I KK 131/24
WyrokIzba Karna2024-05-15
Skład orzekający: Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, oparty na zarzucie nienależytej obsady sądu z powodu wadliwej procedury nominacyjnej sędziów, może zostać uwzględniony, jeśli prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji nie jest niemal zbliżone do pewności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku w związku z wniesieniem kasacji jest środkiem wyjątkowym, stosowanym jedynie w razie zaistnienia szczególnych okoliczności. Do takich okoliczności zalicza się rangę zarzutów podniesionych w kasacji i ich widoczną zasadność, co przekłada się na wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji. W przypadku zarzutu nienależytej obsady sądu, nawet jeśli dotyczy on sędziów powołanych w wadliwej procedurze, nie powoduje to automatycznie uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania, jeśli prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji nie jest niemal zbliżone do pewności.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku sądu apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok sądu okręgowego skazujący jego klienta. Podstawą wniosku był zarzut nienależytej obsady sądu, wynikający z wadliwej procedury powołania sędziów. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku.Pełny tekst orzeczenia
I KK 131/24 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie J. J. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 71/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt III K 50/19, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE W kasacji od wyroku Sądu odwoławczego utrzymującego w mocy wyrok Sądu I instancji, którym skazano J. J. na łączną karę 2 lat pozbawienia wolności, podniesiono zarzut wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady Sądu wskutek udziału w składzie Sądu wszystkich sędziów powołanych na urząd Sędziego Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw – „co mogło prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii
I KK 131/24 2 Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a wówczas stanowiło rażącą obrazę prawa, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia”. W konkluzji zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia, gdyż za jego uwzględnieniem przemawia charakter podniesionego zarzutu. Sąd Najwyższy stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji wchodzi w grę wyjątkowo, w razie zaistnienia szczególnych okolicznościach, a to z tego względu, że kontrola kasacyjna dotyczy prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem trafności zawartych w nim rozstrzygnięć, które podlegają bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 k.k.w.). Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę zarzutów podniesionych w kasacji i ich widoczną zasadność, a w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji. Innymi słowy, ze względu na wagę podniesionych zarzutów, uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku może mieć miejsce, jeżeli zachodzi wysokie, niemal zbliżone do pewności, prawdopodobieństwo uchylenia prawomocnego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 stycznia 2023 r., III KK 645/22, LEX nr 3477323; z dnia 25 maja 2023 r., IV KK 105/23, LEX nr 3567070; z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21, LEX nr 3305890). Rozstrzygnięcie wniosku złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie stanowi swego rodzaju prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w żaden sposób nie rzutuje ono na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie do kasacji. Nie oznacza zatem, że procesowo niedopuszczalne jest w przyszłości uznanie zarzutów podniesionych w kasacji za oczywiście zasadne. Sam fakt podniesienia zarzutu odnoszącego się do wystąpienia kwalifikowanej wady prawnej nie oznacza jeszcze sam w sobie podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku. Zarówno w odniesieniu do zarzutu sugerującego wystąpienie uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k., jak i wszystkich pozostałych trzeba wskazać, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu) musiałoby być niemal zbliżone do pewności, oczywistości.
I KK 131/24 3 Należy jednak zauważyć, że w odniesieniu do sędziów sądów powszechnych wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje automatycznie, że sąd z udziałem sędziego powołanego w takiej procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Jeżeli jednak ujawnione zostaną przez strony albo staną się Sądowi Najwyższemu znane z urzędu okoliczności wskazujące na wątpliwości co do bezstronności sędziego, rozwiać je może albo potwierdzić szczegółowe ich badanie, do którego Sąd Najwyższy jest uprawniony i zobowiązany zarazem (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22). W przedmiotowej sprawie kwestia ewentualnego wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. wymaga przeprowadzenia gruntownej kontroli bezstronności sędziów (swoistego testu) połączonej z odpowiednią analizą dokumentacji związanej z procesem nominacyjnym. Nie przesądzając zatem ostatecznego efektu wniesienia kasacji, Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II KK 241/24 2024-07-31Czy kasacja obrońcy skazanego z powodu zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, jest oczywiście bezzasadna?
- V KK 175/24 2024-06-05Czy kasacja obrońcy skazanego z powodu zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, jest oczywiście bezzasadna?
- II KK 332/20 2020-11-24Czy kasacja obrońcy skazanego z powodu zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, jest oczywiście bezzasadna?
- I KK 369/24 2024-10-29Czy kasacja obrońcy skazanego z powodu zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, jest oczywiście bezzasadna?
- III KK 56/19 2019-02-19Czy kasacja obrońcy skazanego z powodu zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, jest oczywiście bezzasadna?
Powołane przepisy
art. 532 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 9 § 1 KKart. 439 § 1 KPK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy