SDI 58/16
Izba Dyscyplinarna2016-11-03
Skład orzekający: Andrzej Siuchniński, Kazimierz Klugiewicz, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa do obrony poprzez niezawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niezawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej, mimo posiadania przez niego umocowania do reprezentowania obwinionego, stanowi naruszenie prawa do obrony. Brak takiego zawiadomienia czyni procedowanie sądu odwoławczego niedopuszczalnym, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Adwokat M. W. został uznany winnym przewinień dyscyplinarnych polegających na nie zachowaniu szczególnej skrupulatności w sprawach finansowych przy przyjmowaniu od klientów pieniędzy bez jasnego ustalenia tytułów płatności i sposobu wyliczenia honorarium oraz bez wydawania pokwitowań. Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji wymierzył mu karę łączną nagany. Wyższy Sąd Dyscyplinarny utrzymał to orzeczenie w mocy. Kasacja obrońcy została wniesiona z zarzutem naruszenia prawa do obrony poprzez niezawiadomienie go o terminie rozprawy odwoławczej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt SDI 58/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Barbara Skoczkowska Protokolant Anna Kuras przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie adw. M. W. obwinionego z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. kasacji, wniesionej przez obrońcę obwinionego od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 12 marca 2016 r., sygn. akt WSD (...), utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt SD (...) uchyla zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazuje Wyższemu Sądowi Dyscyplinarnemu Adwokatury do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE
2 Orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt SD (...), adwokat M. W. został uznany za winnego tego, że: 1. od dnia 3 sierpnia 2011 r. do 17 kwietnia 2012 r. w […] prowadząc sprawę karną zleconą mu przez J. C., nie zachował szczególnej skrupulatności w sprawach finansowych i przyjął od J. C. na konto oraz osobiście łączną kwotę 3000 zł (trzy tysiące złotych) nie ustalając jasno tytułów płatności i sposobu wyliczenia honorarium oraz nie wydając pokwitowań, tj. przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (dalej: u.p.a.), za które wymierzono mu karę nagany; 2. od dnia 9 września 2011 r. do dnia 17 kwietnia 2012 r. w […] prowadząc czynności wstępne w sprawie cywilnej zleconej mu przez N. I. nie zachował szczególnej skrupulatności w sprawach finansowych i przyjął w dniu 9 września 2011 r. od N. I. na konto kwotę 1000 zł (jeden tysiąc złotych) nie ustalając jasno tytułu płatności i sposobu wyliczenia honorarium, tj. przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 u.p.a., za które wymierzono mu karę nagany; Sąd Dyscyplinarny na podstawie art. 84 ust. 1 u.p.a. połączył orzeczone wobec obwinionego kary i wymierzył mu karę łączną nagany. Od tego orzeczenia odwołanie wnieśli pokrzywdzeni: N. I. i J. C. oraz obwiniony, który podniósł zarzut rażącej niewspółmierności kary. Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury orzeczeniem z dnia 12 marca 2016 r. sygn. akt WSD (...), utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Orzeczenie to zostało zaskarżone kasacją przez obrońcę obwinionego, w której podniesiono zarzut obrazy art. 450 § 3 k.p.k. w zw. z art. 95n u.p.a., polegającej na niezawiadomieniu obrońcy obwinionego o terminie rozprawy odwoławczej przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym, wyznaczonej na dzień 12 marca 2016 r., co skutkowało pozbawieniem obwinionego prawa do obrony i prawa do korzystania z pomocy obrońcy w postępowaniu odwoławczym. Na podstawie tego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia Wyższego Sądu
3 Dyscyplinarnego Adwokatury i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna. Obrońca obwinionego adw. A. K. został umocowany do obrony jeszcze podczas pierwszego rozpoznania sprawy przez Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji i występował także podczas ponownego rozpoznania sprawy przed Sądem a quo. Zauważyć należy, że pełnomocnictwo nie zostało cofnięte i obejmowało całe postępowanie przed sądem dyscyplinarnym, zatem obrońca reprezentował obwinionego do prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Oczywistością jest, że obrońca ma prawo wziąć udział w rozprawie odwoławczej, a zatem zgodnie z art. 117 § 1 k.p.k. powinien był on zostać powiadomiony o jej terminie. Tymczasem w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym na dzień 12 marca 2016 r. nie wymieniono obrońcy obwinionego jako osoby, którą należy powiadomić o terminie rozpoznania odwołania. W świetle art. 117 § 2 k.p.k. w zw. z art. 95n u.p.a. brak takiego zawiadomienia czynił niedopuszczalnym procedowanie Sądu odwoławczego na rozprawie w dniu 12 marca 2016 r. Pomimo tego Wyższy Sąd Dyscyplinarny przeprowadził rozprawę w tym dniu i wydał orzeczenie, co stanowiło naruszenie art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 450 § 2 k.p.k. w zw. z art. 95n u.p.a. i w konsekwencji obrazę art. 6 k.p.k. w zw. z art. 95n u.p.a. Wprawdzie obrońca sformułował zarzut wadliwie, wskazując na art. 450 § 3 k.p.k., jednak z treści uzasadnienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia da się wyczytać istotę zarzutu, która odpowiada wskazanym powyżej naruszeniom prawa, skutkującym naruszeniem prawa do obrony. Pomimo tego, że obwinionym jest adwokat, waga uchybienia w świetle standardów gwarancyjnych postępowania dyscyplinarnego wskazuje na potrzebę uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Wyższemu Sądowi Dyscyplinarnemu w celu sprawnego, ponownego rozpoznania sprawy, i co jest szczególnie ważne, przed upływem
4 zbliżającego się terminu przedawnienia karalności przewinienia dyscyplinarnego, co nastąpi w dniu 18 kwietnia 2017 r. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. R. G.
Powiązane orzeczenia
- III DS 5/02 2003-10-24Czy naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie rozprawy odwoławczej mimo usprawiedliwionej nieobecności obwinionego i niezachowania wymaganego terminu do zawiadomienia o rozprawie, stanowi podstawę do uchylenia z…
- SDI 20/04 2004-09-03Czy naruszenie prawa do obrony adwokata przez rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność, mimo usprawiedliwienia, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania dyscyplinarnego?
- SDI 15/18 2018-05-29Czy naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność usprawiedliwionego obwinionego, który wnosił o jej odroczenie, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść…
- SDI 52/16 2016-10-27Czy przeprowadzenie rozprawy odwoławczej w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów pod nieobecność obwinionej, która nie została prawidłowo zawiadomiona o jej terminie, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania mają…
- II ZK 14/22 2024-09-04Czy naruszenie prawa do obrony poprzez prowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność usprawiedliwionego obwinionego adwokata, a także nieumorzenie postępowania w zakresie czynów przedawnionych, stanowi podstawę do uch…
Powołane przepisy
art. 80art. 84 ust. 1art. 450 § 3 KPKart. 95nart. 117 § 1 KPKart. 117 § 2 KPKart. 117 § 1art. 450 § 2 KPKart. 6 KPK§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy