I KK 263/23

WyrokIzba Karna2023-08-24

Skład orzekający: Adam Roch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania wyroku skazującego przed rozpoznaniem kasacji jest uzasadnione, gdy zasadność kasacji nie jawi się jako nieomal pewna, a wykonanie kary może prowadzić do dolegliwych skutków dla skazanego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia w przypadku wniesienia kasacji, jednakże instytucja ta ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana jedynie w sytuacjach, gdy wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa. Wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić tylko wówczas, gdy zasadność złożonej kasacji jawi się jako nieomal pewna, co uzasadnia odstępstwo od nakazu bezzwłocznego wykonania prawomocnych orzeczeń. Brak podstaw do stwierdzenia, że uwzględnienie kasacji jest nieomal pewne, a zarzuty dotyczą szczegółowych kwestii postępowania dowodowego, nie uzasadnia wstrzymania wykonania wyroku.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego. Wniosek uzasadniono tym, że wykonanie orzeczenia spowoduje nieodwracalne i niepowetowane straty dla skazanego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

I KK 263/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie V. M. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 24 sierpnia 2023 r. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt XVII Ka 724/22, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego P. z dnia 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt VIII K 879/21 p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Norma ta nie wskazuje wprawdzie przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego orzeczenia, ale niewątpliwie winna ona mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, wprowadza bowiem wyjątek od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, wynikającej z art. 9 k.k.w. Przypomnieć po pierwsze należy, że prawomocne wyroki sądowe korzystają z domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest przekonanie, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne, następstwa (zob. postanowienie SN z dnia 18 listopada 2003 r., IV KK 347/03, I KK 263/23 2 OSNwSK 2003, poz. 2465; postanowienie SN z dnia 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493). Tego rodzaju następstwa złożonego nadzwyczajnego środka odwoławczego mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza kasacji wskazuje na jej zasadność. Wyjątkowy charakter instytucji kasacji i związane z tym procesowe skutki zastosowania instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. skutkować muszą przyjęciem, że wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić tylko wówczas, gdy zasadność złożonej kasacji jawi się jako nieomal pewna. Jedynie taka ocena może uzasadniać odstępstwo od nakazu bezzwłocznego wykonania prawomocnych orzeczeń. Obrońca skazanego argumentując zasadność wniosku o wstrzymanie wskazał, iż wykonanie orzeczenia spowoduje nieodwracalne i niepowetowane straty dla skazanego. Nie przesądzając w tym miejscu końcowej oceny zasadności wniesionej kasacji, brak jest podstaw w chwili obecnej do stwierdzenia, że jej uwzględnienie jawi się jako nieomal pewne, a wykonywanie kary może prowadzić do wyjątkowo dolegliwych lub wręcz nieodwracalnych skutków dla skazanego (por. postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 2023 r., III KK 19/23, LEX nr 3516558). Na kanwie niniejszej sprawy nie sposób nie dostrzec, iż zarzuty obrońcy dotyczą szczegółowych kwestii postępowania dowodowego. Nie potrzeba szerszego uzasadnienia,bystwierdzić, iż zarzuty takie wymagają bardziej czasochłonnego rozważenia, a przez to na tym etapie postępowania nie mają charakteru oczywistego. Ostateczna zasadność podniesionych zarzutów zostanie zbadana na etapie właściwego postępowania kasacyjnego. Aktualnie możliwość uwzględnienia zarzutów nie jest na tyle silna, by implikowała konieczność skorzystania z wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia. Jednocześnie wskazać należy, iż wykonanie prawomocnej kary jest zasadą, zaś wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić w drodze wyjątku, przy zaistnieniu przesłanek przewidzianych w ustawie. Na obecnym etapie przesłanki do wstrzymania wykonania orzeczenia względem V. M. nie zaistniały. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji. (M.R.) I KK 263/23 3 [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 532 § 1 KPKart. 9 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy