I KK 285/22
WyrokIzba Karna2022-10-20
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon, Andrzej Siuchniński, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności spełnia warunek skazania na karę pozbawienia wolności w rozumieniu art. 64 § 1 k.k. przy ocenie recydywy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności nie spełnia warunku skazania na karę pozbawienia wolności w rozumieniu art. 64 § 1 k.k. Przepis ten wymaga, aby sprawca był uprzednio skazany za umyślne przestępstwo na karę pozbawienia wolności, a nie na karę zastępczą.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał W. O. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 9 miesięcy pozbawienia wolności, przyjmując recydywę szczególną podstawową. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając błędne zastosowanie art. 64 § 1 k.k., ponieważ uprzednie skazanie W. O. na karę ograniczenia wolności, która została następnie zamieniona na zastępczą karę pozbawienia wolności, nie spełnia wymogów recydywy z tego przepisu. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KK 285/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący) SSN Andrzej Siuchniński SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie W. O., skazanego z art. 278 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 października 2022 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. akt VII K 786/21, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 8 listopada 2021 r. (sygn. akt VII K 786/21) W. O. został uznany winnym czynu z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 9 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia.
2 Od powyższego orzeczenia kasację w trybie art. 521 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając temu wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 64 § 1 k.k., polegające na niezasadnym przyjęciu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu w warunkach powrotu do przestępstwa, określonych w tym przepisie, w sytuacji gdy W. O. został uprzednio skazany, za umyślne przestępstwo podobne, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 23 października 2019 r. sygn. II K […] na karę 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym (która prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w N. z dnia 2 marca 2020 r., sygn. II Ko […] została zamieniona na karę 360 dni pozbawienia wolności i którą oskarżony odbył w okresie od dnia 31 lipca 2020 r. do dnia 26 lipca 2021 r.), a zatem nie została wobec niego w wymienionej sprawie pierwotnie orzeczona zasadnicza kara pozbawienia wolności, a nadto także w świetle danych dotyczących odbycia kar pozbawienia wolności z pozostałych skazań W. O. brak było podstaw do przyjęcia działania oskarżonego w warunkach recydywy szczególnej podstawowej” Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się zasadna. Zastosowanie do sprawcy przepisu art. 64 § 1 k.k. obwarowane jest szeregiem warunków i nie można traktować recydywy określonej w kodeksie karnym jako ekwiwalentnej do jakiegokolwiek powrotu do przestępstwa (tzw. recydywa w ujęciu kryminologicznym). W niniejszej sprawie, jak słusznie wskazuje Prokurator Generalny uzyskano odpis wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 23 października 2019 r. (sygn. akt II K […]), którym uznano oskarżonego za winnego czynów z art. 278 § 1 k.k. i art. 279 k.k. i skazano na karę łączną ograniczenia wolności w wymiarze 2 lat. Uzyskano także odpis postanowienia tego Sądu z dnia 2 marca 2020 r. (II Ko […]) o orzeczeniu zastępczej kary pozbawienia wolności w wymiarze 360 dni.
3 Jak wynika z brzmienia przepisu art. 64 § 1 k.k. sprawca musi być uprzednio skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności. Nie spełnia tego warunku odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności (por. J. Majewski [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Część II. Komentarz do art. 53-116, wyd. V, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2016, art. 64. Teza 21). Analiza akt sprawy i uprzednich skazań W. O. wskazuje, że żadne z nich nie daje podstaw do zastosowania art. 64 § 1 k.k. Oznacza to, że doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na treść orzeczenia. W tej sytuacji, uznając kasację Prokuratora Generalnego za oczywiście zasadną, należało zaskarżony wyrok uchylić i sprawe przekazać Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania. [as]
Powiązane orzeczenia
- II KK 315/21 2021-11-09Czy zastosowanie art. 64 § 1 k.k. (recydywa szczególna podstawowa) jest dopuszczalne, gdy skazany nie odbył co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne w okresie pięciu lat popr…
- IV KK 195/24 2024-06-25Czy popełnienie przestępstwa w warunkach recydywy podstawowej (art. 64 § 1 k.k.) jest możliwe, gdy uprzednio orzeczona kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, w wyniku wydania wyroku łącznego,…
- V KK 405/14 2015-01-28Czy sąd prawidłowo zastosował art. 64 § 1 k.k. (recydywa szczególna podstawowa) w sytuacji, gdy skazany nie rozpoczął jeszcze faktycznego odbywania kary pozbawienia wolności, która miała stanowić podstawę do przyjęcia te…
- III KK 349/14 2014-11-21Czy skazanie za przestępstwo w warunkach recydywy szczególnej (art. 64 § 1 k.k.) jest dopuszczalne, gdy sprawca nie odbył co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za żadne z wcześniejszych przestępstw, a jedynie suma…
- V KK 474/21 2021-10-07Czy zastosowanie art. 64 § 1 k.k. (recydywa zwyczajna) jest dopuszczalne, gdy wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności nie zostało prawomocnie zarządzone?
Powołane przepisy
art. 278 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 12 § 2 KKart. 64 § 1 KKart. 521 KPKart. 279 KKart. 53art. 64§ 1§ 5§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy