I KK 139/25
WyrokIzba Karna2025-07-15
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Jarosław Matras, Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, mimo popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego przewidzianego w art. 43a § 2 k.k., mimo popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, wyrok należało uchylić w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o tym środku karnym.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał J.T. za popełnienie przestępstwa z art. 244 k.k. (kierowanie pojazdem pomimo orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów). W wyroku orzeczono karę grzywny oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Sąd nie orzekł jednak obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, przewidzianego w art. 43a § 2 k.k. Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku w tej części.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części, w jakiej nie zawierał on rozstrzygnięcia o środku karnym przewidzianym w art. 43a § 2 k.k. i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Prudniku.Pełny tekst orzeczenia
I KK 139/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jarosław Matras SSN Paweł Wiliński w sprawie J.T. skazanego za czyn z art. 244 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 15 lipca 2025r. na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Prudniku z dnia 30 kwietnia 2024r., sygn. akt II K 140/24 uchyla zaskarżony wyrok w części, w jakiej nie zawiera on rozstrzygnięcia o środku karnym przewidzianym w art. 43a§2 k.k. i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Prudniku. Jarosław Matras Jerzy Grubba Paweł Wiliński UZASADNIENIE
I KK 139/25 2 Wyrokiem Sądu Rejonowego w Prudniku z dnia 30 kwietnia 2024r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K 140/24, J.T. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k., polegającego na tym, że: - w dniu 14 grudnia 2023r. na trasie P. – T. DK […] kierował samochodem ciężarowym marki M. o nr rej. […] naruszając w ten sposób orzeczony przez Sąd Rejonowy w Legnicy, sygn. akt sprawy II K 669/23, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres od 15.08.2021r. do 13.08.2024 r. Za przypisany czyn, na podstawie art. 244 k.k., przy zastosowaniu art. 37a§1 k.k., skazanemu wymierzono karę 150 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych, zaś na podstawie art. 42§1a pkt 2 k.k. orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku. Sąd wydał ponadto rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony postępowania i uprawomocnił się z dniem 7 maja 2024 r. Obecnie kasację od powyższego orzeczenia, na niekorzyść skazanego, wywiódł Prokurator Generalny, zaskarżając wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o obligatoryjnym środku karnym i stawiając zarzut: - rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43a§2 k.k., polegającego na zaniechaniu orzeczenia wobec J. T., pomimo uznania go w punkcie I części dyspozytywnej wyroku za winnego popełnienia występku z art. 244 k.k., środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, podczas gdy stosownie do treści powołanego przepisu art. 43a§2 k.k., orzeczenie tego środka w wysokości co najmniej 5.000 złotych było w tym przypadku obligatoryjne. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Prudniku do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I KK 139/25 3 Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k., co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu. Zaskarżone orzeczenie zapadło bowiem z rażącą obrazą art. 43a§2 k.k. Bezsprzecznie Sąd rozpoznający sprawę, uznając J.T. za winnego popełnienia czynu z art. 244 k.k., stosownie do treści art. 43a§2 k.k. (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 sierpnia 2022r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2022 r., poz. 1855, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2023r.), zobowiązany był do orzeczenia względem skazanego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, w wysokości co najmniej 5.000 złotych. Naruszenie przez Sąd przepisu o charakterze obligatoryjnym musiało skutkować uznaniem, że jego uchybienie miało charakter rażący i w sposób istotny wpłynęło na treść wydanego w sprawie wyroku. Wyrok skazujący należało zatem uchylić w części, w jakiej nie zawierał on rozstrzygnięcia o środku karnym, jako nieodpowiadający obowiązującym przepisom prawa materialnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien rozstrzygnąć ją w przekazanym mu zakresie, dostrzegając treść art. 43a§2 k.k. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. Jarosław Matras Jerzy Grubba Paweł Wiliński [WB] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II KK 204/26 2026-07-07Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k., sta…
- IV KK 203/24 2024-09-03Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k. stanowi rażące naruszenie praw…
- I KK 178/25 2025-08-13Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, mimo skazania za przestępstwo z art. 244 k.k., stanowi ra…
- V KK 49/24 2024-04-04Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w związku ze skazaniem za przestępstwo z art. 244 k.k. stanowi rażące naruszenie pr…
- V KK 55/24 2024-03-27Czy brak orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, przewidzianego w art. 43a § 2 k.k., stanowi rażące naruszenie pr…
Powołane przepisy
art. 244 KKart. 535§5 KPKart. 43a§2 KKart. 37a§1 KKart. 42§1§5§2§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy