I KK 149/26
WyrokIzba Karna2026-05-27
Skład orzekający: Piotr Mirek, Jerzy Grubba, Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara łączna ograniczenia wolności orzeczona w wymiarze przekraczającym sumę kar jednostkowych stanowi rażące naruszenie prawa karnego materialnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymierzenie kary łącznej ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym sumę kar jednostkowych stanowi rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 2 k.k. Uchybienie to miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ skazany poniósł większą dolegliwość niż przewidywał przepis. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Skazany P. M. został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 244 k.k. i art. 178a § 1 k.k. Sąd Rejonowy wymierzył mu kary jednostkowe, a następnie połączył je, orzekając karę łączną ograniczenia wolności w wymiarze 2 lat. Kasację wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając naruszenie art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 2 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej w wymiarze wyższym niż suma kar jednostkowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I KK 149/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Jarosław Matras w sprawie P. M. skazanego za przestępstwo z art. 244 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 maja 2026r. na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k. kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich wniesionej na korzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 29 września 2025r., sygn. akt II K 436/25 uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej (pkt VII sentencji wyroku) i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania. Jerzy Grubba Piotr Mirek Jarosław Matras UZASADNIENIE P. M. stanął pod zarzutami popełnienia przestępstw polegających na tym, że:
I KK 149/26 2 1. w dniu 15 kwietnia 2025 roku w miejscowości R., rejonu z., kierował w ruchu lądowym po drodze publicznej pojazdem mechanicznym marki F. o numerze rejestracyjnym […] wbrew wydanemu wyrokowi Sądu Rejonowego w Zgorzelcu o sygn. akt II W 23/24 dotyczącemu zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym obowiązującego od 15.01.2025r. do 15.01.2026 r., tj. popełnienia występku z art. 244 k.k.; 2. w dniu 20 stycznia 2025 roku w miejscowości W., rejonu z. kierował w ruchu lądowym po drodze publicznej pojazdem mechanicznym marki F. o numerze rejestracyjnym […] będąc pod wpływem substancji odurzających w postaci THC w stężeniu 50,6 ng/ml, które to środki oddziaływają na ośrodkowy układ nerwowy jak alkohol etylowy w stężeniu powyżej 0,5 promila, ponadto nie stosując się do zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym obowiązującego od 15.01.2025r. do 15.01.2026r., wydanego przez Sąd Rejonowy w Zgorzelcu w sprawie o sygn. akt II W 23/24, tj. popełnienia występku z art. 178a§1 k.k. i art. 244 k.k. w zw. z art 11§2 k.k.; 3. w dniu 24 kwietnia 2025 roku w miejscowości R., rejonu z. kierował w ruchu lądowym po drodze publicznej pojazdem mechanicznym marki F. o numerze rejestracyjnym […] będąc pod wpływem substancji odurzających w postaci THC w stężeniu 6,1 ng/ml, które to środki oddziaływają na ośrodkowy układ nerwowy jak alkohol etylowy w stężeniu powyżej 0,5 promila, ponadto nie stosując się do zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym obowiązującego od 2025/01/15 do 2026/01/15 wydanego przez Sąd Rejonowy w Zgorzelcu w sprawie o sygn. akt II W 23/24 tj. o czyn z art. 178a§1 k.k. i art. 244 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 29 września 2025 r., wydanym w sprawie o sygn. akt sygn. akt II K 436/25, P. M.: - został uznany za winnego popełnienia czynu opisanego w ww. pkt 1 za który, na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 37a§1 k.k., wymierzono mu karę 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 30 godzin miesięcznie, na podstawie art. 42§1a pkt 2 k.k. orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na
I KK 149/26 3 okres 2 lat, zaś na mocy art. 43a§2 k.k. orzeczono świadczenie pieniężne w wysokości 5.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (pkt I-III części dyspozytywnej wyroku); - został uznany za winnego popełnienia czynów opisanych w ww. pkt 2-3, przy czym Sąd przyjął, że stanowią one ciąg przestępstw z art. 244 k.k. w zw. z art. 178a§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k., za co, przy zastosowaniu art. 37a§1 k.k. wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 30 godzin miesięcznie, na podstawie art. 42§2 k.k. orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, zaś na mocy art. 43a§2 k.k. orzekł świadczenie pieniężne w wysokości 5.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (pkt IV-VI części dyspozytywnej wyroku). Na postawie art. 85§1 k.k., art. 86§1 k.k. i art. 91§2 k.k. Sąd Rejonowy połączył jednostkowe kary ograniczenia wolności i wymierzył P. M. karę łączną 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt VII części dyspozytywnej wyroku), zaś na podstawie art. 85§1 k.k., art. 86§1 k.k. w zw. z art. 90§2 k.k. połączył środki karne i orzekł łącznie zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat (pkt VIII części dyspozytywnej wyroku). Sąd orzekł ponadto o kosztach postępowania. Powyższy wyrok uprawomocnił się nie będąc zaskarżony przez strony postępowania. Aktualnie kasację od powyższego orzeczenia, na korzyść skazanego P. M., w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej ograniczenia wolności (pkt VII), wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, tj. art. 86§1 k.k. w zw. z art. 91§2 k.k., polegające na wymierzeniu skazanemu kary łącznej 2 lat ograniczenia wolności, to jest w wymiarze wyższym od sumy kar jednostkowych, która wynosiła rok i 11 miesięcy ograniczenia wolności.
I KK 149/26 4 Podnosząc wskazany zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k., co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu. W przedmiotowej sprawie w istocie doszło do naruszenia art. 86§1 k.k. Przepis ten stanowi bowiem, że „Sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy (…)”. Biorąc pod uwagę, że skazanemu wymierzono kary jednostkowe w wysokości 5 miesięcy ograniczenia wolności oraz za ciąg przestępstw roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności, maksymalny wymiar kary łącznej, jaką mógł orzec Sąd, wynosił rok i 11 miesięcy ograniczenia wolności. Niezastosowanie się do wskazanego ograniczenia przy orzekaniu kary łącznej, a więc wymierzenie jej w wymiarze przekraczającym określony wskazanym przepisem limit, stanowi jego rażące naruszenie. Bezsprzeczne jest także i to, że uchybienie to miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku, ponieważ jego konsekwencją było poniesienie przez skazanego dolegliwości, jakiej nie mógł ponieść. W tym stanie rzeczy kasację należało uznać za oczywiście zasadną i uchylić wyrok w zaskarżonej części, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Rejonowy będzie zobowiązany do wymierzenia skazanemu kary łącznej respektując dyrektywy jej wymiaru określone w art. 86§1 k.k. w zw. z art. 91§2 k.k. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [J.J.] [r.g.] Jerzy Grubba Piotr Mirek Jarosław Matras
I KK 149/26 5
Powiązane orzeczenia
- IV KK 21/19 2019-02-06Czy sąd może orzec karę łączną ograniczenia wolności przekraczającą sumę kar jednostkowych, nawet jeśli skazany wyraził na to zgodę?
- III KK 476/21 2022-03-02Czy kara łączna ograniczenia wolności wymierzona na podstawie art. 86 § 1 k.k. może przekroczyć sumę kar jednostkowych ograniczenia wolności?
- I KK 115/24 2024-05-08Czy wymierzenie kary łącznej ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym sumę kar jednostkowych, wymierzonych za poszczególne przestępstwa, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść…
- I KK 142/26 2026-05-28Czy kara łączna ograniczenia wolności wymierzona w wyroku nakazowym, przekraczająca sumę kar jednostkowych, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
- V KK 403/21 2021-10-01Czy kara łączna pozbawienia wolności wymierzona w wysokości przekraczającej sumę kar jednostkowych stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
Powołane przepisy
art. 244 KKart. 535§5 KPKart. 178a§1 KKart 11§2 KKart. 11§2 KKart. 37a§1 KKart. 42§1art. 43a§2 KKart. 91§1 KKart. 42§2 KKart. 85§1 KKart. 86§1 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy