I KK 183/23
WyrokIzba Karna2023-11-29
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel, Jerzy Grubba, Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które może być przedmiotem zaskarżenia w drodze kasacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Zgodnie z art. 425 § 2 zd. 2 k.p.k., przedmiotem zaskarżenia może być również brak w orzeczeniu określonego rozstrzygnięcia, co znajduje zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym na mocy art. 518 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał A.G. za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. i orzekł karę pozbawienia wolności oraz zakaz kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k., mimo skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej małoletniego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie braku rozstrzygnięcia o środku karnym z art. 41 § 1a k.k. i w tej części sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Świdnicy do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I KK 183/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Kazimierz Klugiewicz Protokolant Dorota Szczerbiak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego w sprawie A.G. skazanego z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 14 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt VI K 395/22, uchyla zaskarżony wyrok w zakresie braku rozstrzygnięcia o środku karnym z art. 41 § 1a k.k. i w tej części sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Świdnicy do ponownego rozpoznania. WZ UZASADNIENIE
I KK 183/23 2 Wyrokiem Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 3 listopada 2022 r. (sygn. akt. VI K 395/22) A.G. został uznany winnym czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. i za to na podstawie przepisu art. 200 § 1 kk w zw. z art. 14 § 1 k.k. wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności. Nadto na podstawie art. 41 § 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego na okres 5 lat zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną J.Z. osobiście oraz za pośrednictwem środków komunikowania się na odległość oraz zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej J.Z. na odległość mniejszą niż 50 metrów. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Od powyższego prawomocnego wyroku kasację na niekorzyść skazanego wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny, zarzucając orzeczeniu „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 41 § 1a zdanie drugie k.k., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego A.G. jako sprawcy, któremu przypisano odpowiedzialność karną za występek z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k., środka karnego w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów lub działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, w sytuacji gdy z treści art. 41 § 1a k.k. zdanie drugie wynika, że w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, orzeczenie tego środka karnego na czas określony albo dożywotnio jest obligatoryjne.” Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Świdnicy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 425 § 2 zd. 2 k.p.k. przedmiotem zaskarżenia może być również brak w orzeczeniu określonego rozstrzygnięcia. Ponieważ przepis ten stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym (art. 518 k.p.k.), to również w tym postępowaniu dopuszczalne jest
I KK 183/23 3 zaskarżenie braku określonego rozstrzygnięcia sądu w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (zob. uchwała Pełnego Składu Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2015 r., I KZP 21/14). Zgodnie z brzmieniem art. 41 § 1a k.k. obowiązującym w dacie przypisanego sprawcy czynu przeciwko wolności seksualnej nieletnich, sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio. Biorąc pod uwagę kwalifikację przypisanego sprawcy przestępstwa, orzeczenie wobec oskarżonego określonego w art. 41 § 1a k.k. środka karnego było w przedmiotowej sprawie obligatoryjne. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. W ponownym postępowaniu Sąd zobowiązany będzie prawidłowo zastosować prawo materialne w odniesieniu do środków karnych, których orzeczenie jest obligatoryjne. WZ [ms]
Powiązane orzeczenia
- I KK 211/23 2023-11-16Czy brak orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk lub wykonywania zawodów związanych z pracą z dziećmi, w sytuacji skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczaj…
- I KK 421/23 2023-12-21Czy sąd odwoławczy, skazując oskarżonego za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletniego, miał obowiązek orzec obligatoryjny środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowanie…
- II KK 600/21 2022-01-12Czy brak obligatoryjnego orzeczenia o środku karnym w postaci zakazu zajmowania określonych stanowisk, zawodów lub działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, w przypadku s…
- IV KK 56/23 2023-04-18Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk lub wykonywania zawodów związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, w sytuacji skazania z…
- I KK 55/24 2024-03-26Czy zaniechanie orzeczenia środka karnego, o którym mowa w art. 41 § 1a k.k., w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, stanowi rażące naruszenie prawa ma…
Powołane przepisy
art. 200 § 1 KKart. 14 § 1 KKart. 41 § 1art. 13 § 1 KKart. 41 § 2 KKart. 521 § 1 KPKart. 425 § 2art. 518 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy