II DO 74/20

Izba Dyscyplinarna2020-08-05

Skład orzekający: Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy znajomość zawodowa i koleżeńska sprzed ponad 20 lat, a także publiczne wypowiedzi dotyczące ogólnej działalności Izby Dyscyplinarnej, stanowią podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w konkretnej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że znajomość zawodowa i koleżeńska sędziego z innym sędzią, która miała miejsce ponad 20 lat temu i nie była kontynuowana, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania. Podobnie, publiczne wypowiedzi sędziego dotyczące ogólnej działalności Izby Dyscyplinarnej, a nie konkretnego przedmiotu rozpoznawanej sprawy, nie mogą prowadzić do uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć charakter obiektywny i być uzasadniona okolicznościami konkretnego stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego P. N. złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie II DO 74/20. Jako podstawę wskazał znajomość zawodową i koleżeńską z sędzią Sądu Okręgowego I. T., która miała miejsce w latach 90. XX wieku. Podniósł również, że obaj sędziowie wypowiadali się publicznie na temat sędziów Izby Dyscyplinarnej. Sąd Najwyższy zażądał sprecyzowania wypowiedzi publicznej dotyczącej sprawy I. T., a wnioskodawca przedstawił wydruk artykułu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku SSN P. N. o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt II DO 74/20.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II DO 74/20 POSTANOWIENIE Dnia 5 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie sędziego Sądu Okręgowego w W. I. T., po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2020 r. oraz 5 sierpnia 2020 roku, wniosku SSN P. N. z dnia 21 lipca 2020 roku w przedmiocie wyłączenia go ze składu orzekającego na podstawie art. 42 § 1 kpk w zw. z art. 41 § 1 kpk w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych postanowił: nie uwzględnić wniosku SSN P. N. o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt II DO 74/20 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 21 lipca 2020 r. Sędzia Sądu Najwyższego P. N. wniósł o wyłączenie go od orzekania w sprawie II DO 74/20. W przedłożonym pisemnym oświadczeniu SSN P. N. wskazał, że w latach 90. ubiegłego wieku łączyła go z SSO I. T. znajomość zawodowa i koleżeńska, z uwagi na pracę w jednym Wydziale Sądu Rejonowego w W. Podniósł także, że SSO I. T. wypowiadał się publicznie na temat sędziów sądów powszechnych, którzy zostali powołani na stanowisko sędziego Sądy Najwyższego w Izbie Dyscyplinarnej, między innymi w kontekście tego, czy znani są mu oni osobiście. SSN P. N. podniósł, że wypowiadał się w ostatnim czasie publicznie w kontekście 2 sprawy SSO I. T., stwierdzając, że nie ma podstaw aby uznać, że orzeczenie zabezpieczające TSUE dotyczące Izby Dyscyplinarnej obejmuje swoim zakresem sprawy o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Zarządzeniem z dnia 28 lipca 2020 roku zwrócono się do do SSN P. N. o sprecyzowanie wskazanej we wniosku z dnia 21 lipca 2020 roku wypowiedzi publicznej, w której odniósł się do sprawy SSO I. T. w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Pismem z dnia 30 lipca 2020 roku SSN P. N. przedstawił wydruk ze strony internetowej (…).pl, na którym znajduje się wypowiedź SSN P. N. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 41 § 1 kpk sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć charakter obiektywny, uzasadniony okolicznościami konkretnego stanu faktycznego. Musi zatem zachodzić zewnętrzne, uzasadnione przekonanie, że bezstronność sędziego w danej sprawie jest wątpliwa czy zagrożona (zob. wyrok SN z dnia 17 października 2013 r., IV KK 182/13). W literaturze przedmiotu zasadnie zauważa się, że „wątpliwość co do bezstronności sędziego musi istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji oraz ocenie (post. SN z 11.1.2012 r., III KK 214/11, OSNKW 2012, Nr 4, poz. 40)” (D. Drajewicz [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I–II. Komentarz, red. D. Drajewicz, Legalis 2020). Każdorazowo, sąd rozpoznający sprawę o wyłączenie sędziego od orzekania zobowiązany jest poddać analizie przesłanki warunkujące odwołanie się do instytucji określonej w art. 41 kpk. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wielokrotnie podkreślał, że „podstawą żądania wyłączenia sędziego na wniosek, są trwałe powiązania sędziego ze stroną albo jej pełnomocnikiem typu przyjaźń, wrogość, zbieżność lub rozbieżność interesów” (wyrok SN z dnia 25 lutego 2015 r., III KK 351/14; por. postanowienie SN z dnia 7 lipca 1972 r., I KR 12/72, OSNPG 3 1972, Nr 11, poz. 179; postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 1980 r., sygn. akt VI KR 55/80, OSPIKA 1-2/1982, poz. 11; wyrok SN z dnia 17 maja 2007 r., V KK 105/06, Prok. i Pr.-wkł. 2007, Nr 12, poz. 13, s. 9). Ocena, czy in concreto mamy do czynienia z zachwianiem zasady bezstronności sędziego powinna być dokonywana z perspektywy postronnego, a więc zewnętrznego obserwatora. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu Najwyższego wskazana przez wnioskodawcę okoliczność, że SSN P. N. ponad 20 lat temu znał się z SSO I. T. nie jest podstawą jego wyłączenia od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt II DO 74/20. Przesądza o tym przede wszystkim upływ tak znacznego okresu czasu oraz brak informacji o kontynuowaniu przedmiotowej znajomości. Znajomość ta, jak wskazano we wniosku, miała swoje źródło w miejscu pełnienia służby sędziowskiej, tj. w jednym Wydziale Sądu Rejonowego w W. Podkreślić należy również publiczne wypowiedzi SSN P. N. nie dotyczą konkretnie przedmiotu rozpoznawanej sprawy. Przedstawiony przez SSN P. N. artykuł dotyczy bowiem w ogólności działalności Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w kontekście zabezpieczenia dokonanego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wobec tego, że w sprawie stwierdzono brak okoliczności wskazanych w art. 41 § 1 kpk postanowiono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 42 § 1 kpkart. 41 § 1 kpkart. 128art. 41 kpk.§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy