I KK 169/23

WyrokIzba Karna2023-06-14

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może uchylić wyrok sądu odwoławczego z powodu wadliwości uzasadnienia, jeśli przepis art. 537a k.p.k. stanowi, że nie można uchylić wyroku sądu odwoławczego z tego powodu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie może uchylić wyroku sądu odwoławczego z powodu wadliwości uzasadnienia, ponieważ przepis art. 537a k.p.k. wyraźnie wyłącza taką możliwość. Zarzuty dotyczące jakości uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, nawet jeśli powołują się na inne przepisy postępowania karnego, nie mogą stanowić skutecznego zarzutu kasacyjnego w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skazany M. R. został oskarżony o uczestnictwo w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających i psychotropowych oraz udzielanie ich odpłatnie. Sąd pierwszej instancji skazał go, orzekając przepadek korzyści majątkowej i zaliczając okres tymczasowego aresztowania. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obrońcy, zmienił wyrok w części dotyczącej orzeczonego przepadku, a w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku sądu odwoławczego, zarzucając m.in. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I KK 169/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy M. R. skazanego z art. 56 ust. 3 ustawy z dna 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2022 r., sygn. akt XVII Ka 1023/22, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Pile z dnia 8 sierpnia 2022 r., sygn. akt II K 127/22, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE M. R. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Pile z dnia 8 sierpnia 2022 r., sygn. akt II K 127/22, na karę 5 lat pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 150 zł każda, za to, że w okresie od lipca do 22 września 2021 r. w P., działając wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, uczestniczył w obrocie środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi w znacznych ilościach, a także udzielił odpłatnie substancję psychotropową oraz środek odurzający w ten sposób, że: I KK 169/23 2 - zbył ustalonej osobie substancję psychotropową w postaci amfetaminy w ilości co najmniej 3 kg oraz środek odurzający w postaci marihuany w ilości co najmniej 1 kg celem dalszego wprowadzenia do obrotu, - posiadał w mieszkaniu przy ulicy […] w P. środek odurzający w postaci marihuany o wadze 11.650,56 g brutto oraz 71,64 g netto, środek odurzający w postaci kokainy o wadze 153,25 g brutto, kokainy o wadze 19,93 g netto, substancję psychotropową w postaci 9 sztuk tabletek ekstazy o wadze 2,98 g netto oraz kryształy zawierające w swoim składzie chlorowodorek MDMA o wadze 7,94 g netto w celu dalszego wprowadzenia do obrotu, - nabył od ustalonych osób 5 litrów płynnej amfetaminy w cenie hurtowej co najmniej 30.000 zł w celu dalszego wprowadzenia do obrotu, - udzielił odpłatnie M. K. substancję psychotropową w postaci amfetaminy w ilości 200 g brutto oraz środek odurzający w postaci marihuany o wadze 100 g brutto za kwotę nie mniejszą niż 4.000 zł, przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się przed upływem 5 lat od odbycia kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za podobne przestępstwa umyślne, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt III K 30/18, którą odbywał w okresie od 5 listopada 2014 r. do 14 maja 2019 r., tj. za czyn z art. 56 ust. 1 i 3 oraz z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i w zw. z art. 64 § 1 k.k. Na podstawie art. 45 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego przepadek na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa w wysokości 34.000 zł, a na podstawie art. 44 § 2 k.k. i art. 70 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii także przepadek zabezpieczonych w sprawie dowodów rzeczowych. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności zaliczono okres jego tymczasowego aresztowania w sprawie. Sąd Okręgowy w Poznaniu po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, wyrokiem z dnia 16 grudnia 2022 r., sygn. akt XVII Ka 1023/22, zmienił zaskarżony wyrok w pkt. II, przyjmując, że orzeczony przepadek dotyczy równowartości korzyści majątkowej, a w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy. I KK 169/23 3 Obrońca skazanego wniósł kasację, zaskarżając w całości wyrok Sądu odwoławczego i zarzucając mu: 1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego: a) obrazę przepisu art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie przez Sąd Okręgowy wniosku obrony o uzupełniające przesłuchanie świadka E. J. bezpośrednio na rozprawie, jako dowód zmierzający do przedłużenia postępowania, w sytuacji gdy analiza i ocena treści protokołów z zeznań ww. świadka oraz uzasadnienia wyroku Sądu I instancji pozwala na stwierdzenie, iż duża część ustaleń Sądu Rejonowego stanowi hipotezy dotyczące tego co myślała, jaki miała zamiar, motyw ww. świadek w złożeniu takich zeznań, bowiem bezpośrednio kwestie te nie wynikają z ich treści, dlatego też konieczne jest ponowne przesłuchanie ww. świadka w celu zadania jej pytań co do okoliczności, które nie zostały w całości, czy nawet w części wyjaśnione, przez co budzą wątpliwości i nie jest możliwe poczynienie ustaleń faktycznych sprawy w taki sposób, w jaki uczynił to Sąd I instancji i powielił Sąd II instancji; b) obrazę przepisu art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 74 § 1 k.p.k. - polegającą na rozstrzygnięciu na niekorzyść skazanego nieusuniętych w postępowaniu wątpliwości dotyczących, czy faktycznie doszło do sprzedaży narkotyków pomiędzy M. R. a R. S., dat transakcji oraz ilości narkotyków, które miały być jej przedmiotem, w sytuacji gdy świadek E. J., na zeznaniach której Sąd oparł swoje ustalenia faktyczne, zeznawała na poszczególnych etapach odmiennie w powyższym zakresie, a które to okoliczności mają fundamentalne znaczenie w ustalenia winy i sprawstwa M. R.; c) obrazę przepisu art. 4 k.p.k. w zw. z art. 2 § 1 pkt. 1 k.p.k. - poprzez przyjęcie za prawdziwe wyłącznie okoliczności niekorzystnych dla M. R. i nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na jego korzyść, tj.: - braku spójności w zeznaniach świadka E. J. złożonych na etapie postępowania przygotowawczego oraz sądowego dotyczących rzekomych dat transakcji i ilości narkotyków, które nie zostały zweryfikowane podczas przesłuchania świadka, a co do których zarówno Sąd I, jak i II instancji poczynił hipotezy nie mające potwierdzenia w materiale dowodowym, I KK 169/23 4 - braku wskazania przez świadka E. J. w zeznaniach złożonych w postępowaniu prowadzonym w sprawie R. S. przez Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu (sygn. akt III K 495/21), iż M. R. miał udzielać S. przedmiotowe narkotyki; świadek nie uczyniła tego również podczas składania zeznań w dniu 29 grudnia 2021 r. przed Sądem, pomimo, że zrobiła to wcześniej podczas przesłuchania w niniejszej sprawie w postępowaniu przygotowawczym w dniu 16 grudnia 2021 r., - braku zweryfikowania przez Sądy obu instancji przyczyny braku zeznania przez świadka E. J. o okolicznościach wskazanych w pkt. wyżej, a jedynie poczynienie hipotez w tym zakresie, - braku postawienia R. S. zarzutu posiadania narkotyków w ilości jaką miał rzekomo nabyć od skazanego, czy wprowadzenia ich do obrotu, braku prowadzenia przeciwko niemu postępowania obejmującego ww. zarzut, w sytuacji postawienia M. R. zarzutu i skazania go za zbycie ustalonej osobie (R. S.) substancji psychotropowych w postaci amfetaminy w ilości 3 kg i środka odurzającego w postaci marihuany w ilości 1 kg, - braku innego dowodu oprócz zeznań świadka E. J. potwierdzającego, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu; d. obrazę przepisu art. 424 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. - poprzez niedostateczne uzasadnienie zaskarżonego wyroku polegające w szczególności na powieleniu przez Sąd II instancji argumentacji wskazanej w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego dotyczącej rozbieżności w zeznaniach świadka E. J. co do tego dlaczego świadek nie wspomniała o M. R. w postępowaniu prowadzonym przeciwko R. S., co do dat rzekomych transakcji i ilości narkotyków, i stanowiących w tym zakresie hipotezy Sądów obu instancji, niemających pokrycia w materiale dowodowym. Podnosząc powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie skazanego od stawianych mu zarzutów. W pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. I KK 169/23 5 Kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym, w związku z czym podlega rozpoznaniu i oddaleniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Zarzut pierwszy dotyczy słuszności oddalenia przez Sąd Okręgowy kolejnego wniosku obrońcy o przesłuchanie głównego świadka oskarżenia, E. J. Świadek ta była przesłuchiwana w toku postępowania przygotowawczego i pierwszoinstancyjnego, podczas którego strony mogły zadawać jej pytania. Z faktu, że zdaniem obrony Sąd I instancji błędnie ocenił i zinterpretował depozycje tego świadka, nie wynika potrzeba przeprowadzenia ponownego dowodu z jej zeznań. Ewentualne pytania, jakie obrońca miał zamiar zadać świadkowi, powinny były i mogły paść w postępowaniu przed Sądem meriti. W tych okolicznościach oddalenie wniosku dowodowego obrony na podstawie art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. należy uznać za uzasadnione i niestanowiące obrazy tego przepisu. Zarzuty ujęte w podpunktach b i c nie są adresowane do wyroku Sądu II instancji, a więc tego, który może być przedmiotem zaskarżenia przez stronę w postępowaniu kasacyjnym (art. 519 k.p.k.), lecz do wyroku Sądu I instancji. Nie mają one zatem charakteru kasacyjnego. Wprawdzie w kasacji wolno podnosić również zarzuty względem orzeczenia Sądu I instancji, niemniej jednak, aby - w takiej sytuacji - były one dopuszczalne i skuteczne, skarżący musi wykazać „przeniesienie" owych podnoszonych uchybień (zaistniałych na etapie postępowania przed sądem I instancji) do wyroku sądu odwoławczego, poprzez wskazanie przepisu, któremu sąd odwoławczy uchybił, dopuszczając do tego „przeniesienia uchybienia", jak też poprzez stosowną argumentację - czego Autor niniejszej kasacji nie uczynił. Ponadto, warto przypomnieć, że o naruszeniu zasady in dubio pro reo można mówić jedynie wtedy, gdy to po stronie sądu zrodzą się wątpliwości dotyczące stanu faktycznego, które mają charakter nieusuwalny. W tym postępowaniu Sąd takich wątpliwości nie powziął, uznając, że przeprowadzone w sprawie dowody są w pełni wystarczające do skazania M. R. za zarzucone mu przestępstwo. Prawdą jest, że Sąd ustalił winę skazanego w znacznej mierze na podstawie dowodu z pomówienia E. J., jednak jej zeznania znalazły potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Odmienności w zeznaniach tego świadka składanych w toku postępowania przygotowawczego i na rozprawie zostały I KK 169/23 6 poddane przez orzekające w sprawie Sądy wszechstronnej analizie i ocenie oraz racjonalnie i przekonująco umotywowane. Skarżący skutecznie tych ocen nie podważa. Nie jest również zasadny zarzut sformułowany w podpunkcie d kasacji. Podniesione w nim uchybienie sprowadza się w istocie do kwestionowania jakości, w tym kompletności uzasadnienia zaskarżonego wyroku, przez co, zdaniem obrońcy skazanego, doszło do rażącego naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. (także innych przepisów). Tymczasem, od czasu wejścia w życie przepisu art. 537a k.p.k., tj. od 5 października 2019 r., taki zarzut nie może stanowić skutecznego zarzutu kasacyjnego, jako że zgodnie z art. 537a k.p.k., nie można uchylić wyroku sądu odwoławczego z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 457 § 3 k.p.k. Nie może też, co oczywiste, przynieść oczekiwanego efektu powoływanie w podstawie prawnej tego zarzutu innych przepisów postępowania karnego. Przepis art. 424 k.p.k. określa bowiem wymogi jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu I instancji, zaś art. 433 § 2 k.p.k. obowiązki sądu odwoławczego związane z rozpoznaniem środka odwoławczego. Tak więc nie dotyczą one podnoszonego tu uchybienia. Ponieważ żaden z podniesionych w kasacji zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie, a wręcz noszą one znamię oczywistej bezzasadności, kasację należało oddalić na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., na podstawie art. z art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. obciążając skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. To mając na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [ł.n] I KK 169/23 7

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 56 ust. 3art. 56 ust. 1art. 59 ust. 1art. 11 § 2 KKart. 12 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 45 § 1 KKart. 44 § 2 KKart. 70 ust. 2art. 63 § 1 KKart. 170 § 1 pkt 5 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy