SNO 80/15
Izba Dyscyplinarna2016-02-26
Skład orzekający: Marian Buliński, Marek Pietruszyński, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara upomnienia jest współmierna do przewinienia dyscyplinarnego sędziego polegającego na przydzieleniu sobie sprawy, w której stroną był jego usługodawca, oraz na zwolnieniu go z kosztów sądowych, a także na korzystaniu z jego usług naprawy samochodu?Ratio decidendi
Kara upomnienia jest karą najłagodniejszą i powinna być stosowana jedynie w przypadkach bardzo drobnych przewinień dyscyplinarnych. W przypadku sędziego, który przydzielił sobie sprawę z udziałem swojego usługodawcy, zwolnił go z kosztów sądowych i korzystał z jego usług, kara upomnienia jest rażąco niewspółmierna do stopnia szkodliwości społecznej przewinienia i naruszenia godności urzędu. Kara usunięcia z funkcji Przewodniczącego Wydziału jest karą współmierną do zachowania obwinionego.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Rejonowego T. P., jako Przewodniczący Wydziału, przydzielił sobie sprawę, w której pozwanym był jego usługodawca. Następnie zwolnił pozwanego z zaliczki na opinię DNA i użytkował samochód pozwanego do naprawy swojego pojazdu. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wymierzył mu karę upomnienia. Krajowa Rada Sądownictwa wniosła odwołanie, zarzucając rażącą niewspółmierność kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że wymierzył obwinionemu karę usunięcia z zajmowanej funkcji Przewodniczącego Wydziału. Obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania dyscyplinarnego za instancję odwoławczą.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt SNO 80/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie: SSN Marian Buliński (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote Protokolant Anna Kuras przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego w […], przedstawiciela Krajowej Rady Sądownictwa, przedstawiciela Stowarzyszenia Sędziów Polskich IUSTITIA, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy T. P., sędziego Sądu Rejonowego, w związku z odwołaniem Krajowej Rady Sądownictwa od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w […] z dnia 9 października 2015 r., na niekorzyść obwinionego, 1/ zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 109 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 427 ze zm.) wymierza obwinionemu karę usunięcia z zajmowanej funkcji Przewodniczącego Wydziału […], 2/ obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania dyscyplinarnego za instancję odwoławczą.
2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny- Sąd Dyscyplinarny, wyrokiem z dnia 9 października 2015 r., uznał sędziego Sądu Rejonowego w […] T. P. za winnego tego, że w okresie od 30 czerwca 2014 r. do 25 lutego 2015 r., pomimo konieczności wyłączenia się od udziału w postępowaniu, jako Przewodniczący Wydziału […], przydzielił sobie sprawę o ustalenie ojcostwa i alimenty, w której pozwanym był A. K., osoba wykonująca od kilku lat na rzecz sędziego usługi z zakresu napraw samochodowych, a następnie zwolnił pozwanego od uiszczenia zaliczki na poczet wydania opinii z zakresu DNA w kwocie 1300 zł, bez zobowiązania go do przedstawienia szczegółowych danych o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, a ponadto w grudniu 2014 r. przez czas około miesiąca, oddając mu do naprawy swój samochód użytkował samochód A. K. marki […], tj. rażącego naruszenia art. 49 k.p.c. i art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz §5 pkt 2 i § 10 Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów i wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia. Od tego orzeczenia odwołanie, w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze, wniosła Krajowa Rada Sądownictwa. W odwołaniu zarzuciła wyrokowi rażącą niewspółmierność wymierzonej obwinionemu sędziemu kary dyscyplinarnej upomnienia, nieodzwierciedlającej stopnia szkodliwości przypisanego przewinienia dyscyplinarnego dla wymiaru sprawiedliwości i wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez orzeczenie kary złożenia sędziego z urzędu. Sąd Najwyższy-Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje. Analiza zarzutu podniesionego w odwołaniu Krajowej Rady Sądownictwa oraz argumentacji wspierającej ten zarzut, prowadzi do stwierdzenia, że istotnie przy wymiarze kary Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w niewystarczający sposób uwzględnił znaczny stopień społecznej szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego i naruszenia godności urzędu, stopień zawinienia obwinionego. Kara dyscyplinarna upomnienia jako kara najłagodniejsza powinna być stosowana tylko w przypadkach bardzo drobnych przewinień dyscyplinarnych, jeżeli już samo powadzenia postępowania dyscyplinarnego odniosło oczekiwany skutek polegający
3 na przestrzeganiu przez obwinionego sędziego dyscypliny procesowej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 10 grudnia 2003 r., SNO 49/03, OSND 2003, Nr 2, poz. 88 oraz z 13 czerwca 2008 r., SNO 12/08, OSND 2008, poz. 37). Skarżący słusznie podniósł, że w realiach tej sprawy przypisanego obwinionemu przewinienia służbowego i naruszenia godności urzędu, które wyrządziły znaczną szkodę wizerunkową sądowi i wymiarowi sprawiedliwości, do wskazanej kategorii drobnych przewinień dyscyplinarnych, zaliczyć nie można. Uwzględniając okoliczności podmiotowo- przedmiotowe tej sprawy, Sąd Najwyższy- Sąd Dyscyplinarny doszedł do przekonania, że karą współmierną do zachowania obwinionego, właściwie realizującą dyrektywy wymiaru kary, będzie kara usunięcia z pełnionej funkcji Przewodniczącego Wydziału. Wnioskowana w odwołaniu Krajowej Rady Sądownictwa kara dyscyplinarna złożenia sędziego z urzędu raziłaby nadmierną surowością. Trzeba bowiem uwzględnić, że zaniechanie wyłączenia się sędziego od rozpoznania sprawy nie było bezrefleksyjne, a zwolnienie od kosztów procesu okazało się ostatecznie, choć co prawda dopiero w następstwie dalszych czynności procesowych, trafne. Uwzględniając powyższe, zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce orzeczonej wobec obwinionego kary upomnienia, na podstawie art. 109§1 pkt 3 Prawo o ustroju sądów powszechnych wymierzono mu karę usunięcia z zajmowanej funkcji. Z tych względów orzeczono jak na wstępie. kc
Powiązane orzeczenia
- SNO 35/02 2002-10-21Czy kara upomnienia jest rażąco niewspółmierna w stosunku do przewinienia służbowego sędziego polegającego na poświadczeniu nieprawdy w protokole rozprawy, mimo że nie miało to negatywnego wpływu na strony postępowania?
- SNO 23/17 2017-07-19Czy kara upomnienia jest rażąco niewspółmierna w przypadku sędziego, który przeinaczył treść protokołu rozprawy, co skutkowało częściowym uchyleniem wyroku i podważeniem zaufania do dokumentów sądowych, a sędzia ten pełn…
- SNO 26/03 2003-06-06Czy kara upomnienia wymierzona sędziemu za rażące naruszenie przepisów prawa i uchybienie godności urzędu, przy uwzględnieniu znacznego obciążenia pracą, jest rażąco niewspółmierna?
- SNO 36/11 2011-10-05Czy kara upomnienia jest rażąco niewspółmiernie łagodna w stosunku do przewinienia dyscyplinarnego sędziego polegającego na rażącej przewlekłości postępowania, jeśli sędzia przestał pełnić funkcję Przewodniczącego Wydzia…
- SNO 35/08 2008-06-04Czy kara upomnienia wymierzona sędziemu za przewlekłość w postępowaniu jest rażąco niewspółmierna do popełnionego przewinienia, jeśli sędzia rozpoznawał dużą liczbę spraw i nie spowodował pokrzywdzenia stron?
Powołane przepisy
art. 109 § 1 pkt 3art. 49 KPCart. 102 ust. 2art. 109§1 pkt 3§ 1 pkt 3§5 pkt 2§ 10§1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy