I KK 288/23

WyrokIzba Karna2023-09-25

Skład orzekający: Michał Laskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nierozpoznanie przez sąd odwoławczy apelacji własnej skazanego, obok apelacji obrońcy, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nierozpoznanie apelacji własnej skazanego przez sąd odwoławczy stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. Jednakże, aby kasacja mogła zostać uwzględniona, uchybienie to musi mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. W sytuacji, gdy zarzuty podniesione w apelacji własnej skazanego były tożsame z zarzutami apelacji obrońcy, które zostały rozpoznane przez sąd odwoławczy, nie można uznać, że nierozpoznanie apelacji własnej miało istotny wpływ na treść wyroku.
Stan faktyczny
Sąd pierwszej instancji wydał wyrok łączny w odniesieniu do skazanego A. J., wymierzając dwie kary łączne. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, zarzucając rażącą niewspółmierność kar łącznych. Apelację wniósł również sam skazany A. J. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, rozpoznając jedynie apelację obrońcy i nie odnosząc się do apelacji skazanego. Kasacja obrońcy zarzuciła nierozpoznanie apelacji własnej skazanego jako rażące naruszenie prawa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, obciążył skazanego kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

I KK 288/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie A. J. dot. wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), w dniu 25 września 2023 r., kasacji obrońcy od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt IV Ka 1173/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald Jeżyce w Poznaniu z dnia 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt III K 115/22, postanowił: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć skazanego kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne; 3) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. K.C. - Kancelaria Adwokacka w P. – kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy) – w tym 23% VAT- tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald Jeżyce w Poznaniu wydał w dniu 9 sierpnia 2022 r., sygn. III K 115/22, wyrok łączny w odniesieniu do A. J. skazanego prawomocnie 9 wyrokami. Sąd sprowadził kary wymierzone trzema spośród nich do kary łącznej 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności i kary wymierzone kolejnymi I KK 288/23 2 czterema wyrokami do drugiej kary łącznej 4 lat i 7 miesięcy pozbawienia wolności, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca A. J. i zarzucił wyrokowi łącznemu rażącą niewspółmierność obu kar łącznych wymierzonych skazanemu z brakiem poszanowania zasad leżących u podstaw ich wymiaru, w szczególności z pominięciem zasady pełnej absorpcji i wadliwego wyważenia innych dyrektyw określonych w art. 85a k.k. Obrońca skazanego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie łagodniejszych kar łącznych, to jest kar z zastosowaniem pełnej absorpcji i innych dyrektyw określonych w art. 85a k.k., a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Po rozpoznaniu tej apelacji Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrokiem z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. IV Ka 1173/22, orzekł o utrzymaniu zaskarżonego wyroku w mocy. Apelację własną wniósł także sam A. J. Apelacja ta nie została wymieniona w wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu oraz w uzasadnieniu tego wyroku. Wyrok Sądu odwoławczego został z kolei zaskarżony kasacją obrońcy A. J. W kasacji sformułowano zarzut rażącego i mogącego mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenia prawa procesowego, to jest art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 436 k.p.k. i art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegającego na nierozpoznaniu przez Sąd Okręgowy w Poznaniu apelacji własnej skazanego A. J. i wskazanych tam zarzutów oraz przedstawionej przez skazanego argumentacji i ograniczenie się do rozpoznania apelacji obrońcy skazanego i podniesionych w niej zarzutów, pomimo wskazania przez obrońcę o złożeniu apelacji własnej skazanego, co skutkowało przeprowadzeniem nieprawidłowej kontroli odwoławczej wyroku łącznego sądu meriti, a także rażącym naruszeniem prawa skazanego do obrony. Obrońca sformułował w kasacji także zarzut ewentualny - rażącego naruszenia prawa procesowego, to jest art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegającego na jego niezastosowaniu i utrzymaniu w mocy wyroku Sądu pierwszej instancji, pomimo iż z uwagi na zaistniałe w toku postępowania przed Sądem meriti uchybienia przepisom postępowania, orzeczenie Sądu pierwszej instancji było rażąco niesprawiedliwe i surowe oraz podlegało uchyleniu w całości. I KK 288/23 3 Obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów obrony związanych z obroną z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Prokurator Rejonowy Poznań-Grunwald w Poznaniu wniósł w pisemnej odpowiedzi na kasację o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W przedmiotowej sprawie doszło do pominięcia apelacji własnej skazanego przez sąd odwoławczy. Apelacja ta nie została wymieniona w wyroku i jego uzasadnieniu jako przedmiot rozpoznania. Uchybienie to ma postać rażącego naruszenia prawa opisanego w zarzucie kasacji. Wprawdzie art. 523 § 1 k.p.k. pozwala na uwzględnienie kasacji w sytuacji, gdy doszło do rażącego naruszenia prawa, ale formułuje ponadto drugi warunek w postaci istotnego wpływu zaistniałego uchybienia na treść wyroku. Rozważenia zatem wymagało, czy taki wpływ miał lub choćby mógł mieć miejsce. Analizując treść apelacji obrońcy skazanego i apelacji własnej A. J. stwierdzić należy, że w obu apelacjach podniesiono tożsame zarzuty skierowane przeciwko wymiarowi kar łącznych i niezastosowaniu przy ich kreowaniu w większym stopniu zasady absorpcji. W kasacji obrońcy skazanego przy tym, te same zarzuty zostały rozwinięte i znacznie szerzej uzasadnione. W tym stanie rzeczy uznać trzeba, że uchybienie do którego doszło w toku postępowania odwoławczego nie miało wpływu na treść zaskarżonego kasacją wyroku. Zarzuty rażącej surowości orzeczonych kar łącznych zostały rozpoznane przez Sąd odwoławczy, czego dowodzi treść uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu. Nie można podzielić także drugiego, ewentualnego zarzutu kasacji, odwołującego się do rażącej niesprawiedliwości orzeczenia Sądu Okręgowego. Sam wymiar kar łącznych, i ich ewentualna niewspółmierność nie mogą natomiast stanowić podstawy zarzutu kasacji zgodnie z treścią art. 523 § 1 in fine k.p.k. W tym stanie rzeczy oddalono kasację obrońcy A. J. [ms] I KK 288/23 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 85a KKart. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPKart. 436 KPKart. 6 ust. 1art. 433 § 1 KPKart. 440 KPKart. 523 § 1 KPKart. 523 § 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy