I KK 235/22
WyrokIzba Karna2022-11-16
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Antoni Bojańczyk, Marek Motuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd rejonowy jest właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy o czyn z art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. polegający na udzieleniu pomocy w przerwaniu ciąży nieletniej córce?Ratio decidendi
Sąd okręgowy jest właściwy rzeczowo do rozpoznania spraw o występki określone w art. 151-154 Kodeksu karnego, w tym czynu z art. 152 § 2 k.k. typizującego pomocnictwo i podżeganie do aborcji. Wydanie wyroku przez sąd rejonowy w sprawie, która podlegała właściwości rzeczowej sądu okręgowego, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.Stan faktyczny
Oskarżona A. W. została oskarżona o udzielenie pomocy swojej nieletniej córce w przerwaniu ciąży poprzez zorganizowanie wyjazdu, pobytu i zabiegu aborcji w Holandii. Sąd Rejonowy w Oleśnicy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym właściwości rzeczowej sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu jako właściwemu do jej rozpoznania w pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KK 235/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca) SSN Marek Motuk w sprawie A. W., oskarżonej z art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na niekorzyść oskarżonej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II K 84/22 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu jako właściwemu do jej rozpoznania w pierwszej instancji. UZASADNIENIE A. W. została oskarżona o to, że w maju 2018 r. w miejscowości P., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wiedząc, iż jej córka nieletnia O. P. jest w ciąży i działając w zamiarze aby wymieniona dokonała przerwania ciąży z naruszeniem przepisów ustawy, udzieliła jej pomocy w przerwaniu ciąży w ten sposób, że wykorzystując otrzymane od S. S. i G. P.
2 pieniądze zorganizowała wyjazd, pobyt i zabieg aborcji u O. P. w klinice aborcyjnej B. w miejscowości H. w Holandii, który wykonany został w dniu 30 maja 2018 r., a także wielokrotnie słownie nakłaniała O. P. do przerwania ciąży wbrew przepisom ustawy, tj. o czyn z art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Sąd Rejonowy w Oleśnicy, wyrokiem z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II K 84/22, na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec oskarżonej A. W. o ww. czyn warunkowo umorzył na okres próby 1 (jednego) roku. Ponadto na podstawie art. 67 § 3 k.k. orzekł od oskarżonej świadczenie pieniężne w kwocie 1.000 (jednego tysiąca) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a także rozstrzygnął w przedmiocie kosztów sądowych. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 25 marca 2022 r., wobec niezaskarżenia go przez strony postępowania. Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść oskarżonej wniósł Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., polegające na wydaniu przez Sąd Rejonowy w Oleśnicy wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne wobec A. W. o czyn z art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., podczas gdy sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tej sprawy w pierwszej instancji był sąd wyższego rzędu, tj. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu, jako właściwemu do rozpoznania jej w pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniesiona na niekorzyść oskarżonej A. W. kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w związku z czym mogła być w całości uwzględniona na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k. Określający właściwość rzeczową sądu okręgowego przepis art. 25 k.p.k. w § 1 pkt 2 przewiduje, że sąd ten jest właściwy m.in. w sprawach o występki określone w art. 151-154 Kodeksu karnego. Do tych występków należy niewątpliwie przestępstwo z art. 152 § 2 k.k. typizujące czyn określany jako pomocnictwo i podżeganie do aborcji.
3 Taki właśnie czyn został A. W. zarzucony we wniesionym do Sądu Rejonowego w Oleśnicy akcie oskarżenia. Wbrew dyspozycji powołanego wyżej przepisu art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., Sąd Rejonowy w Oleśnicy sprawę tę rozpoznał, wydając w dniu 17 marca 2022 r. w sprawie o sygn. akt II K 84/22 zaskarżony przez Prokuratora Generalnego wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne. W tym stanie rzeczy oczywistym jest, że orzeczenie poddane obecnie kontroli kasacyjnej dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., co musiało skutkować jego uchyleniem i przekazaniem sprawy zgodnie z właściwością, tj. w tym przypadku Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu. Z tych względów orzeczono jak w wyroku. l.n,ał
Powiązane orzeczenia
- I KK 205/22 2022-06-08Czy sąd rejonowy jest właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy o przestępstwo z art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.?
- V KK 517/18 2019-10-23Czy pomoc w przerwaniu ciąży, której zabieg ma być wykonany za granicą, podlega karze na podstawie art. 152 § 2 k.k., jeśli pomoc została udzielona na terytorium Polski?
- IV KK 257/14 2014-11-20Czy nakłanianie lub pomoc w przerwaniu ciąży z naruszeniem ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerwania ciąży, gdy zabieg aborcji ma być wykonany…
- V KO 1/15 2015-01-28Czy wniosek Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. jest zasadny ze względu na stan zdrowia oskarżonej i konieczność zapewnienia jej udziału w postępowaniu?
- II KO 72/17 2017-12-05Czy urodzenie dziecka przez skazaną i karmienie piersią uzasadnia przekazanie sprawy o wydanie wyroku łącznego innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 152 § 2 KKart. 12 KKart. 535 § 5 KPKart. 66 § 1art. 67 § 1 KKart. 67 § 3 KKart. 25 § 1 pkt 2 KPKart. 439 § 1 pkt 4 KPKart. 25 KPKart. 151§ 2§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy