyrażany przez odwołanie się do oceny przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu. W praktyce domniemywa się, że sędziowie są wolni od uprzedzeń i od stronniczości, zatem nie ma uprzedzeń do stron bądź przedmiotu, o którym orzekają (Komentarz do k.p.k. Drajewicz 2020 Legalis, post. SA w Krakowie z 8.8.2016 r., II AKo 81/16, Legalis).
3 Okoliczność udziału SSN T.P. w rozpoznawaniu sprawy o sygn. akt II DO 13/19 nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego z urzędu od rozpoznania niniejszej sprawy, nie może też być podstawą do uznania, że sędzia nie zachowa przy rozpoznawaniu sprawy wymaganej bezstronności i obiektywizmu. Wnioskodawczyni w swoim piśmie z dnia 17 września 2020r., poza ogólnymi stwierdzeniami oraz niepopartymi niczym podejrzeniami - nie wskazała na istnienie żadnych konkretnych okoliczności, które obiektywnie mogłyby uzasadniać jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- III KO 22/23 2023-04-06Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w sprawie z uwagi na potencjalne wątpliwości co do jego bezstronności?
- III KZ 34/23 2023-11-23Czy orzekanie sędziego w innej, wcześniejszej sprawie dotyczącej tego samego skazanego, stanowi okoliczność uzasadniającą jego wyłączenie od udziału w rozpoznaniu kolejnej sprawy z uwagi na wątpliwość co do jego bezstron…
- II KK 25/23 2023-06-01Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie ze względu na jego przeszłe relacje zawodowe z obrońcą strony?
- I DO 69/19 2019-11-27Czy wniosek sędziego o wyłączenie od rozpoznania sprawy, oparty na jego statusie pokrzywdzonego w innej, podobnej sprawie, może zostać uwzględniony, jeśli nie wykazano konkretnych zbieżności faktycznych lub prawnych, któ…
- I KO 8/25 2025-02-18Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, który wnioskuje o wyłączenie od udziału w sprawie, jeśli jego argumentacja opiera się na relacjach służbowych i towarzyskich z innymi sędziami oraz uczes…
Powołane przepisy
art. 42 § 1art. 171 pkt 1art. 41 §1 KPKart. 41 KPK§ 1§4§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy