I KB 1/24

Izba Karna2024-02-21

Skład orzekający: Ryszarda Witkowskiego, Ryszard Witkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę w postępowaniu karnym przed Sądem Najwyższym, powinien zostać odrzucony z powodu braków formalnych, a także czy w przypadku odrzucenia takiego wniosku należy zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając go za niespełniający wymogów formalnych określonych w ustawie o Sądzie Najwyższym. Wniosek nie wskazywał konkretnych okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego ani jego postępowania po powołaniu, które mogłyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku odrzucenia wniosku złożonego przez obrońcę nie ma obowiązku zawiadamiania Okręgowej Rady Adwokackiej, gdyż przepis art. 29 § 11 uSN odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego J. S. złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego SN Ryszarda Witkowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek dotyczył okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wskazuje konkretnych okoliczności uzasadniających podejrzenie naruszenia niezawisłości lub bezstronności. Sąd odrzucił wniosek i stwierdził brak obowiązku zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego z powodu braków formalnych. Nie stwierdzono obowiązku zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej.

Pełny tekst orzeczenia

I KB 1/24 ZARZĄDZENIE Dnia 21 lutego 2024 r. W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Ryszarda Witkowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu, który wpłynął do Sądu Najwyższego, na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6 i n. uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego J. S. (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę – adw. P. S. (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - został wniesiony z zachowaniem terminu tygodniowego w odniesieniu (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć skazanemu i obrońcy oraz dołączyć do akt I KK 321/23; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Ryszarda Witkowskiego; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób UZASADNIENIE I KB 1/24 2 Choć Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.), to sporządzenie pisemnych motywów było konieczne, a to w szczególności z uwagi na pkt 4 zarządzenia. Wniosek obrońcy nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na okoliczności towarzyszące powołaniu na stanowisko sędziego, jak i na sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – i jak miałyby one wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Powoływana we wniosku okoliczność, że w innej sprawie SSN Ryszard Witkowski został wyłączony na podstawie art. 29 uSN jest bez jakiegokolwiek merytorycznego znaczenia (por. art. 29 § 18 zd. drugie uSN), ale przede wszystkim nie może zastąpić koniecznych wymogów formalnych wniosku, których złożony przez adw. P. S. wniosek nie zawiera. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. I KB 1/24 3 Prezes SN Zbigniew Kapiński [J.I.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 29art. 29 § 18art. 85 § 2art. 29 § 11art. 85

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy