SNO 13/11
Izba Dyscyplinarna2011-04-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia popełnia przewinienie służbowe, jeśli podczas posiedzenia sądu nie udzieli głosu stronom przed ogłoszeniem postanowienia, naruszając tym samym art. 116 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, że sędzia popełnia przewinienie służbowe z art. 107 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, jeśli w sposób oczywisty i rażący obrazi przepis prawa procesowego, w tym art. 116 k.p.k., nie udzielając głosu stronom przed ogłoszeniem postanowienia. Niewysłuchanie stron uniemożliwia im realizację gwarantowanego przez ten przepis prawa do składania ustnie wniosków i oświadczeń na posiedzeniu sądu.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Rejonowego została uznana za winną przewinienia służbowego polegającego na rażącej obrazie art. 116 k.p.k. podczas posiedzenia w sprawie karnej. Obwiniona nie udzieliła głosu stronom przed ogłoszeniem postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny utrzymał w mocy wyrok pierwszej instancji, wymierzając karę upomnienia. Sędzia wniosła odwołanie, kwestionując popełnienie przewinienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
WYROK Z DNIA 14 KWIETNIA 2011 R. SNO 13/11 Przewodniczący: sędzia SN Roman Sądej. Sędziowie SN: Henryk Gradzik (sprawozdawca), Teresa Flemming-Kulesza. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na rozprawie z udziałem sędziego Sądu Okręgowego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem obwinionej od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt ASD (…) utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, a kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt ASD (…), Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał obwinioną, sędziego Sądu Okręgowego w Sądzie Rejonowym za winną tego, że w dniu 27 stycznia 2010 r. w Sądzie Rejonowym, będąc sędzią referentem w czasie posiedzenia w sprawie VII Kp 16/10, w sposób oczywisty i rażący obraziła przepis prawa procesowego, a mianowicie art. 116 k.p.k. w ten sposób, że przed ogłoszeniem postanowienia w wyżej wymienionej sprawie nie udzieliła głosu obecnym na posiedzeniu stronom – tj. przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych i za to, na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 tej ustawy wymierzył jej karę dyscyplinarną upomnienia. W odwołaniu zaskarżającym wyrok w całości, obwiniona sędzia nie sprecyzowała zarzutów. W uzasadnieniu zawarła wywód, którym zmierzała do wykazania, że nie dopuściła się ani rażącej, ani oczywistej obrazy art. 116 k.p.k. przy rozpoznawaniu na posiedzeniu przedmiotowej sprawy. Stwierdziła w konkluzji, że „sama strona, w osobie jej pełnomocnika, wygenerowała określony przebieg posiedzenia, a w odpowiednim momencie nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień”. Skarżąca wniosła o zmianę wyroku i uniewinnienie od zarzuconego jej przewinienia. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył: Odwołanie obwinionej jest bezzasadne w stopniu oczywistym, gdyż żaden z zawartych w nim argumentów nie podważył skutecznie ustaleń i ocen Sądu
2 Dyscyplinarnego pierwszej instancji. Przebieg posiedzenia w sprawie sygn. VII Kp 16/10 został odtworzony na podstawie zapisów w protokole, zeznań świadków i wyjaśnień samej obwinionej. Nie ma w tym względzie istotnych kontrowersji. Ustalenie w skarżonym wyroku wskazujące na to, że obwiniona sędzia nie udzieliła głosu obecnym na posiedzeniu stronom jawi się w świetle tych dowodów jako prawidłowe i wręcz oczywiste. Żadna ze stron nie przedstawiła swojego stanowiska, gdyż po zreferowaniu stanu sprawy sędzia przystąpiła do ogłoszenia postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze, a tym samym prawomocnego. Twierdzenie zamieszczone w odwołaniu, jakoby miała ona prawo „uznać posiedzenie za zakończone”, gdy po zreferowaniu sprawy i geście głową „odnośnie chęci zabrania głosu” obrońca podejrzanego nie zareagował, jest zupełnie nieprzekonujące. W zaistniałej sytuacji procesowej należało przecież expressis verbis udzielić głosu obecnym stronom, w pierwszej kolejności obrońcy podejrzanego jako autorowi środka odwoławczego, następnie prokuratorowi i wreszcie samemu podejrzanemu. W tych tylko warunkach strony miałyby sposobność realizować swoje uprawnienie w toku czynności procesowych przeprowadzanych na posiedzeniu sądu, określone w art. 116 k.p.k. Przepis ten gwarantuje stronom prawo do składania ustnie wniosków i oświadczeń na posiedzeniu sądu, w którym biorą udział. Niewłaściwym sposobem prowadzenia posiedzenia obwiniona sędzia uniemożliwiła stronom korzystanie z tego uprawnienia. Trafnie więc Sąd pierwszej instancji przyjął, że doszło z winy tego sędziego do oczywistej ale i rażącej obrazy wymienionego przepisu. Sąd podjął bowiem postanowienie co do rozstrzygnięcia zażalenia bez wysłuchania stron, mimo że miały one prawo przedstawić swoje stanowisko. Uchybienie to trafnie zakwalifikowano w skarżonym wyroku jako przewinienie służbowe w rozumieniu art. 107 § 1 u.s.p. Wymierzona kara jest najłagodniejszą z katalogu kar dyscyplinarnych określonych w art. 109 § 1 u.s.p. i jako taka nie mogła być uznana za niewspółmierną. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Powiązane orzeczenia
- SNO 50/09 2009-07-30Czy sędzia popełnił przewinienie służbowe polegające na rażącym naruszeniu przepisów prawa, jeśli doprowadził do przewlekłości postępowania poprzez wadliwe przygotowanie i prowadzenie posiedzenia oraz brak kontroli nad w…
- SNO 70/08 2008-09-16Czy sędzia popełnia przewinienie służbowe, jeśli nie wstrzyma wykonania zarządzenia o doprowadzeniu skazanego do aresztu, mimo wniosku o odroczenie wykonania kary, który zawierał postanowienie o warunkowym przedterminowy…
- SNO 27/07 2007-05-17Czy sędzia dopuścił się przewinienia służbowego polegającego na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa procesowego poprzez zwłokę, opieszałość, brak koncentracji materiału dowodowego i dbałości o sprawny tok postęp…
- SNO 38/08 2008-06-04Czy sędzia, który nie wykonał polecenia przełożonego, nie wyznaczył terminów rozpraw w wielu sprawach, a także sporządzał uzasadnienia wyroków z rażącym przekroczeniem terminów, dopuścił się przewinienia służbowego, a je…
- SNO 41/11 2011-10-28Czy naruszenie przepisów prawa przez sędziego sądu okręgowego, polegające na dopuszczeniu do orzekania sędziego delegowanego bez upoważnienia do przewodniczenia, stanowi oczywiste i rażące przewinienie służbowe, jeśli kw…
Powołane przepisy
art. 116 KPKart. 107 § 1art. 109 § 1 pkt 1art. 109 § 1§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy