I KK 162/23

I KK 162/23 POSTANOWIENIE Dnia 18 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie G. K. i in. uniewinnionego od czynu z art. 107 k.k.s. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 18 października 2023 r. wniosku obrońcy G.K. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie o sygn. akt I KK 162/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. oraz art. 29 § 8 zd. 2 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz.1093) 1. wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego w części dotyczącej żądania wyłączenia sędziego od udziału w sprawie z uwagi na istnienie uzasadnionej wątpliwości co do braku jego bezstronności – wniosek oddala; 2. w pozostałej części tj. w zakresie dotyczącym żądania wyłączenia z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego Sądu Najwyższego i jego postępowania po powołaniu – wniosek pozostawia bez rozpoznania. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego 11 maja 2023 r. wpłynęła kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z 19 maja 2022 r., sygn. IV Ka 524/21 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Lubinie z 12 lipca 2021 r., sygn.. II K 877/19 w sprawie G. K. i B. T. uniewinnionych od czynów określonych w art. 107 § 1 k.k.s. i inne i została zarejestrowana pod sygn. akt I KK I KK 162/23 2 162/23. G. K. i jego obrońca pismami z dnia 16 maja 2023 r. - które otrzymali odpowiednio w dniu 5 czerwca i 16 maja 2023 r. (mailem) - zostali powiadomieni o wyznaczeniu do rozpoznania wskazanej kasacji – SSN Igora Zgolińskiego. Następnie obrońca G. K. pismem z 4 września 2023 r. złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania kasacji w/w sędziego podnosząc, że nie spełnia on wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu albowiem z uwagi na charakter sprawy doprowadzić to może do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku wskazał, że sędzia Sądu Najwyższego Igor Zgoliński został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę w dniu 6 maja 2020 r. po uprzednio wydanej uchwale nr […] Krajowej Rady Sądownictwa z 21 listopada 2019 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dwa z trzech stanowisk sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Karnej. W związku z powyższym został on powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Wnioskodawca powołując się na treść uchwały z 23 stycznia 2020 r., sygn.. akt BSA I-4110-1/20 podniósł, że już sam udział w składzie orzekającym osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego w trybie określonym wyżej oznacza nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 §1 pkt 2 k.p.k. Ponadto wnioskodawca wskazał, że istotą sprawy, która jest przedmiotem kasacji Prokuratora Generalnego są czyny polegające na urządzaniu gier hazardowych na automatach, a sama kasacja wymyka się spod regulacji art. 523 §1 k.p.k. albowiem nie chodzi w niej ani o bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 §1 k.p.k. ani też o inne rażące naruszenie prawa mające wpływ na treść orzeczenia a jedynie o sposób oceny dowodów, którego oskarżyciel nie aprobuje, i z którym usiłuje dyskutować. Sposób postrzegania kasacji tak skonstruowanej, na tle bliźniaczej sprawy tego samego oskarżonego G. K. oraz analogicznych zarzutów mu postawionych – jak wskazał wnioskodawca - Sąd Najwyższy I KK 162/23 3 przedstawił w postanowieniu z dnia 7 marca 2023 r. – sygn. I KK 396/22, gdzie zbieżną kierunkowo kasację oskarżyciela publicznego oddalił jako oczywiście bezzasadną. Zdaniem wnioskodawcy sytuacja, w której dwie bliźniacze sprawy tego samego uniewinnionego, zaskarżone kasacjami tożsamymi kierunkowo, doprowadzić mogą w tym samym wydziale Izby Karnej Sądu Najwyższego do dwóch skrajnie odmiennych orzeczeń praktycznie się wykluczających co musi wywoływać poważne zaniepokojenie oskarżonego biorąc pod uwagę fakt, że sprawa ta została skierowana na posiedzenie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. czyli celem wydania orzeczenia bez udziału stron w kierunku oczywistej zasadności kasacji. Nadto wnioskodawca podniósł, że odnosi wrażenie, iż oskarżony stał się przedmiotem niezrozumiałych dla niego czynników pozaprawnych, których istotą jest bardzo wyraźna chęć doprowadzenia do swoistego rozłamu orzeczniczego w Sądzie Najwyższym, by tym sposobem „zneutralizować” niekorzystne dla oskarżyciela postanowienie z 7 marca 2023 r. W dalszej części uzasadnienia wniosku – obrońca G. K. wskazuje na problematykę walki resortów sprawiedliwości i finansów z branżą automatów do gier, która jest od wielu lat zagadnieniem niezwykle istotnym dla władzy politycznej. Nadto wskazał, że w tej sprawie istnieją wątpliwości co do bezstronności SSN Igora Zgolińskiego skoro aprobuje on sytuację, że sprawę skierowano na posiedzenie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Jest to działanie – zdaniem wnioskodawcy – wychodzące wyraźnie ku oczekiwaniom tak resortu finansów, jak i sprawiedliwości, z którymi SSN Igora Zgolińskiego łączyć mogą relacje osobiste, związane z ułomnym trybem jego powołania do Sądu Najwyższego Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek obrońcy G. K. de facto stanowi swoistą kompilację dwóch podstaw prawnych, w oparciu o które możliwe jest złożenie wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy. Z jednej strony wnioskodawca powołuje się na okoliczności, które są uregulowane w art. 29 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, z drugiej I KK 162/23 4 na okoliczności wynikające z treści art. 41 § 1 k.p.k. Oceniając złożony wniosek Sąd Najwyższy przypomina, że żądanie wyłączenia sędziego w oparciu o okoliczności towarzyszące powołaniu zgodnie z treścią art. 29 § 8 zd. 2 powołanej ustawy o Sądzie Najwyższym wygasają po upływie 7 dni od terminu powiadomienia strony postępowania o wyznaczonym składzie sądu – co miało miejsce w niniejszej sprawie. Obrońca G. K. – adw. P. T. został bowiem powiadomiony o wyznaczeniu sędziego Sądu Najwyższego – Igora Zgolińskiego do rozpoznania kasacji Prokuratora Generalnego w niniejszej sprawie - 16 maja 2023 r. (k. 31-32). G. K. natomiast został ostatecznie powiadomiony o tym, że przedmiotową sprawę będzie rozpoznawał wskazany sędzia – 5 czerwca 2023 r. (k. 28, 50). Wniosek o wyłączenie sędziego SN Igora Zgolińskiego datowany na 4 września 2023 r. natomiast wpłynął do Sądu Najwyższego 9 września 2023 r. Mając powyższe na uwadze wniosek w części żądania wyłączenia SSN Igora Zgolińskiego z powodu okoliczności towarzyszących jego powołaniu należało pozostawić bez rozpoznania. Termin zakreślony bowiem w art. 29 § 8 zd. 2 ustawy o Sądzie Najwyższym ma charakter prekluzyjny i jego przekroczenie – jak mowa w przywołanym przepisie – powoduje wygaśnięcie prawa strony do złożenia wniosku z powołaniem się na okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego (por. również postanowienie Sądu Najwyższego z 10 sierpnia 2023 r., sygn. V KK 162/22). Odnosząc się do pozostałych okoliczności tj. żądania wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego dot. istnienia uzasadnionej wątpliwości co do jego braku bezstronności Sąd Najwyższy - wniosek oddalił. Nie jest okolicznością skutkującą wyłączeniem sędziego fakt skierowania sprawy na posiedzenie w trybie art. 535 §5 k.p.k. Samo bowiem skierowanie sprawy na posiedzenie nie przesądza o kierunku orzeczenia. Powoływane natomiast przez wnioskodawcę okoliczności dotyczące sposobu rozpoznania innej sprawy, a które winne być – zdaniem wnioskodawcy - odniesieniem do mającej być obecnie rozpoznawaną, nie mogą być przedmiotem rozważań na etapie rozpoznawania wniosku o wyłączenie sędziego albowiem sąd rozpoznający taki wniosek nie jest uprawniony nawet do wstępnej oceny złożonego środka odwoławczego. Zgodnie z treścią art. 8 § 1 k.p.k. sąd rozpoznający kasację I KK 162/23 5 korzysta z samodzielności jurysdykcyjnej. Odniesienie się więc w jakikolwiek sposób do oceny wniesionej kasacji miałoby ten skutek, że postępowanie wpadkowe – jakim jest postępowanie w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego zamiast rozstrzygnięcia w przedmiocie okoliczności wymienionych w art. 41 §1 k.p.k. – przybrałoby postać rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonej kasacji. Sposób rozstrzygnięcia do jakiego dąży wnioskodawca jest niedopuszczalny albowiem postulowane przez obrońcę orzeczenie nie tylko naruszałoby zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu ale również zasadę niezawisłości sędziowskiej. Sąd Najwyższy ponadto uznał, że dywagacje wnioskodawcy, które doprowadziły go do rzekomych powiązań sędziego z przedstawicielami ministerstw na podstawie polityki konkretnych resortów jest swoistą spekulacją. Wnioskodawca nie wskazał jakichkolwiek faktów świadczących o rzekomych znajomościach z przedstawicielami wskazanych ministerstw, a które jednocześnie skutkować miałyby kierunkowym nastawieniem do rozpoznawanej sprawy sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego. Takie domniemanie nie poparte okolicznościami faktycznymi nie może być więc podstawą do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy w trybie art. 41 §1 k.p.k. Mając powyższe na uwadze – postanowiono jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [SOP] [ał]