SDI 30/12
Izba Dyscyplinarna2013-01-29
Skład orzekający: Andrzej Siuchniński, Krzysztof Cesarz, Dariusz Świecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak obecności wszystkich członków składu orzekającego na rozprawie przed sądem dyscyplinarnym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że brak obecności wszystkich członków składu orzekającego na rozprawie od jej wywołania do ogłoszenia wyroku stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Uchybienie to ma charakter fundamentalny i obliguje sąd odwoławczy do jego dostrzeżenia. W sytuacji, gdy sąd odwoławczy tego nie uczynił, Sąd Najwyższy uchylił zarówno zaskarżone orzeczenie, jak i orzeczenie sądu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Aplikant radcowski M. Z. został uznany winnym prowadzenia działalności gospodarczej niezgodnej z przepisami ustawy o radcach prawnych. Wyższy Sąd Dyscyplinarny uniewinnił go od zarzucanego czynu. Minister Sprawiedliwości wniósł kasację na niekorzyść obwinionego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie sądu pierwszej instancji z powodu stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, jaką był brak obecności wszystkich członków składu orzekającego na rozprawie przed sądem pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego oraz zmienione nim orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt SDI 30/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Cesarz SSN Dariusz Świecki przy udziale Zastępcy Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych radcy prawnego Barbary Bołtryk - Czechowskiej w sprawie aplikanta radcowskiego M. Z. uniewinnionego od zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 29 stycznia 2013 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść uniewinnionego od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt WO-[…] zmieniającego orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w […] z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt OSD […] uchyla zaskarżone orzeczenie oraz zmienione nim orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w […] z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt OSD […]
2 i sprawę przekazuje Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Aplikant radcowski M. Z. orzeczeniem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w […] z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt OSD […], został uznany za winnego tego, że od dnia złożenia ślubowania aplikanckiego tj. od dnia 7 stycznia 2010 r., prowadził działalność gospodarczą sklasyfikowaną w PKD pod symbolem 7411 Z - zarezerwowaną dla osób posiadających szczególne uprawnienia i na stronie internetowej „www.[…].pl” oferował do dnia 24 lutego 2011 r. usługi w zakresie zastępstwa procesowego w postępowaniach przed sądem i organami administracji publicznej na terenie Polski, nie posiadając do tego uprawnień, tym samym wprowadzając w błąd potencjalnych klientów co do swoich kwalifikacji i umiejętności, tj. przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.). Za to przewinienie została mu wymierzona kara dyscyplinarna upomnienia. Od tego orzeczenia odwołanie złożył obwiniony i wniósł o uniewinnienie od przypisanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w W. orzeczeniem z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt WO-[…], na podstawie art. 17 § 1 ust. 3 k.p.k. uniewinnił obwinionego od przypisanego mu czynu. Orzeczenie Sądu drugiej instancji zostało zaskarżone kasacją Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść obwinionego, w której podniesiono zarzut rażącego naruszenia prawa w postaci obrazy przepisów prawa procesowego, mającej wpływ na treść orzeczenia tj.: - art. 437 § 1 i 2 k.p.k. poprzez naruszające jego dyspozycję uchylenie się od rozstrzygnięcia w przedmiocie sposobu rozpoznania środka odwoławczego i jednoczesne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy; - art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 74¹ ustawy o radcach prawnych, poprzez zawarcie w orzeczeniu rozstrzygnięcia nie przewidzianego przepisami ustawy, tj. wydanie orzeczenia o uniewinnieniu obwinionego w sytuacji, gdy stwierdzenie po rozpoczęciu przewodu
3 sądowego, że społeczna szkodliwość czynu zarzucanego obwinionemu jest znikoma, winno skutkować umorzeniem postępowania. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Minister Sprawiedliwości wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wyższemu Sądowi Dyscyplinarnemu Krajowej Izby Radców Prawnych w W. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Niezależnie od podniesionych przez Ministra Sprawiedliwości zarzutów, wobec stwierdzenia w procedowaniu przed Sądem pierwszej instancji przesłanki określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., konieczne stało się uchylenie nie tylko zaskarżonego orzeczenia, ale również orzeczenia Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w […] z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt OSD […]. Na rozprawie pierwszo-instancyjnej przed Okręgowym Sądem Dyscyplinarnym w dniu 12 grudnia 2011 r., kiedy to nastąpiło ogłoszenie orzeczenia w sprawie obwinionego M. Z., obecna była jedynie sędzia-przewodnicząca – A. M.-D., brak było natomiast dwóch pozostałych członków składu sędziowskiego – A. W. i Z. P.. Oznacza to, że w postępowaniu tym dwoje członków składu sądzącego nie było obecnych na całej rozprawie, co znajduje potwierdzenie w protokole ogłoszenia orzeczenia, jak i oświadczeniu Przewodniczącej Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w […]. Należy podkreślić, że obecność wszystkich członków składu orzekającego na rozprawie aktualizuje się od chwili wywołania sprawy aż do ogłoszenia wyroku, a zatem nie ogranicza się jedynie do fazy postępowania dowodowego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2001 r., II KKN 283/01, LEX nr 54975, Prok.i Pr.-wkł. 2002/9/9; por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2010 r., V KK 158/10, Biul.PK 2010/6/25, LEX nr 612470). To uchybienie miał obowiązek dostrzec Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych, czego niestety nie uczynił. W tej sytuacji, tj. po stwierdzeniu uchybienia o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie oraz zmienione nim orzeczenie Sądu pierwszej instancji, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Okręgowemu Sądowi Dyscyplinarnemu Okręgowej Izby Radców Prawnych w […], na podstawie art. 436 k.p.k. w zw. z art. 74¹ ustawy o
4 radcach prawnych, uznając zarzuty kasacyjne za przedwczesne, nadmieniając jednocześnie, że ich zasadność wydaje się być oczywista. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku. aw
Powiązane orzeczenia
- SDI 6/17 2017-04-21Czy naruszenie przepisów postępowania karnego, w tym dotyczące wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego i braku reakcji na wnioski dowodowe, może stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą w postępowaniu dyscyplinarnym radców…
- II DK 144/21 2022-03-23Czy orzeczenie sądu dyscyplinarnego wydane w trybie konsensualnym, zaskarżone wyłącznie zarzutami niedopuszczalnymi z mocy ustawy, może zostać uchylone przez Sąd Najwyższy z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny od…
- II DSI 52/19 2019-09-10Czy postępowanie dyscyplinarne wobec radcy prawnego może być wszczęte i prowadzone bez uprzedniego sporządzenia i ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów?
- SDI 14/12 2012-08-09Czy naruszenie przepisów postępowania karnego, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., przez sąd odwoławczy w postępowaniu dyscyplinarnym radców prawnych, polegające na nierozważeniu wszystkich zarzutó…
- SDI 71/16 2016-11-03Czy sąd odwoławczy w postępowaniu dyscyplinarnym radców prawnych może skazać obwinionego, który został uniewinniony w pierwszej instancji, naruszając tym samym zasadę ne peius?
Powołane przepisy
art. 64 ust. 1art. 35 ust. 1art. 17 § 1 ust. 3 KPKart. 437 § 1art. 414 § 1 KPKart. 458 KPKart. 17 § 1 pkt 3 KPKart. 74art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 436 KPK§ 1 ust. 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy